Дэд гарчиг
Арьс ба зөөлөн эдийн халдвар (Skin and soft tissue infections)
Ерөнхий мэс засалБактерийн халдварт өвчинЭмгэг төрүүлэгч арьсны өвчнүүд
нь арьсны өнгөн хөрс, жинхэнэ арьс, арьсан доорх өөхөн давхаргыг хамардаг олон төрлийн эмгэгүүдийн бүлэг юм. Хүндрэлгүй халдвар нь ихэвчлэн арьсны бага зэргийн гэмтлийн дараа грам эерэг эмгэг төрүүлэгчид арьсанд нэвтэрсний улмаас үүсдэг.
Хүнд хэлбэрийн халдвар нь полимикробын шалтгаантай байдаг. Арьс ба зөөлөн эдийн халдвар нь голчлон өвдөлттэй, халуун, улайлттай арьсны гэмтэлээр илэрдэг бөгөөд идээт шингэн хуримтлагдах эсвэл өртсөн эдэд үхжил үүсгэж болдог.
Халуурах зэрэг системийн шинж тэмдгүүд нь ихэвчлэн илүү хүнд халдварыг илтгэдэг. Арьс ба зөөлөн эдийн халдвар үүсэх эрсдэлт хүчин зүйлс нь чихрийн шижин, дархлал хомсдол, архаг хаван зэргүүд юм.
Оношилгоог ихэвчлэн эмнэлзүйд тулгуурлан хийдэг боловч зарим өвчтөнүүдэд багажийн эсвэл лабораторийн шинжилгээ шаардагддаг. Буглаа гэх мэт идээт халдварыг голчлон зүсэлт хийж, буглааг гадагшлуулах замаар эмчилдэг бол идээт бус халдварын үед антибиотик эмчилгээ хийдэг. Зөөлөн эдийн үхжилт халдварын нь нас баралтын түвшин өндөртэй бөгөөд мэс заслын яаралтай тусламж үзүүлж, шархны цэгцлэлт хийх шаардлагатай байдаг.
Арьс ба зөөлөн эдийн халдварын тойм | ||||
|---|---|---|---|---|
Өвчин | Хамгийн түгээмэл эмгэгтөрүүлэгч | Эдийг хамрах байдал | Эмнэлзүйн онцлог | |
|
|
| ||
Стафилококкт цэврүүт арьсны хам шинж |
|
|
| |
Арьс ба зөөлөн эдийн идээт бус халдвар | Ёлом |
|
|
|
Целлюлит |
|
|
| |
Арьс ба зөөлөн эдийн идээт халдвар | Арьсны буглаа |
|
|
|
Фолликулит Хатиг Мундас |
|
| ||
Зөөлөн эдийн үхжилт халдвар |
|
|
| |
Зураг 1. Арьс ба зөөлөн эдийн халдварууд
Үрэвслийн гол шинж тэмдгүүд
- Улайлх
- Халах
- Хавдах
- Өвдөх
- Үйл ажиллагааны алдагдал
Арьс ба зөөлөн эдийн халдварын эрсдэлт хүчин зүйлс
- Хэсэг газрын хүчин зүйлс
- Архаг лимфедема
- Хэсэг газрын арьсны гэмтэл
- Цусны эргэлтийн эмгэг: артери-венийн дутмагшил, архаг хаван, зогсонгишил
- Захын мэдрэлийн эмгэг, парези
- Системийн хүчин зүйлс
- Чихрийн шижин
- Дархлаа хомсдол
- Бөөрний архаг өвчин
- Таргалалт, шим тэжээлийн дутагдал
- Мансууруулах бодис эсвэл архины хэрэглээний эмгэг
- Ахимаг эсвэл бага нас
- Эмгэг төрүүлэгчид ихээр өртөх
- Эмнэлгийн дотоод халдвар
- Усны шалтгаант халдварт өртөх
- Урт хугацааны судсан доторх катетр
- Гэмтэл
Хүндрэлүүд
- Халдварын хэсэг газрын тархалт
- Халуурах, сепсис үүсэх боломжтой
- Халдвар алслагдсан хэсгүүдэд тархах
- L02.0Нүүрний арьсны буглаа, хатиг ба мундасCutaneous abscess, furuncle and carbuncle of face
- L02.1Хүзүүний арьсны буглаа, хатиг ба мундасCutaneous abscess, furuncle and carbuncle of neck
- L02.2Их биеийн арьсны буглаа, хатиг ба мундасCutaneous abscess, furuncle and carbuncle of trunk
- L02.3Өгзөгний арьсны буглаа, хатиг ба мундасCutaneous abscess, furuncle and carbuncle of buttock
- L02.4Мөчний арьсны буглаа, хатиг ба мундасCutaneous abscess, furuncle and carbuncle of limb
- L02.8Бусад байршилт арьсны буглаа, хатиг ба мундасCutaneous abscess, furuncle and carbuncle of other sites
- L02.9Арьсны буглаа, хатиг ба мундас, тодорхойгүйCutaneous abscess, furuncle and carbuncle, unspecified
- L08.0Арьсны идээт халдварPyoderma
- L08.1ЭритразмErythrasma
- L08.8Арьс ба арьсан доорх эслэгийн бусад тодорхой хэсэг газрын халдварOther specified local infections of skin and subcutaneous tissue
- L08.9Арьс ба арьсан доорх эслэгийн хэсэг газрын халдвар, тодорхойгүйLocal infection of skin and subcutaneous tissue, unspecified
Арьс ба зөөлөн эдийн идээт бус халдвар
Арьс ба зөөлөн эдийн идээт бус халдварын эмчилгээ
Арьс ба зөөлөн эдийн идээт халдвар
Арьс ба зөөлөн эдийн идээт халдварын эмчилгээ
Зөөлөн эдийн үхжилт халдвар
Арьс ба зөөлөн эдийн халдварын антибиотик эмчилгээ
Ялган оношилгоо
Эх сурвалж
Гишүүн болж бүх агуулгыг уншаарай.
Гишүүнчлэлийн эрхтэй бол нэвтэрч үзнэ үү.
Чихрийн шижин - Диабет (Diabet mellitus)
Чихрийн шижин нь инсулиний шүүрэл багасах болон инсулин дааврын үйлдэл алдагдсанаас цусны глюкозын хэмжээ ихэсдэг бодисын солилцооны эмгэг юм.
Антибиотикууд (Antibiotics)
Антибиотикийг бактерийн болон зарим паразит халдварын эсрэг хэрэглэдэг эмийн бэлдмэл. Антибиотик нь бактерицид эсвэл бактериостатик нөлөө үзүүлдэг.
Түүхий (Impetigo)
Түүхий (Impetigo contagiosa) нь хүүхэд насанд зонхилон тохиолддог өндөр халдвартай арьсны халдварт өвчин бөгөөд стафилококк (Staphylococcus aureus) эсхүл β цус задлагч стрептококкын халдварын улмаас үүсэж, өвөрмөц арьсны тууралтаар илэрдэг өвчин юм.
Үсний фолликел
Үсний уутанцар (Folliculus pili, hair follicle): үс бэхлэгдэх уутанцар бөгөөд тосны булчирхай (glandula sebacea) болон M. arrector pili гөлгөр булчинг агуулна.
Бөөр (Ren, Nephros)
Бөөр нь хэвлийн гялтан хальсны арын зайд байрладаг шош хэлбэртэй, цуллаг хос эрхтэн юм. Нэг минутад биеэр эргэлдэх нийт цусны 20% буюу 1200 мл орчим цус бөөрөөр эргэлдэх ба энэ нь өөрийн жинтэй нь харьцуулбал хамгийн их цусан хангамжтай эрхтэн болдог.
Арьс ба зөөлөн эдийн халдвар – Skin and soft tissue infection
жишээ нь, зурагдах, шавьжид хазуулах
стрептококк, стафилококк
олон эмгэг төрүүлэгчийн улмаас үүсдэг
эсвэл АЗЭХ-ын илүү хүнд хэлбэрүүд
жишээ нь, Ёлом , целлюлит
Impetigo
цэврүүт ба цэврүүт бус
цэврүүт бус
Стафилококкийн халдварын үед ихэвчлэн тохиолддог
staphylococcal scalded skin syndrome
Erysipelas
Cellulitis
идээт бус
идээт
Ихэвчлэн MRSA
Folliculitis
Furuncle
Carbuncle
necrotizing soft tissue infections
хийт үхжил
арьсан доорх өөхөн эд
Ёлом нь лимфедемагийн нийтлэг хүндрэл бөгөөд ялангуяа тунгалагийн зангилааны диссекци хийлгэсэн өвчтөнүүдэд тохиолддог юм.
жишээлбэл, хөлний үлд
жишээлбэл, ХДХВ-ийн халдвар, дэлүү үгүй байх, хими эмчилгээ
архаг хаван, диализ гэх мэт
жишээлбэл, удаан хугацаагаар эмнэлэгт хэвтэх, мэс засал хийлгэх
жишээлбэл, далайн ус, халуун ванн
жишээ нь, ил шарх, ил хугарал