Дэд гарчиг
Витаминууд нь хүний биеийн бодисын солилцооны хэвийн тэнцвэртэй байдлыг хангахад оролцдог олон төрлийн органик бодисууд бүхий том бүлэг. Цөөн хэдэн бусад нь хүний биед нийлэгждэггүй тул хүн өдөр тутам идэж буй хоол хүнсээрээ тогтмол авч байх шаардлагатай.
Витаминууд нь хүнд шим тэжээл болдоггүй. Тэд бие махбодод маш тодорхой үүрэг гүйцэтгэдэг микро элементүүд юм. Витаминууд янз бүрийн коэнзимийн бүрэлдэхүүн хэсэгт оролцох, чөлөөт радикалуудаас эс, эсийн мембраныг хамгаалах, эсийн дохио дамжуулалт, генийн транскрипцийг идэвхжүүлэх, дааврын нийлэгжилтэнд оролцдог. Витаминыг тосонд уусдаг, усанд уусдаг гэж ангилдаг. Тэнцвэртэй хооллолт нь хүний биеийг витамины дутагдлаас хамгаалдаг. Гэвч хоол боловсруулах замын эмгэгүүдийн үед, хатуу хоолны дэглэм барих үед витамины дутагдал үүсэж болно. Мөн тосонд уусдаг витаминыг нэмэлтээр хэтрүүлэн хэрэглэх үед хордлого үүсэж болно.
Витаминууд
- Тосонд уусдаг витаминууд
- Витамин
- Витамин
- Витамин
- Витамин
- Усанд уусдаг витаминууд
- Витамин
- Витамин
- Витамин
- Витамин
- Витамин
- Витамин
- Витамин
- Витамин
- Витамин
Эх үүсвэр
- Тосонд уусдаг витаминууд
- Хоол боловсруулах замын хэвийн бичил биетэн: хоол боловсруулах замд байх хэвийн бичил биетнүүд витамин К-г маш бага хэмжээгээр нийлэгжүүлдэг
- Усанд уусдаг витаминууд
- Ихэвчлэн хоол хүнсээр
- Хоол боловсруулах замын хэвийн бичил биетэн: хоол боловсруулах замд байх хэвийн бичил биетнүүд витамин В7, В9, В12-г маш бага хэмжээгээр нийлэгжүүлдэг
Абсорбци
- Тосонд уусдаг витаминууд
- Шингэлт нь нарийн гэдэс болон нойр булчирхайн үйл ажиллагаанаас хамаарна
- Абсорбцид липидүүд шаардлагатай
- Усанд уусдаг витаминууд
- Нарийн гэдсэнд шимэгдэнэ, ялангуяа хөндийн идэвхтэй тээвэрлэлтээр
Хуримтлагдах
- Тосонд уусдаг витаминууд
- Элэг болон өөхний эдэд удаан хугацаанд хуримтлагдаж хадгалагдах боломжтой
- Усанд уусдаг витаминууд
- Витамин B9, B12-с бусад витамин бие махбодод хуримтлагддаггүй.
- B9 ойролцоогоор 3–4 сар.
- B12 ойролцоогоор 3–4 жил.
Биед гүйцэтгэх үүрэг
- Тосонд уусдаг витаминууд
- Усанд уусдаг витаминууд
Витамины дутагдал
- Тосонд уусдаг витаминууд
- Хүнс тэжээлийн дутагдал
- Шимэгдэлт алдагдсаны улмаас үүссэн
- Усанд уусдаг витаминууд
- Хоолны дэглэм барих
- Шимэгдэлт алдагдах эмгэгүүд мальабсорбцийн эмгэг
- Төрөлхийн эмгэгүүд
- Витамин В-ийн комплексийн дутагдал нь глоссит, дерматит, суулгалт
Витамины хордлого
- Тосонд уусдаг витаминууд
- Хэтрүүлэн хэрэглэх → өөхний эдэд хуримтлагдах → хорт илүүдэл
- Витамины хордлого нь усанд уусдаг витаминуудаас илүү тохиолдоно
- Усанд уусдаг витаминууд
- Биед хуримтлагдах болон .
- B1, B2, B5, B7, B9, B12-ийн хордлогын талаар одоогоор тогтоогдоогүй.
- E50А аминдэмийн дуталVitamin A deficiency
- E51Тиамины дуталThiamine deficiency
- E52Никотины хүчлийн дутал [тулуй]Niacin deficiency [pellagra]
- E53В бүлгийн бусад аминдэмийн дуталDeficiency of other B group vitamins
- E54Аскорбины хүчлийн дуталAscorbic acid deficiency
- E55D аминдэмийн дуталVitamin D deficiency
- E56Бусад аминдэмийн дуталOther vitamin deficiencies
Тосонд уусдаг витаминууд
→ Витамин А (Ретиноид-Retinoide)
→ Витамин Д (Кальциферол-Calciferol)
→ Витамин Е (Токоферол-Tocopherol)
→ Витамин К (Питоменадион-Phyllochinon)
Усанд уусдаг витаминууд
→ Витамин C (Аскорбины хүчил - Ascorbic acid)
→ Витамин В1 (Тиамин - Thiamin)
→ Витамин В2 (Рибофлавин - Riboflavin)
→ Витамин В3 (Ниацин - Niacin)
→ Витамин В5 (Пантотений хүчил - Pantothenic acid)
→ Витамин В6 (Пиридоксин - Pyridoxin)
→ Витамин В7 (Биотин - Biotin, Vitamin H)
→ Витамин В9 (Фолийн хүчил - Folic acid, Folate)
→ Витамин В12 (Кобаламин - Cobalamin)
Эх сурвалж
Гишүүн болж бүх агуулгыг уншаарай.
Гишүүнчлэлийн эрхтэй бол нэвтэрч үзнэ үү.
Эс (Cell)
Эс бол амьд биеийн бүтэц үйл ажиллагааны үндсэн нэгж. Бүх амьд биеийг эсийн бүтцээс нь хамааруулж эукариот эсвэл прокариот хэмээн ангилдаг.
Генийн экспресс ба транскрипци (Gene expression and transcription)
Генийн экспресс нь ДНХ-д хадгалагдсан генетикийн мэдээлэл РНХ руу дамжиж, улмаар уураг болон хэрэгжих үйл явц юм. Энэ нь амьд эсийн үйл ажиллагааг тодорхойлдог үндсэн молекулын механизмд тооцогдоно. Энэхүү үйл явц хоёр үндсэн шаттайгаар өрнөдөг. Транскрипц: ДНХ-ийн мэдээлэл мессенжер РНХ (мРНХ)-д хувирна. Үүссэн мРНХ нь тухайн уургийн бүтцийг “загвар” хэлбэрээр хадгална. Трансляци: мРНХ-ийн кодлогдсон мэдээллийг …
Нойр булчирхай (Pancreas)
Нойр булчирхай (НБ) (Eng.: Рancreas, хуучин грек: pánkreas, πᾶν ("pán") - "бүгд", κρέας ("kréas") - "мах") нь уртаашаа хэвлийн дээд хэсэгт хөндлөн байрлалтай эрхтэн юм.
Элэг (Hepar)
Элэг нь хамгийн том булчирхай бөгөөд хүний биеийн бодисын солилцооны төв эрхтэн юм. Элэг өрцний эгц дор байрлаж, ихэнх хэсэг нь хэвлийн баруун дээд проекцэд агуулагдах ба зүүн тал руугаа ходоодыг хүртэл нарийссан байдлаар оршино.
Суулгалт (Diarrhea)
Өдөрт гурав ба түүнээс дээш удаа хэлбэржээгүй, шингэн төлөвтэй өтгөн гарахыг суулгалт гэнэ.
витамин д, В12 гэх мэт
цагаан хоолтон
Ретинол
Кальциферол
Токоферол
Фитоменадион
Тиамин
Рибофлавин: ФАД- флавинадениндинуклеотид, ФМН- флавинмононуклеотид
ниацин:Никотинамидадениндинуклеотйд НАД+
Пантотены хүчил:КоА
Пиридоксин: PLP пиридоксаль 5 фосфат
Биотин
Фолат
Кобаламин
Аскорбины хүчил
Бие махбодид нийлэгждэг Д витаминаас бусад
Витамин Д
ж.нь., витамин Е
ж.нь., витамин А
ж.нь., витамин A, E
ж.нь., аскорбины хүчил
ж.нь., НАД+, ФАД
ж.нь., витамин С
Тэжээлийн дутлын зэргийг судалгаанд хамрагдсдын биеийн жингийн стандарт хэлбэлзлэлийн тоон утгаар илэрхийлнэ. Өмнө нь хийгдсэн хэмжилтийн үзүүлэлт байгаа нөхцөлд биеийн жин нэмэгдээгүй (хүүхдэд) эсвэл хүүхэд, том хүний жин буурсан нь батлагдсан бол тэжээлийн дутал гэж үзнэ. Зөвхөн нэг удаагийн хэмжилт хийсэн бол энэ нь онош тавих бүрэн үндэслэл болохгүй ба лабораторийн ба эмнэлзүйн бусад сорилт шинжилгээ хийнэ. Жинг тодорхойлох боломжгүй онцгой тохиолдолд эмнэлзүйд тулгуурлан оношийг тодорхойлж болно.
- Биеийн жин нь харьцуулалт хийж байгаа хүн амын дунджаас 3 ба түүнээс дээш стандарт хэлбэлзлийн хэмжээгээр бага байвал хүнд хэлбэрийн тэжээлийн дутал
- Биеийн жин нь харьцуулалт хийж байгаа хүн амын дунджаас 2-3 стандарт хазайлтын хэмжээгээр бага байвал тэжээлийн дутлын дунд зэрэглэл,
- 1-2 стандарт хазайлтын хэмжээгээр бага байвал хөнгөн хэлбэрийн гэж үздэг.
ж.нь., целиак өвчин, цистик фиброз
ж.нь., холестаз, цөсний хүчлийн мальабсорбци
ж.нь., орлистат, минерал тоснууд
ж.нь., удамшлын рахит
ж.нь., цагаан хоолтон
ж.нь., гастрит, ходоодны мэс засалтай холбоотой
ж.нь., Хартнупийн эмгэг
Усанд уусдаг витаминууд биед илүүдсэн үед бөөр шүүж шээстэй хамт биеэс зайлуулдаг