Дэд гарчиг
Артерийн гипертензи (Arterial hypertension)
Артерийн гипертензи нь нийт хүн амын дунд хамгийн түгээмэл тархсан бие даасан эмгэг бөгөөд бусад эрхтэн системийн өвчлөлийн болон зүрх судасны эмгэгүүдийн голлох эрсдэлт хүчин зүйлд тооцогдож байна. Таргалалт, , тамхидалт зэрэг бусад эрсдэлт хүчин зүйлүүд нь мөн зүрх судасны эмгэг, цус харвалт үүсэх эрсдлийг улам нэмэгдүүлдэг. Ихэвчлэн шинж тэмдэг бүдэг байдаг тул эрт илрүүлгийг зөв, хүртээмжтэй хийх нь оношилгоонд чухал ач холбогдолтой.
Хамгийн багадаа 3 удаагийн ирэлтийн үзлэгт СД<120 мм МУБ ба ДД <80 мм МУБ байхыг хэвийн даралт гэх ба үүнээс ихсэх буюу ≥ 130 ба диастолын даралт ≥ 80 болохыг Артерийн гипертензи гэж үзнэ. Эхний авах арга хэмжээ нь жингээ хасах, дасгал хөдөлгөөн хийх, архи, тамхинаас татгалзах зэргээр амьдралын хэв маягийг өөрчлөх явдал юм. Эмийн эмчилгээнд удирдамжийн дагуу эсвэл , Шээс хөөх эм, эмийн бүлгүүдээр эхэлнэ. Бүлгийг сонгохдоо тухайн өвчтөний хавсарсан эмгэгийг харгалзан үзэх шаардлагатай.
Гол хүндрэлүүдийн нэг нь гипертензийн криз буюу артерийн даралт СД>180, ДД>110 ммМУБ-аас дээш огцом өсөх хямрал юм. Энэ нь яаралтай тусламж шаарддаг нөхцөл байдал бөгөөд эмчлээгүй тохиолдолд ноцтой үр дагаварт хүргэж болно. Артерийн гипертензийн улмаас урт хугацаанд нүдэнд (ретинопати), зүрхэнд (кардиомиопати, титэм судасны эмгэг, миокардийн шигдээс), тархинд (тархинд цус харвалт) эсвэл бөөрөнд (цусны даралт ихсэх нефропати) зэргээр олон тооны бай эрхтнүүдэд гэмтэл үүсэх аюултай.
- Артерийн гипертензи: Хамгийн багадаа 3 удаагийн ирэлтийн үзлэгт , нийт 4-6 удаагийн хэмжилтээр систолын даралт ≥ 130 ба диастолын даралт ≥ 80 байх.
- Анхдагч артерийн гипертензи: Артерийн даралт ихсэлтийн шалтгаан тодорхойгүй, олон эрхтнийг гэмтээж улмаар эмнэлзүйд төрөл бүрийн шинж тэмдэг илрэх хэлбэр.
- Хоёрдогч артерийн гипертензи: Бусад суурь өвчний үр дүнд үүсдэг буюу артерийн даралт ихсэлтийн шалтгаан нь тодорхой батлагдаж буй хэлбэр. Артерийн гипертензийн нийтлэг эрсдэлт хүчин зүйлүүд тохирохгүй жишээ нь, харьцангуй залуу насанд илрэх, даралт бууруулах эмчилгээнд үр дүнгүй байх эсвэл үед шөнийн цагаар буурахгүй байх ().
- Хэвийн даралт: Хамгийн багадаа 3 удаагийн ирэлтийн үзлэгт , нийт 4-6 удаагийн хэмжилтээр СД<120 мм МУБ ба ДД <80 мм МУБ байх.
Насанд хүрэгсдийн артерийн гипертензийн ангилал | |||
|---|---|---|---|
| 2018_ удирдамж | 2014-_8 удирдамж | 2020- удирдамж |
Хэвийн даралт |
|
| |
Артерийн даралт ихсэлт |
|
|
|
Артерийн гипертензи 1-р зэрэг |
|
| |
Артерийн гипертензи 2-р зэрэг |
|
| |
Бусад ангилал
- Хэвийн өндөр даралт: 130/85–139/89 мм МУБ
- Систолын гипертензи: систолын даралт ≥140 мм МУБ, диастолын даралт <90 мм МУБ
- Гипертензийн криз
- Нэн яаралтай эмчилгээт гипертензи(хоруу гипертензи): >180/120 мм МУБ
- Хойшлуулшгүй эмчилгээт гипертензи: >230/120 мм МУБ амь насанд аюултай хэлбэр
- Эмэнд тэсвэртэй гипертензи: 3 эмийн хослол + амьдралын хэв маяг өөрчлөх = ба зорилтот түвшинд хүрэхгүй
- I10Анхдагч даралт ихсэх өвчинEssential (primary) hypertension
- I11.0Зүрхний (хурмал) дутмагшилтай даралт ихсэх өвчинHypertensive heart disease with (congestive) heart failure
- I11.9Зүрхний (хурмал) дутмагшилгүй даралт ихсэх өвчинHypertensive heart disease without (congestive) heart failure
- I12Бөөрний даралт ихсэх өвчин [бөөрийг голчлон гэмтээсэн даралт ихсэх өвчин]Hypertensive renal disease
- I13.0Зүрхний (хурмал) дутмагшилтай зүрх ба бөөрний даралт ихсэх өвчинHypertensive heart and renal disease with (congestive) heart failure
- I13.1Бөөрний дутмагшилтай зүрх ба бөөрний даралт ихсэх өвчинHypertensive heart and renal disease with renal failure
- I13.2Зүрхний (хурмал) дутмагшил ба бөөрний дутмагшилтай зүрх ба бөөрний даралт ихсэх өвчинHypertensive heart and renal disease with both (congestive) heart failure and renal failure
- I13.9Зүрх ба бөөрний даралт ихсэх өвчин, тодорхойгүйHypertensive heart and renal disease, unspecified
- I15.0Бөөрний судасны гаралтай даралт ихсэхRenovascular hypertension
- I15.1Бөөрний бусад эмгэгийн гаралтай хоёрдогчоор даралт ихсэхHypertension secondary to other renal disorders
- I15.2Дотоод шүүрлийн эмгэгийн гаралтай хоёрдогчоор даралт ихсэхHypertension secondary to endocrine disorders
- I15.8Бусад хоёрдогчоор даралт ихсэхOther secondary hypertension
- I15.9Хоёрдогчоор даралт ихсэх, тодорхойгүйSecondary hypertension, unspecified
Тархвар зүй
Шалтгаан
Эмгэг жам
Эмнэл зүй
Өвөрмөц хэлбэрүүд
Оношилгоо
Эмчилгээ
→ Хойшлуулшгүй эмчилгээт гипертензи
→ Гипертензийн криз, нэн яаралтай эмчилгээт
Хүндрэл
Тавилан
Эх сурвалж
Гишүүн болж бүх агуулгыг уншаарай.
Гишүүнчлэлийн эрхтэй бол нэвтэрч үзнэ үү.
Цээжний хөндийн анатоми (Anatomy of the Thorax)
Цээжний хөндий нь биеийн төв хэсэгт байрлах ба доторх эрхтнүүдийг хамгаалахаас гадна амьсгал, хөдөлгөөний үйл ажиллагаанд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Энэ нь араг ясны тогтолцооны нэг бүрэлдэхүүн хэсэг бөгөөд цээжний хэнхэрцэг (thorax) хэмээх анатомийн бүтэц нь өвчүү (sternum), хавирга (costae), цээжний нугалмууд (vertebrae thoracicae)-аас бүрдэнэ. Цээж нь огтлогдсон конус хэлбэртэй бөгөөд дотор нь уушги (pulmones), зүрх …
Зүрх судасны эрхтэн тогтолцооны анатоми (Cardiovascularsystem)
Зүрх судасны эрхтэн тогтолцоо нь цусны судас болон түүнд агуулагдаж байдаг цус, агшилт болон сулралтынхаа тусламжтайгаар цусыг хураах болон түгээх үйлдэл хийдэг булчинлаг эрхтэн болох зүрх гэсэн 3 том эрхтнээс бүтдэг онцлогтой.
Бөөр (Ren, Nephros)
Бөөр нь хэвлийн гялтан хальсны арын зайд байрладаг шош хэлбэртэй, цуллаг хос эрхтэн юм. Нэг минутад биеэр эргэлдэх нийт цусны 20% буюу 1200 мл орчим цус бөөрөөр эргэлдэх ба энэ нь өөрийн жинтэй нь харьцуулбал хамгийн их цусан хангамжтай эрхтэн болдог.
Чихрийн шижин нь инсулиний шүүрэл багасах болон инсулин дааврын үйлдэл алдагдсанаас цусны глюкозын хэмжээ ихэсдэг бодисын солилцооны эмгэг юм
Коротковын аргаар даралт хэмжихэд хамгийн эхний чимээ буюу зүрхийг агших үед артерийн судасны дотор хананд учруулах даралт.
Миллиметр мөнгөн усны багана
Коротковын аргаар даралт хэмжихэд хамгийн сүүлийн чимээ буюу зүрхийг амрах үед артерийн судасны дотор хананд учруулах даралт.
Миллиметр мөнгөн усны багана
Ангиотензин хувиргагч ферментийг саатуулагч – Angiotensin-converting enzyme inhibitor
Ангиотензиний рецептор хориглогч – Angiotensin receptor blocker
Кальцийн антагонист – Calcium antagonist
1 удаагийн ирэлтэнд 2-3 удаагийн хэмжилт хийх
Систолын Даралт: Коротковын аргаар даралт хэмжихэд хамгийн эхний чимээ буюу зүрхийг агших үед артерийн судасны дотор хананд учруулах даралт.
Миллиметр мөнгөн усны багана
Диастолын Даралт: Коротковын аргаар даралт хэмжихэд хамгийн сүүлийн чимээ буюу зүрхийг амрах үед артерийн судасны дотор хананд учруулах даралт.
Миллиметр мөнгөн усны багана
Өглөө, өдөр болон шөнийн артерийн даралтыг 24 цагаар хэмжиж гаргасан дундаж түвшин
Артерийн даралтыг 24 цагаар хэмжих үед шөнийн цагаар даралт буурахгүй байх
Эрүүл хүнд шөнө унтах үед физиологийн даралт бууралт болдог.
1 удаагийн ирэлтэнд 2-3 удаагийн хэмжилт хийх
Насанд хүрэгсдийн артерийн гипертензийн эмнэлзүйн заавар. ЭМЯ
Joint National Committee – Хамтарсан үндэсний хороо (АНУ)
International Society of Hypertension – Артерийн гипертензийн олон улсын нийгэмлэг
Систолын даралт – Systolic blood pressure
Диастолын даралт – Diastolic blood pressure
Систолын даралт – Systolic blood pressure
Диастолын даралт – Diastolic blood pressure
Систолын даралт – Systolic blood pressure
Диастолын даралт – Diastolic blood pressure
Систолын даралт – Systolic blood pressure
Диастолын даралт – Diastolic blood pressure
Систолын даралт – Systolic blood pressure
Диастолын даралт – Diastolic blood pressure
Систолын даралт – Systolic blood pressure
Диастолын даралт – Diastolic blood pressure
Систолын даралт – Systolic blood pressure
Диастолын даралт – Diastolic blood pressure
Систолын даралт – Systolic blood pressure
Диастолын даралт – Diastolic blood pressure
Систолын даралт – Systolic blood pressure
Диастолын даралт – Diastolic blood pressure
ДД >120 мм МУБ, шөнөөр даралт буурахгүй байх, бай эрхтний гэмтэл цочмогоор илэрдэг
Бай эрхтний гэмтэл илэрдэггүй
Систолын даралт – Systolic blood pressure
Диастолын даралт – Diastolic blood pressure