Гельминтийн халдвар (Helminthiasis, Worm infections)
Паразитын халдварт өвчин, Халварт өвчнүүд
Тойм
Шимэгч хорхой (helminths) буюу шимэгч хорхойн халдвар үүсгэдэг макро шимэгчид дотор олон төрөл зүйлийн шимэгч хорхой багтдаг. Хүний биед үндсэн гурван замаар халдварладаг. Үүнд: бохирдсон хоол хүнс, устай хамт эсвэл өтгөн мөрний замаар шимэгчийн өндөг эсвэл авгалдайг залгих; арьсаар шууд нэвтрэх; мөн зарим төрлийн ялаа, шумуул зэрэг дундын буюу завсарын зөөгч эзэн биед хазуулснаар халдвар дамжина. Шимэгч хорхойнуудыг гадаад морфологийн онцлогоос нь хамааран нематод, цистод, трематод гэж ангилдаг. Нематодын төрөлд Toxocara, Enterobius, Trichuris, Ascaris, Trichinella, Strongyloides, Ancylostoma, Necator зэрэг багтдаг бол цистодод Taenia, Diphyllobothrium, Echinococcus, харин трематодод Schistosoma, Metorchis, Fasciola зэрэг төрлүүд багтана.
Ихэнх шимэгч хорхойн төрөл хүний хоол боловсруулах замд суурьшиж эмнэлзүйд хэвлийгээр өвдөх, дотор муухайрах, суулгах зэрэг хоол боловсруулах тогтолцооны шинж тэмдгүүдийг үүсгэдэг. Зарим шимэгч хорхойн авгалдай тухайлбал Ascaris болон Ancylostoma төрлийн шимэгчид хоол боловсруулах замаар дамжиж үүдэн венд ороод эндээс цааш уушгинд шилжиж эмнэлзүйд хуурай ханиалгах, амьсгаадах зэрэг астма төст шинж тэмдгүүдийг үүсгэдэг. Мөн зарим төрөл, тухайлбал Taenia solium хүний тархи эсвэл элэг зэрэг хоол боловсруулах замаас гадна өөр эрхтэнүүдэд шимэгчлэн амьдрах чадвартай бөгөөд энэ нь амь насанд аюултай хүндрэл, тухайлбал нейроцистицеркоз үүсгэх эрсдэлтэй.
Шимэгч хорхойн халдварыг оношлохын тулд ихэвчлэн цусанд эозинофил эсийн тоо нэмэгдсэн эсэхийг үзэх ба өтгөнд шимэгч хорхой, түүний өндөг, авгалдайг шууд илрүүлэх шинжилгээ хийнэ. Мөн ихэнх тохиолдолд ийлдсийн IgE түвшин өндөр байдаг.
Эмчилгээний хувьд альбендазол, празиквантел зэрэг шимэгчийн эсрэг эмүүдийг хэрэглэдэг. Харин шимэгч хорхойн халдвараас урьдчилан сэргийлэхийн тулд хоол, усны ариун цэвэр, аюулгүй байдлыг хангах нь чухал. Echinococcosis болон schistosomiasis өвчний талаар тусгай өгүүллүүдэд дэлгэрэнгүй тайлбарласан.
Нематод
|
Нематод (дугуй хорхой) |
||||||
|
Өвчин |
Эмгэг төрүүлэгч |
Халдвар дамжих зам |
Эмнэлзүйн шинж тэмдэг |
Оношилгоо |
Эмчилгээ |
|
|
Ascariasis |
|
|
|
|
|
|
|
Enterobiasis (pinworm) |
|
|
|
|||
|
Trichuriasis (whipworm) |
|
|
|
|
||
|
Toxocariasis |
|
|
|
|
||
|
Trichinellosis |
|
|
|
|
||
|
Hookworm (ancylostomiasis, necatoriasis) |
|
|
|
|
|
|
|
Strongyloidiasis |
|
|
|
|
||
|
Filariasis |
|
|
|
|
|
• Диэтилкарбамазин |
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
Гол агуулгыг цааш уншихад гишүүнчлэлийн эрх авах шаардлагатай. Хэрэв та гишүүнчлэлийн эрхтэй бол нэвтэрч үзнэ үү !