Цээжний хөндий нь биеийн төв хэсэгт байрлах ба доторх эрхтнүүдийг хамгаалахаас гадна амьсгал, хөдөлгөөний үйл ажиллагаанд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Энэ нь араг ясны тогтолцооны нэг бүрэлдэхүүн хэсэг бөгөөд цээжний хэнхэрцэг (thorax) хэмээх анатомийн бүтэц нь өвчүү (sternum), хавирга (costae), цээжний нугалмууд (vertebrae thoracicae)-аас бүрдэнэ. Цээж нь огтлогдсон конус хэлбэртэй бөгөөд дотор нь уушги (pulmones), зүрх (cor), аорт (aorta), дээд болон доод хөндийн венүүд (vena cava superior et inferior), тунгалгийн цорго (ductus thoracicus), мөн бага эргэлтийн цусны судас тухайлбал уушгины артери (truncus pulmonalis) ба венүүд (venae pulmonales) зэрэг амин чухал эрхтэн, анатомийн бүтцүүд байрладаг.
Цээжний 12 нугалам тус бүр хавиргатай үе холбоогоор холбогддог нь нугалам нурууны бусад нугалмуудаас ялгарах анатомийн гол онцлог шинж юм. Харин хавиргуудыг дараах байдлаар ангилна:
Цээжний хэнхэрцгийн дотор талын зайг цээжний хөндий (cavitas thoracica) гэнэ. Энэ нь дээд болон доод амсартай:
Цээжний хөндийд байрлах эрхтнүүд: Цээжний хөндий нь гялтан хэмээх хос бүрхүүлээр хучигдсан байх бөгөөд дараах гурван үндсэн хөндийг агуулна:
Цээжний 12 нугалам (vertebrae thoracicae) тус бүр хоёр талаараа 12 хос хавирга (costae)-тай үений холбоо үүсгэж, эдгээр нь өвчүү (sternum)-тэй нэгдэн цээжний хэнхэрцэг (thorax)-ийг үүсгэнэ. Цээжний хэнхэрцэг (thorax) нь дотоод эрхтнүүдийг механик гэмтлээс хамгаалах, амьсгалын үйл ажиллагаанд оролцох нөхцөлийг бүрдүүлэх үндсэн үүрэгтэй, яслаг бүтэц бүхий хөндий юм. Энэхүү хэнхэрцэг нь анатомийн хувьд гурван ханатай ба дараах байдлаар хуваагдана:
Цээжний хэнхэрцэг 3 ханатай. Үүнд:
Гишүүн болж бүх агуулгыг уншаарай.
Гишүүнчлэлийн эрхтэй бол нэвтэрч үзнэ үү.
Уушги (Lung)
Уушги нь цээжний хөндийд байрлах, гадна талаасаа гялтан хальсаар бүрхэгдсэн хос эрхтэн юм. Уушгины дотор гадаргуугийн дунд хэсгээс ялимгүй дээд талд уушгины үүд байрлах бөгөөд уг хэсгээр гуурсан хоолой, артерийн судас, мэдрэлийн ширхэгүүд орж тунгалгийн болон венийн судас гардаг.
Зүрх судасны эрхтэн тогтолцооны анатоми (Cardiovascularsystem)
Зүрх судасны эрхтэн тогтолцоо нь цусны судас болон түүнд агуулагдаж байдаг цус, агшилт болон сулралтынхаа тусламжтайгаар цусыг хураах болон түгээх үйлдэл хийдэг булчинлаг эрхтэн болох зүрх гэсэн 3 том эрхтнээс бүтдэг онцлогтой.
Улаан хоолой (Esophagus)
Улаан хоолой нь CVI-CVII нугалмын түвшинд төвөнхийн бөлзгөн мөгөөрсний доод ирмэгээс эхэлж ThXI нугалмын харалдаа төгсдөг, 25 см урт, нарийвтар, хөндийт эрхтэн ба амны хөндийгөөс ходоод руу хоолыг дамжуулах үйл ажиллагаатай хоол боловсруулах тогтолцооны нэг хэсэг юм.
Үе (Joint, articulation)
Цээжний хөндийд байрлах эрхтнүүд нь хүний амь нас, амьдралын чанарт шууд нөлөөтэй. Уушги нь хийн солилцоог хангаж, зүрх нь цусны эргэлтийг зохицуулдаг. Эдгээр эрхтнүүдийн бүтэц, байрлал, үйл ажиллагааг гүнзгий ойлгох нь оношилгоо, мэс засал, яаралтай тусламжийн үед чухал ач холбогдолтой. Зөв мэдлэг нь үйлчлүүлэгчийн амь насыг аврах, бусад эрхтэн тогтолцоог гэмтээлгүй зөв тусламж үзүүлэх үндэс болдог.
Араг яс нь тулгуурын болон дотор эрхтнүүдийг хамгаалах үүргийнхээ нөлөөнд бие махбодид шаардлагатай тогтворт байдлыг хангадаг. Ингэхдээ зэргэлдээ ястайгаа харилцан хөдөлгөөнд оролцох ба яс хоорондын холбоосыг үе хэмээн нэрлэдэг. Товчоор араг ясны бүтцийн хоёр болон түүнээс дээш ясан эсхүл/болон мөгөөрсөн хэсгүүд холбогдох хөдөлгөөнт хэсгийг үе гэнэ.
Урд хана нь хажуу болон хойт ханатай харьцуулахад хамгийн богино.
Хажуу ханыг урд ханатай харьцуулахад урт байдаг.
Хойт хана нь урд болон хажуу хануудаас урт бөгөөд сээрний их биеүүд цээжний хэнхэрцгийн хойноос дотогш төв рүү оршдог. Үүний улмаас хоёр талаар нь уушгины хойт ирмэг байрладаг том ховил болох pulmonary sulci (sulci pulmonales) оршино.