Цөсний замын хорт хавдарт холангиокарцинома ба цөсний хүүдийн хорт хавдар орох бөгөөд хоёулаа ховор тохиолддог тавилан муутай өвчин юм. Холангиокарцинома нь хавдрын анатомийн байршлаас хамааран элгэн доторх болон элэгний гаднах гэж ангилагддаг. Хамгийн түгээмэл хэлбэр болох элэгний гаднах хорт хавдар нь цаашлаад перихиляр болон элэгний гаднах дистал хэсгийн хорт хавдар гэж ангилагддаг.
Холангиокарцинома үүсэх эрсдэлт хүчин зүйлс нь анхдагч хатууралт холангит ба цөсний замын архаг үрэвсэл юм. Цөсний хүүдийн хорт хавдрын хамгийн том эрсдэлт хүчин зүйл бол цөс чулуужих өвчин юм. Өвчтнүүдэд ихэвчлэн шинж тэмдэг илэрдэггүй эсвэл зөвхөн өвөрмөц бус шинж тэмдгүүд өвчний хожуу үе хүртэл илэрдэг бөгөөд өөрөөр хэлвэл ихэнх хавдар оношлогдох үедээ аль хэдийн хожуу шатандаа орсон байдаг.
Элэгний гаднах холангиокарциномын үед холестазын шинж тэмдэг ба өвдөлтгүй, чинэрсэн цөсний хүүдий илэрдэг.
Гишүүн болж бүх агуулгыг уншаарай.
Гишүүнчлэлийн эрхтэй бол нэвтэрч үзнэ үү.
Ерөнхий хавдар судлал (General oncology)
Хавдар судлал (онкологи) нь хавдрын үүсэл, оношилгоо, эмчилгээ, урьдчилан сэргийлэлтийг судалдаг анагаах ухааны салбар юм.
Элэг (Hepar)
Элэг нь хамгийн том булчирхай бөгөөд хүний биеийн бодисын солилцооны төв эрхтэн юм. Элэг өрцний эгц дор байрлаж, ихэнх хэсэг нь хэвлийн баруун дээд проекцэд агуулагдах ба зүүн тал руугаа ходоодыг хүртэл нарийссан байдлаар оршино.
Анхдагч хатууралт холангит (Primary sclerosing cholangitis)
Анхдагч хатууралт холангит нь элэгний доторх болон элэгний гаднах цөсний сувгийн даамжиралт бүхий архаг үрэвсэл юм.
Хэсэг газрын үрэвслийн хариу урвал (Local inflammatory responses)
Үрэвсэл гэдэг нь эдийн гэмтэл үүсгэх чадвартай халдварт эмгэг төрүүлэгч, механик гэмтэл, химийн болон физикийн цочроогч хүчин зүйлүүдийн эсрэг цусны судасны оролцоотойгоор өрнөх дархлааны хамгаалах хариу урвал юм.
Хэрэв элэгний трансаминазууд ба хавдрын маркерууд ихсэж, хэт авиан шинжилгээгээр цөсний суваг эсвэл цөсний хүүдийн хавдар байгаа бол оношлохын тулд эсвэл хийхийг зөвлөдөг. Эрт үе шатандаа байгаа хавдрыг мэс заслын аргаар тайрч эмчлэх боломжтой боловч өвчтөнүүдийн 90 орчим хувь нь оношлогдох үедээ аль хэдийн хожуу шатандаа орсон, тайрч авах боломжгүй хавдартай байдаг.
Цөс чулуужих өвчин (Cholelithiasis)
Цөс чулуужих өвчин (Холелитиаз) нь цөсний хүүдий болон цөсний замд тохиолддог хамгийн түгээмэл өвчин бөгөөд нийт хүн амын 10-20% нь цөсний чулуутай байдаг.
MRCP
Magnetic resonance cholangiopancreatography – Соронзон резонанст холангиопанкреатографи
Клацкин хавдар; элэгний сувгийн салаалсан хэсэгт үүсдэг
жишээ нь, хэвлийгээр өвдөх, халуурах, турах
жишээлбэл, шарлалт, шээс бараан гарах, загатнах
Курвуазьегийн шинж тэмдэг
Multidetector computed tomography – Олон детектор бүхий компьютер томографи
тохиолдлуудын 90%
Клацкины хавдар
тохиолдлын 50%
тохиолдлын 40%
тохиолдлын 10%