Цөс чулуужих өвчин (Холелитиаз) нь цөсний хүүдий болон цөсний замд тохиолддог хамгийн түгээмэл өвчин бөгөөд нийт хүн амын 10-20% нь цөсний чулуутай байдаг. Үндэсний эрүүл мэнд, хоол тэжээлийн үзлэгийн судалгаагаар АНУ-д 20-74 насны 6.3 сая эрэгтэйчүүд, 14.2 сая эмэгтэйтэйчүүд цөсний хүүдийн эмгэгтэй нь тогтоогджээ. Цөсний чулуу нь ихэвчлэн холестеринээс бүрддэг боловч нөсөөт эсвэл холимог байж болно. Цөсний чулуу нь цөсний колик хэлбэрээр илэрдэг боловч шинж тэмдэггүй хүмүүст тохиолдлын байдлаар оношлогддог. Хэт авиан шинжилгээ нь оношилгоонд гол үүрэг гүйцэтгэдэг бөгөөд оношийг хэт авиан шинжилгээгээр баталгаажуулдаг. Шинж тэмдэгтэй бүхий цөс чулуужих өвчнийг дурангийн аргаар цөсний хүүдийг авах мэс заслаар эмчилдэг.
Мөн
Цөсний чулуужилтаас үүдэлтэй үүсэх эмгэгүүд | ||||
|---|---|---|---|---|
Цөс чулуужих өвчин | ||||
Тодорхойлолт | Цөсний хүүдийд цөсний чулуу байх | Цөсний ерөнхий сувагт цөсний чулуу байх | Цөсний замын бактерийн халдвар | |
Механизм | Цөс холестеринээр хэт ханах, цөсний зогсонгишил, цөсний хүчлийн эргэлт муудах → цөсний хүүдийд чулуу үүсэх | Холелитиаз → цөсний чулуу цөсний ерөнхий суваг руу шилжин байрлах | Цөс чулуужих өвчин эсвэл цөсний хүүдийн элсэнцэр → цөсний хүүдийн хананы | |
Гишүүн болж бүх агуулгыг уншаарай.
Гишүүнчлэлийн эрхтэй бол нэвтэрч үзнэ үү.
Цөсний хүүдийн цочмог үрэвсэл (Acute cholecystitis)
Цочмог холецистит гэдэг нь цөсний хүүдийн цочмог үрэвсэл бөгөөд энэ нь ихэвчлэн цөсний хүүдийн цорго чулуугаар бөглөрсний улмаас үүсдэг.
Хэсэг газрын үрэвслийн хариу урвал (Local inflammatory responses)
Үрэвсэл гэдэг нь эдийн гэмтэл үүсгэх чадвартай халдварт эмгэг төрүүлэгч, механик гэмтэл, химийн болон физикийн цочроогч хүчин зүйлүүдийн эсрэг цусны судасны оролцоотойгоор өрнөх дархлааны хамгаалах хариу урвал юм.
Цөсний ерөнхий сувгийн чулуу (Choledocholithiasis)
Цөсний ерөнхий сувагт цөсний чулуу байхыг холедохолитиаз гэдэг. Цөсний ерөнхий сувгийн чулуу нь цөсний чулуутай өвчтөнүүдийн 1-15%-д нь тохиолддог гэж үздэг. Хэвлийн баруун дээд хэсгийн өвдөлт, элэгний гаднах холестазын шинж тэмдгүүд илрэх нь холедохолитиазын эмнэлзүйн онцлог шинж тэмдгүүд юм.
ГГТ
Холедохолитиаз → цөсний замын бөглөрөл, зогсонгишил → бактерийн халдвар |
Эмнэлзүйн онцлог |
|
|
|
|
Лабораторийн шинжилгээ |
|
|
|
|
Багажийн шинжилгээ |
|
|
|
|
Эмчилгээ |
‘Цөсний коликийн цочмог үеийн менежиентийн хяналтын хуудсыг’ харна уу. |
‘Холедохолитиазын цочмог үеийн менежиентийн хяналтын хуудсыг’ харна уу. |
‘Цочмог холециститийн цочмог үеийн менежиентийн хяналтын хуудсыг’ харна уу. |
‘Цочмог холангитын цочмог үеийн менежиентийн хяналтын хуудсыг’ харна уу. |
Гамма-глутамилтрансфераза – Gamma-glutamyl transferase
АСАТ
Аспартатаминотрансфераза – Aspartate aminotransferase
АЛАТ
Аланинаминотрансфераза – Alanine aminotransferase
MRCP
Magnetic resonance cholangiopancreatography – Соронзон резонанст холангиопанкреатографи
ERCP
Endoscopic retrograde cholangiopancreatography - Уян дурангаар цөсний замд тодосгогч бодис хийж зураг авах арга.
Ерөнхий хавдар судлал (General oncology)
Хавдар судлал (онкологи) нь хавдрын үүсэл, оношилгоо, эмчилгээ, урьдчилан сэргийлэлтийг судалдаг анагаах ухааны салбар юм.
Антибиотикууд (Antibiotics)
Антибиотикийг бактерийн болон зарим паразит халдварын эсрэг хэрэглэдэг эмийн бэлдмэл. Антибиотик нь бактерицид эсвэл бактериостатик нөлөө үзүүлдэг.
Цочмог холангит (Acute cholangitis)
Цочмог холангит гэдэг нь ихэвчлэн цөсний замын бөглөрөл, зогсонгшилын (жишээлбэл, холедохолитиаз, цөсний замын нарийсал) улмаас үүсдэг цөсний замын нянгийн халдвар юм.
(цус задрал, халдварын улмаас)
(хоол идсэний дараа хэвлийн баруун дээд хэсэгт өвдөх)
Цөсний ерөнхий сувагт цөсний чулуу байхыг холедохолитиаз гэдэг. Цөсний ерөнхий сувгийн чулуу нь цөсний чулуутай өвчтөнүүдийн 1-15%-д нь тохиолддог гэж үздэг.
Цочмог холецистит гэдэг нь цөсний хүүдийн цочмог үрэвсэл бөгөөд энэ нь ихэвчлэн цөсний хүүдийн цорго чулуугаар бөглөрсний улмаас үүсдэг.
Цочмог холангит гэдэг нь ихэвчлэн цөсний замын бөглөрөл, зогсонгишилын (холедохолитиаз, цөсний замын нарийсал) улмаас үүсдэг цөсний замын нянгийн халдвар юм.
Цөсний ерөнхий сувагт цөсний чулуу байхыг холедохолитиаз гэдэг. Цөсний ерөнхий сувгийн чулуу нь цөсний чулуутай өвчтөнүүдийн 1-15%-д нь тохиолддог гэж үздэг.
Цочмог холецистит гэдэг нь цөсний хүүдийн цочмог үрэвсэл бөгөөд энэ нь ихэвчлэн цөсний хүүдийн цорго чулуугаар бөглөрсний улмаас үүсдэг.
Цочмог холангит гэдэг нь ихэвчлэн цөсний замын бөглөрөл, зогсонгишилын (холедохолитиаз, цөсний замын нарийсал) улмаас үүсдэг цөсний замын нянгийн халдвар юм.
хамгийн түгээмэл
хамгийн түгээмэл
цөсний колик
давхар хананы шинж тэмдэг
жишээлбэл, холелитиаз
хугацаа нь хүндийн зэргээс хамаарна