Нидажэндог (Nidajendog)

Цус, шарын халууныг анагаах, цус зогсоох, сарын хирийг тэгшитгэх чадалтай. Нуруу өвдөх, давсаг шархиран өвдөх, сарын хир олон хоног үргэлжлэн ирэх, эмэгтэйн цус бүрэлдсэн зэрэг өвчинг анагаана. Сарын тэмдэг тэгштгэхэд ерөндөг болно.

Уламжлалт эмийн найрлаганд орсон аль нэгэн бодист хэт мэдрэг өвчтөнд хэрэглэж болохгүй.

Гипергликеми нь цусны хэвийн дээд хязгаараас ихсэхийг хэлнэ. Өлөн үеийн венийн сийвэнгийн глюкоз 5.6 ммоль/л-ээс бага бол хэвийн, 5.6–6.9 ммоль/л бол урьдал чихрийн шижин, 7.0 ммоль/л буюу түүнээс их бол чихрийн шижингийн оношилгооны босгод хүрсэн гэж үзнэ. Хамгийн түгээмэл шалтгаан нь чихрийн шижин боловч цочмог хүнд өвчний үеийн стрессийн гипергликеми, глюкокортикоид зэрэг эм, дотоод шүүрлийн болон нойр булчирхайн эмгэгүүд мөн гипергликеми үүсгэнэ.

Дунд зэргийн гипергликеми ихэвчлэн зовиургүй бөгөөд шинжилгээгээр санамсаргүй илэрдэг. Глюкоз бөөрний босго буюу ойролцоогоор 10 ммоль/л-ээс давахад шээсээр глюкоз алдагдаж, ам цангах, ойр ойрхон шээх, бие сульдаж ядрах, хараа бүрэлзэх шинж илэрнэ. Гүн түргэн амьсгал, бөөлжих, хэвлийн өвдөлт, ухаан санааны өөрчлөлт нь чихрийн шижингийн кетоацидоз () эсвэл гиперосмоляр гипергликемийн хам шинж () үүссэнийг илтгэх аюултай шинж юм.

Эмчилгээний үндэс зарчим нь шалтгааныг тогтоож засах явдал юм: чихрийн шижинг батлан эмчлэх, өдөөгч эмийг эргэн үнэлэх, суурь өвчнийг эмчлэх. Эмнэлэгт хэвтсэн өвчтөнд глюкозыг ихэвчлэн 7.8–10 ммоль/л-д барьж, гипогликемиэс сэргийлэхийг тэргүүнд тавина. Аюултай шинж илэрсэн үед DKA/HHS-ийн зарчмаар яаралтай эмчилнэ.

Тодорхойлолт: Гипергликеми гэдэг нь венийн сийвэнгийн глюкоз хэвийн хязгаараас ихсэхийг хэлнэ. Өлөн үеийн (сүүлийн хоолноос хойш 8–12 цагийн дараах) хэвийн глюкоз 5.6 ммоль/л-ээс бага байна.

Үзүүлэлт (венийн сийвэн)	Хэвийн	Урьдал чихрийн шижин	Чихрийн шижин
Өлөн үеийн глюкоз	<5.6 ммоль/л	5.6–6.9 ммоль/л*	≥7.0 ммоль/л
	<5.7%	5.7–6.4%	≥6.5% (≥48 ммоль/моль)
Тохиолдлын глюкоз (өдрийн аль ч үед)	—	—	≥11.1 ммоль/л**
Глюкозын ачаалалтай сорилын () 2 цагийн глюкоз	<7.8 ммоль/л	7.8–11.0 ммоль/л***	≥11.1 ммоль/л

* Тайлбар: 5.6–6.9 ммоль/л-ийг өлөн үеийн глюкозын өөрчлөлт (ӨҮГӨ) гэнэ. Гипергликемийн сонгодог шинж тэмдэгтэй хавсарсан үед оношилгооны ач холбогдолтой. 7.8–11.0 ммоль/л-ийг глюкозын тэсвэржилт алдагдал () гэж нэрлэнэ. Хөрвүүлэлт: ммоль/л × 18 = мг/дл.

R73 — Цусны глюкозийн түвшин ихсэх
R73.0 — Глюкозийн тэвчлийн сорилын хэвийн бус үзүүлэлт
R73.9 — Гипергликеми, тодорхойгүй
E10–E14 — Чихрийн шижин (онош батлагдсан үед хэв шинжээр нь кодлоно)

Diabetic Ketoacidosis - Чихрийн шижингийн кетоацидоз: инсулины дутагдлаас кетон бие ихсэж, бодисын солилцооны хүчилшил үүсдэг амь насанд аюултай цочмог хүндрэл.

Hyperosmolar Hyperglycemic State - Гиперосмоляр гипергликемийн хам шинж: хүнд гипергликеми, гиперосмоляр байдал, их хэмжээний шингэн алдалтаар илэрдэг амь насанд аюултай цочмог хүндрэл.

Glycated Hemoglobin - Гликозилжсэн гемоглобин: сүүлийн ойролцоогоор 3 сарын цусны глюкозын дундаж түвшинг илэрхийлдэг үзүүлэлт.

Глюкозын ачаалалтай сорил – Oral glucose tolerance test

Глюкозын тэсвэржилт алдагдал – Impaired glucose tolerance

Нидажэндог (Nidajendog)

Хэрэглэх арга ба тун

Гаж нөлөө

Фармакодинамик

Эмийн харилцан үйлчлэл

Анхааруулга

Жирэмсэн болон хөхүүл үе

Гипергликеми (Hyperglycemia)

Шалтгаан

Эмгэг жам

Эмнэлзүй

Аюултай шинж ба яаралтай үнэлгээ

Оношилгоо

Өглөөний гипергликеми

Ялган оношилгоо

Эмчилгээний зарчим

Эмнэлэгт хэвтсэн үеийн гипергликеми

Хүндрэл

Тавилан

Эх сурвалж

Ангилал

Хэрэглэх заалт

Эсрэг заалт

Хэрэглэх арга ба тун

Гаж нөлөө

Фармакодинамик

Эмийн харилцан үйлчлэл

Анхааруулга

Жирэмсэн болон хөхүүл үе

Тойм

Тодорхойлолт ба ангилал

Өвчний код (ICD-10)

Шалтгаан

Эмгэг жам

Эмнэлзүй

Аюултай шинж ба яаралтай үнэлгээ

Оношилгоо

Өглөөний гипергликеми

Ялган оношилгоо

Эмчилгээний зарчим

Эмнэлэгт хэвтсэн үеийн гипергликеми

Хүндрэл

Тавилан

Эх сурвалж

Ангилал