Үхэл бол амьдралын төгсгөл. Гэвч үхэлд хүргэсэн шалтгаан, үйл явц үргэлж тодорхой байдаггүй. Анагаах ухаанд тархины (багана тархи, тархины бусад хэсгийн бүтэц, үйл ажиллагаа эргэшгүйгээр зогсох), зүрх-уушгины (амьсгал, зүрх судасны үйл ажиллагаа эргэшгүйгээр бүрэн зогсох) үхлийг ялган оношлох шаардлага гардаг. Үхлийг зарлах нь хүний их эмчийн үүрэг байдаг тул эмч хүн эмнэлзүйн үхэл, биологийн үхлийн үед илэрдэг шинж тэмдгүүдийг ялган оношлох чадвартай, мэддэг байх хэрэгтэй. Үхэлд хүргэсэн шалтгаан, үйл явц тодорхойгүй байгаа үед цогцост гардаг эргэх боломжгүй шинж тэмдгүүдийг мэдснээр үхлийн хэлбэр, тухайн хүн нас барснаас хойш хэдэн цаг өнгөрч буйг тогтоох боломжтой. Нас барсан хүний биед rigor mortis, livor mortis, Tardieu spots зэрэг шинжүүд илэрнэ.
Хэн нэгнийг нас барсан тухай мэдээг ойр дотны хүмүүст нь дуулгах үйл явц сэтгэлзүйн хувьд хэцүү, амаргүй мөртлөө маш чухал үйл явдал тул хүний их эмч мэргэжил эзэмшсэн хүн бүрийн зайлшгүй эзэмших ёстой ур чадваруудын нэгт энэхүү мэдээг дуулгах ур чадвар, арга барил зүй ёсоор орно. Мөн нэмэлтээр нас барсан тухай тэмдэглэл бичих, нас барсны гэрчилгээ бичих зэрэг тусгай баримт бичгийг мөн боловсруулах ёстой. Тухайн үхлийн шалтгаан тодорхойгүй, гадны нөлөөтэй эсвэл хүчирхийллийн шинж тэмдэг байгаа бол тухайн хүний нас барсан шалтгаан, цаг хугацаа, хэлбэрийг тогтоох зорилгоор мөрдөн байцаалтын ажиллагаа явуулах шаардлага тулгарч болно. Эмнэлзүйд нас барагчийн цогцост хийх эмгэг судлалын шинжилгээ нь эрүүл мэндийн оношилгоо, судалгааны зорилгоор хийдэг бол шүүх эмнэлгийн зорилгоор нас барагчийн цогцост хийж буй эмгэг судлалын шинжилгээ тухайн хүний үхлийн шалтгаан, хэлбэрийг тодорхойлох, оношийн алдаа гарсан эсэхийг тогтоох зорилгоор хийдэг.
Зүрх судасны эрхтэн тогтолцооны анатоми (Cardiovascularsystem)
Зүрх судасны эрхтэн тогтолцоо нь цусны судас болон түүнд агуулагдаж байдаг цус, агшилт болон сулралтынхаа тусламжтайгаар цусыг хураах болон түгээх үйлдэл хийдэг булчинлаг эрхтэн болох зүрх гэсэн 3 том эрхтнээс бүтдэг онцлогтой.
Уушги (Lung)
Уушги нь цээжний хөндийд байрлах, гадна талаасаа гялтан хальсаар бүрхэгдсэн хос эрхтэн юм. Уушгины дотор гадаргуугийн дунд хэсгээс ялимгүй дээд талд уушгины үүд байрлах бөгөөд уг хэсгээр гуурсан хоолой, артерийн судас, мэдрэлийн ширхэгүүд орж тунгалгийн болон венийн судас гардаг.
Цээжний хөндийн анатоми (Anatomy of the Thorax)
Цээжний хөндий нь биеийн төв хэсэгт байрлах ба доторх эрхтнүүдийг хамгаалахаас гадна амьсгал, хөдөлгөөний үйл ажиллагаанд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Энэ нь араг ясны тогтолцооны нэг бүрэлдэхүүн хэсэг бөгөөд цээжний хэнхэрцэг (thorax) хэмээх анатомийн бүтэц нь өвчүү (sternum), хавирга (costae), цээжний нугалмууд (vertebrae thoracicae)-аас бүрдэнэ. Цээж нь огтлогдсон конус хэлбэртэй бөгөөд дотор нь уушги (pulmones), зүрх …
Гишүүн болж бүх агуулгыг уншаарай.
Гишүүнчлэлийн эрхтэй бол нэвтэрч үзнэ үү.
Шок (Shock)
Шок нь амь насанд аюултай цусны эргэлтийн хүнд хэлбэрийн дутагдал бөгөөд эд, эсийн гипокси, микроциркуляцийн (хэсэг газрын бичил эргэлт) алдагдалд хүргэдэг.
Зүрх зогсох, зүрх-уушгины сэхээн амьдруулалт (Cardiac arrest and cardiopulmonary resuscitation)
Зүрх зогсох гэдэг нь зүрхний хэм алдагдах, цусны эргэлт зогсох, амьсгал тасалдах, судасны пульс тэмтрэгдэхгүй болох, ухаан алдах шинжээр илэрдэг амь насанд аюултай нөхцөл байдал юм.
Эс (Cell)
Эс бол амьд биеийн бүтэц үйл ажиллагааны үндсэн нэгж. Бүх амьд биеийг эсийн бүтцээс нь хамааруулж эукариот эсвэл прокариот хэмээн ангилдаг.
Бөөр (Ren, Nephros)
Бөөр нь хэвлийн гялтан хальсны арын зайд байрладаг шош хэлбэртэй, цуллаг хос эрхтэн юм. Нэг минутад биеэр эргэлдэх нийт цусны 20% буюу 1200 мл орчим цус бөөрөөр эргэлдэх ба энэ нь өөрийн жинтэй нь харьцуулбал хамгийн их цусан хангамжтай эрхтэн болдог.
Элэг (Hepar)
Элэг нь хамгийн том булчирхай бөгөөд хүний биеийн бодисын солилцооны төв эрхтэн юм. Элэг өрцний эгц дор байрлаж, ихэнх хэсэг нь хэвлийн баруун дээд проекцэд агуулагдах ба зүүн тал руугаа ходоодыг хүртэл нарийссан байдлаар оршино.
Суулгалт (Diarrhea)
Өдөрт гурав ба түүнээс дээш удаа хэлбэржээгүй, шингэн төлөвтэй өтгөн гарахыг суулгалт гэнэ.
зүрхний цохилт, амьсгал, мэдрэл дамжуулалт гэх мэт
АТФ нийлэгжилт, мембраны потенциал, уургийн нийлэгжилт г.м.
жишээлбэл, тархины үхэл эсвэл зүрх-уушгины үхэл