Дэд гарчиг
Бамбай булчирхай (Thyroid gland)
нь дотоод шүүрлийн эрхтэн бөгөөд бодисын солилцоо болон бие махбодийн өсөлтөнд зайлшгүй шаардлагатай гормонуудыг ялгаруулдаг.
Бамбай булчирхай нь
- Төвөнхийн хоёр талаар, хүзүүний өмнө хэсэгт байрладаг.
- Дундаж жин 30-60 грамм байдаг ба улаавтар шаргал өнгөтэй булчирхай юм.
- Гадуураа хөвсгөр холбогч эдэн гэртэй (капсул) бөгөөд, энэ нь бамбайн цуллагруу түрэн орж үйл ажиллагааны нэгж болох хэлтэнцэрүүдэд хуваах ба таславчийн дагуу цус,тунгалаг,мэдрэлийн салаанууд орсон байдаг.
Бамбай булчирхай нь
- Бамбай булчирхайн гэмтэл
- Удамшил
- Зарим эмийн бодис
- Бамбай булчирхайн үрэвсэл
- Халдварт өвчин
- Өнчин тархи гэмтэл
- Дааврын өөрчлөлт зэргээс хамааран үйл ажиллагаа нь нэмэгдэх буюу
- Дааврын илүүдэл
- Үйл ажиллагаа буурснаар дааврын дутагдал буюу гэх мэтчилэн биед нөлөөлдөг.
Товч
- Үйл ажиллагаа: дотоод шүүрлийн бодисын солилцооны эрхтэн
- Хэлбэр: Н/эрвээхэй маягийн хэлбэртэй, хөндлөн зүслэгт тах хэлбэрээр дүрслэгддэг
- Эзэлхүүн: 15-20 мл (♂) / 10-18 мл (♀)
- Жин: 20-30 гр
ы
Бүтэц
- Энэхүү булчирхай нь 3 хэсгээс тогтдог
- Хүзүүвч хэсэг нь цагаан мөгөөрсөн хоолойн 1-3-р цагаригны өмнөд хэсгээр байрлаж, баруун зүүн хэсгийг холбосон байдалтай байна.
- -с бүрдэнэ.
- Тэрбээр баруун, зүүн хэсгүүд нь дээд талаараа
- Доод талаараа цагаан мөгөөрсөн хоолойн 5-6-р цагариг хүртэл оршино.
- Зарим тохиолдолд гуравдах хэсэг үүсдэг ба хүзүүний өмнө талаар байрлана.
- lobus dexter – баруун дэлбэн
- lobus sinister – зүүн дэлбэн
- lobus pyramidalis – цацын хэсэг
- isthmus - хүзүүвч
Бамбай булчирхайн
- Өмнөд талаар m.sternothyroideus, m.sternohyoideus, m.omohyoideus, m.sternocleidomastoideus
- Дотно талд нь улаан хоолой, залгиур хоолой тус тус байрлана.
- Булчирхайн ар талд гүрээний ерөнхий артери, вен, мэдрэл зэрэг байршина.
Тус булчирхайн гадуур хучна. Энэ хальсан гэр нь /a.carotis communis, v.jugularis interna, n.vagus/-эдгээртэй наалдсан байх ба төвөнх болон цагаан мөгөөрсөн хоолойтой мөн адил наалдан байрладаг тул тэдгээрийн хөдөлгөөнийг тодорхой хэмжээнд даган хөдлөдөг.
Микро анатоми
Үйл ажиллагаа
Бамбай булчирхайн дааврууд
Шүүрлийн зохицуулга
Цусан хангамж
Мэдрэлжүүлэлт
Үр хөврөлийн хөгжил /Гистогенез/
Эх сурвалж
Гишүүн болж бүх агуулгыг уншаарай.
Гишүүнчлэлийн эрхтэй бол нэвтэрч үзнэ үү.
Хэсэг газрын үрэвслийн хариу урвал (Local inflammatory responses)
Үрэвсэл гэдэг нь эдийн гэмтэл үүсгэх чадвартай халдварт эмгэг төрүүлэгч, механик гэмтэл, химийн болон физикийн цочроогч хүчин зүйлүүдийн эсрэг цусны судасны оролцоотойгоор өрнөх дархлааны хамгаалах хариу урвал юм.
Бамбай булчирхайн дутмагшил - Гипотиреодизм (Hypothyroidism)
Бамбай булчирхайн үйл ажиллагаа буурах /бүрэн алдагдсан үед бамбайн даавруудын дутагдлын улмаас эрхтэн тогтолцоонуудад үйл ажиллагааны өөрчлөлт үүсдэг өвчнийг Гипотиреодизм гэнэ.
Цээжний хөндийн анатоми (Anatomy of the Thorax)
Цээжний хөндий нь биеийн төв хэсэгт байрлах ба доторх эрхтнүүдийг хамгаалахаас гадна амьсгал, хөдөлгөөний үйл ажиллагаанд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Энэ нь араг ясны тогтолцооны нэг бүрэлдэхүүн хэсэг бөгөөд цээжний хэнхэрцэг (thorax) хэмээх анатомийн бүтэц нь өвчүү (sternum), хавирга (costae), цээжний нугалмууд (vertebrae thoracicae)-аас бүрдэнэ. Цээж нь огтлогдсон конус хэлбэртэй бөгөөд дотор нь уушги (pulmones), зүрх …
Улаан хоолой (Esophagus)
Улаан хоолой нь CVI-CVII нугалмын түвшинд төвөнхийн бөлзгөн мөгөөрсний доод ирмэгээс эхэлж ThXI нугалмын харалдаа төгсдөг, 25 см урт, нарийвтар, хөндийт эрхтэн ба амны хөндийгөөс ходоод руу хоолыг дамжуулах үйл ажиллагаатай хоол боловсруулах тогтолцооны нэг хэсэг юм.
Бамбай булчирхайн хорт хавдар (Thyroid cancer)
Бамбай булчирхайн хорт хавдар нь бамбай булчирхайн тироцит эсвэл парафолликуляр эсүүдээс үүсдэг хорт хавдар юм. Энэ нь ихэвчлэн 30-50 насны эмэгтэйчүүдэд тохиолддог. Бага насандаа толгой, хүзүүний хэсгээрээ цацраг туяанд өртөх, бамбай булчирхайн хорт хавдрын удамшлын өгүүлэмжтэй байх зэрэг нь хорт хавдраар өвчлөх эрсдэлт хүчин зүйлс болдог.
TSH
Thyroid-stimulating hormone – Бамбай булчирхай сэдээгч даавар
Glandula thyreoidea, Eng: thyroid gland
бодисын солилцооны эрчим нэмэгдсэнээр халууцах, хөлрөх, зүрхний агшилтын тоо нэмэгдэх, булчин сулрах, салгалах, сэтгэл санаа тогтворгүй болох, сандруу, огцом ууртай болох, нүдний алим бүлтийх зэрэг шинжүүд илэрнэ
бодисын солилцоо хямрах бөгөөд үүнээс үүдэн ядрах, нойрмоглох, сэтгэлээр унах, гутранги болох,өтгөн хатах, арьс хуурайших, гар хөлийн үзүүр загатнах-пасартези зэрэг шинжүүд илэрнэ.
Бамбай булчирхайн үйл ажиллагаа буурах /бүрэн алдагдсан үед бамбайн даавруудын дутагдлын улмаас эрхтэн тогтолцоонуудад үйл ажиллагааны өөрчлөлт үүсдэг өвчнийг Гипотиреодизм гэнэ...
90%-95%
thyroid stimulating hormone - TSH
isthmus glandula thyroidea
lobus dexter et sinister
cartilage thyroidea
lobus pyramidalis
capsula fibrosa
Бамбай булчирхайн хорт хавдар нь бамбай булчирхайн тироцит эсвэл парафолликуляр эсүүдээс үүсдэг хорт хавдар юм. Энэ нь ихэвчлэн 30-50 насны эмэгтэйчүүдэд тохиолддог. Бага насандаа толгой, хүзүүний хэсгээрээ цацраг туяанд өртөх, бамбай булчирхайн хорт хавдрын удамшлын өгүүлэмжтэй байх зэрэг нь хорт хавдраар өвчлөх эрсдэлт хүчин зүйлс болдог...
эсвэл зангилаанууд