Вакцин (Vaccine)
Цогбадрах Одгэрэл

Цогбадрах Одгэрэл

Сүүлийн шинэчлэл:
i

Ашиглах заавар:

  1. Үндсэн агуулгыг аль болох бүгдийг товч багтаахыг хичээсэн ба түлхүүр үгсээр бичсэн болно.
  2.    симбол дээр хулганаа аваачихад нэмэлт тайлбар харагдана.
  3.    симбол дээр хулганаа аваачихад тухайн эмийн нэмэлт мэдээллүүд харагдана.
  4. Доогуур зураастай эсвэл Bold-р бичсэн хэсэг дээр хулганаа аваачихад тухайн хэсгийн тодорхойлолт гарч ирэх ба цааш унших хэсгийн холбоос гарч ирнэ.

Ашиглах заавар:

  1. Үндсэн агуулгыг аль болох бүгдийг товч багтаахыг хичээсэн ба түлхүүр үгсээр бичсэн болно.
  2.    симбол дээр хулганаа аваачихад нэмэлт тайлбар харагдана.
  3.    симбол дээр хулганаа аваачихад тухайн эмийн нэмэлт мэдээллүүд харагдана.
  4. Доогуур зураастай эсвэл Bold-р бичсэн хэсэг дээр хулганаа аваачихад тухайн хэсгийн тодорхойлолт гарч ирэх ба цааш унших хэсгийн холбоос гарч ирнэ.

12-р зууны эхэн үед цэцэг өвчний халдвар аваад эдгэрсэн хүүхдүүд хоёр дахь удаагаа уг өвчнөөр өвдөхгүй байгааг хятадууд анзаарсан байна. Ингээд Хятад даяар variolation  гэж нэрлэдэг аргыг ашигласан. Хятадуудын амжилтын тухай, уг аргын тухай мэдээ төв ази даяар тархаж дараа нь баруун зүгт тархаж тухайн үедээ уг аргыг олон улс орон ашигласан.

Үүний үр дүнд хүн амын дундах өвчлөл болон нас баралтыг эрс бууруулж чадсан юм. 

Османы эзэнт гүрэнд сууж байсан Английн элчин сайдын эхнэр хатагтай Mary Montagu (1689-1762) дээрх ажилбарыг хүүхдүүддээ хийлгэсэн. Тэд 1721 онд Англид буцаж ирээд энэ тухайгаа бусдад хэлсэн. Ингээд variolation Англи болон АНУ-ийн колон улсуудад нэвтэрсэн.
Энэхүү арга ихэнх үед маш сайн үр дүнтэй байдаг боловч зориудаар халдварлуулж буй хүмүүсийн дунд тодорхой тооны өвчлөл бүртгэгдэж уг ажилбарт хамрагдсан хүмүүсийн 1-2% нь цэцэг өвчний улмаас нас бардаг учир цаг хугацаа улиран өнгөрөхөд энэ аргыг хууль бус гэж үзсэн.
1796 онд Английн эмч, судлаач Эдвард Женнер үхрийн цэцэг өвчний үүсгэгчийг хүнд тарьж тухайн тариулсан хүнийг цэцэг өвчний эсрэг дархлаатай болгосноор анх вакцин бий болжээ. Үхрийн цэцэг өвчнийг vaccinia гэж нэрлэдэг байсан тул Эдвард Женнер эмч энэхүү шинэ аргаа вакцинжуулалт vaccination хэмээн нэрлээд хамгаалалтын тарилгаа вакцин  хэмээн нэрлэсэн. Энэ цагаас хойш уг арга өргөн дэлгэр тархсан боловч уг тарилга хэрхэн ажилладаг, ижил төстэй аргууд бусад өвчнөөс хамгаалах боломжтой эсэхийг хэн ч мэдэхгүй байлаа.
Edward Jenner эмч

Хүн төрөлхтөн вакцины тусламжтайгаар цэцэг өвчнийг бүрэн устгасан. Цэцэг өвчний хамгийн сүүлчийн тохиолдол 1977 оны 10 -р сарын 26 -нд оношлогдсон.

1879 онд Louis Pasteur Pasteurella multocida  гэх бактер дээр туршилт хийж уг үүсгэгчийн эсрэг үр дүнтэй вакцин хийснээр вакцин халдварт өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх боломжтойг харуулсан юм. Ингээд вакцин бүтээх, үйлдвэрлэх үндсэн зарчмыг ойлгосны дараа тэрбээр галзуу, боом өвчний эсрэг вакциныг бүтээсэн.
  • Граммын будаг, 1000х өсгөлт гэрлийн микроскопд грам сөрөг савханцар буюу Pasteurella multocida-ийн харагдах байдал
  • 5%-ийн хонины цустай тэжээлт орчинд тарьсан Pasteurella multocida-ийн өсгөвөр, цус задлах идэвхгүй [γ гемолиз]
  • Францын эрдэмтэн Louis Pasteur
1890 онд ХБНГУлсын эрдэмтэн, судлаачид вакцин нь биед байх эсрэг биеийн нөлөөгөөр халдварт өвчнөөс хамгаалдаг болохыг олж тогтоосон. Ингээд тэд биед хамгаалалт үүсгэж буй эсрэг биеийг эрсдэлт бүлгийн хүн амд шилжүүлэх арга буюу идэвхгүй дархлаажуулалтыг санаачилсан юм.
Өнөөдөр бид дархлаажуулалт хэмээх нэр томьёог эсрэг төрөгчийн агууламж бүхий вакцин гэж нэрлэгдэх уусмалыг бие махбод руу оруулах ажилбар хэмээн тодорхойлж байна.
Вакцинжуулалт нь хүн болон амьтны популяцийг хамгаалахад хямд төсөр боловч маш өндөр үр дүнтэй болох нь батлагдсан нийгмийн эрүүл мэндийн гол бүрэлдэхүүн хэсэг юм.

Вакциныг 

  • Идэвхгүйжүүлсэн
  • хор агуулсан, 
  • амьд сулруулсан, 
  • вирус төст нэгдэл , 
  • нийлэг пептид , 
  • олисахарид, 
  • полисахарид коньюгат пептид ,
  • вирусын вектор ,
  • нуклейн хүчил ,
  • бактерийн вектор/нийлэг антиген илчлэгч эс гэж ангилж болно. 

Вакцин

  • Халдварт өвчин үүсгэгч бичил биетний хоруу чанарыг сулруулах эсвэл уг бичил биетэнг үхүүлж дархлал тогтоох чадварыг нь хадгалан гаргаж авсан хими-биологийн идэвхит бэлдмэлийг хэлнэ.

Вакцины төлөөлөгч

  • Зөвшөөрлөө аваагүй, туршилтын шатандаа байгаа шинэ вакцин.

Вакцинжуулалт:

  • Халдварт өвчнөөс урьдчилан сэргийлж эмгэг төрүүлэгчийн эсрэг эсийн болон шингэний дархлаа тогтолцооны хариу урвалыг өдөөгч буюу вакциныг биед нэвтрүүлэх үйл явц. 

Дархлаажуулалт

  • Эсрэг төрөгчийн агууламж бүхий вакцин гэж нэрлэгдэх уусмалыг бие махбод руу оруулах замаар халдварт өвчний үүсгэгчийн эсрэг эсийн болон шингэний дархлааг өдөөх ажилбар.

Сүргийн дархлаа

  • Тухайн нийгмийн бүлэгт ихэнх хүмүүс халдварын эсрэг хамгаалалт буюу дархлаатай болох. Хүний бие нь өндөр хамгаалалттай байвал тухайн бичил биет хүнээс хүнд дамжихад илүү хэцүү байх болно. Ингэснээр тухайн нийгмийн бүлэгт халдварын тархалтыг амжилттай зогсоох боломжтой.

Дархлаажуулалтын дараах гаж нөлөө (AEFIs)

  • Вакцинжуулалтын дараа илрэх тооцоолоогүй үр нөлөө. Вакцин нь тухайн асуудлын шалтгаан биш байж болно.

Туслах эм (Adjuvant)

  • Туслах эм (Adjuvant) гэдэг нь зарим төрлийн вакциныг үйлдвэрлэхэд ашигладаг орц юм. Энэ нь бидний бие махбодын дархлааны хариу урвалыг илүү хүчтэй болгоход тусалдаг. Туслах эм нь тухайн вакцины бусад бүрэлдэхүүн хэсгүүдтэй хамтран үйлчилдэг ба эдгээрийг сүүлийн 70 гаруй жилийн турш зарим төрлийн вакциныг үйлдвэрлэхэд ашигласаар ирсэн.

Вакцины дараах хариу урвал

  • Вакцинжуулалтын дараа тохиолддог түгээмэл бүлэг шинж тэмдгүүд. Үүнд вакцин тарьсан хэсэгт хөндүүрлэх, улайх, хавдах шинжүүд орно. Тухайн хүн бага зэрэг ядрах, бүлээрэх эсвэл толгой өвдөх шинж илэрч болно. Хамгийн чухал нь эдгээр шинж тэмдгүүд нь дархлааны систем ажиллаж байгаагийн илрэл юм.

Сүргийн дархлаа | Herd immunity:

  • Хүн амын тодорхой хувийг дархлаажуулсны дараа вакцинд хамрагдаагүй хүмүүс  тухайн халдварт өвчнөөс хамгаалагдах болно.   

Масс вакцинжуулалт:

  • Сүргийн дархлааг сайжруулах зорилгоор эсвэл сүргийн дархлаа тогтоох зорилгоор тахлын дэгдэлт гарсны дараа байж болох хамгийн богино хугацаанд олон хүнийг вакцинжуулах үйл явц. 

Өвчинг устгах

  • Удаан хугацааны туршид хүн амыг дархлаажуулах үйл явц өндөр байх нь зарим өвчин устахад хүрнэ.  
  • Өнөөдрийг хүртэл хүн төрөлхтөний хүчин чармайлтын үр дүнд хоёр төрлийн халдварт өвчнийг бүрэн устгасан: цагаан цэцэг өвчин (1980) болон бод малын тахал | rinderpest (2011).

Халдварт өвчний тохиолдол болон хүндрэлийг багасгах:

  • Haemophilus influenzae-ийн b хэлбэрийн (Hib) вакцин нь инвазив ажилбараар дамжих халдварт өвчнүүд -г 5 хүртэлх насны хүүхдүүдийн дунд 99% хүртэл бууруулсан.

Гол агуулгыг (ангилал, оношилгоо, эмчилгээ, тавилан г.м) цааш уншихын тулд та гишүүнчлэлийн эрх авах шаардлагатай. Тохирох эрх авснаар та манай контент, бусад нэмэлт үйлчилгээнүүдийг ашиглах боломжтой болно.
Хэрэв та хүчинтэй гишүүнчлэлийн эрхтэй бол нэвтэрч үзнэ үү !

Сурталчилгаа

Ойролцоо сэдвүүд:

COVID-19 Вирусийн халдвар
Сүрьеэ судлал (Tuberculosis)
Гепатит А & E (Hepatitis A & E)
A1
Шинэ нийтлэл, контентын мэдээлэл тогтмол авахыг хүсвэл өөрийн мэдээллийг доор оруулаад илгээхийг дарна уу !
Сошиалаар нэвтрэх
Сошиалаар нэвтрэх

Хамтран ажиллах

Цааш унших

Энэхүү платформ нь энгийн иргэдэд зориулагдаагүй зөвхөн анагаах ухааны салбарын мэргэжилтнүүдэд зориулагдсан болно. Дур мэдэн өөрийгөө эмчлэхийг хориглоно ! Дур мэдэн хийсэн үйлдлээс гарах үр дагаврыг бид хариуцахгүй.

Бид күүки буюу үйлдлийг бүртгэх технологи ашиглан тодорхой төрлийн мэдээллийг хадгалах ба энэ нь үйлчилгээг сайжруулах, түүнд дүн шинжилгээ хийх зорилготой юм. Таны мэдээлэл бусдад дамжуулагдахгүй.

Бид үнэ цэнтэй мэдээллийг та бүхэндээ үнэгүй хүргээд даруй 3 жилийн нүүрийг үзжээ. Энэхүү хугацаанд биднээс оюуны болон санхүүгийн зардал ихээр шаардагдаж байлаа.

Өдөрт дунджаар 400-500 орчим эмч, эрүүл мэндийг салбарын мэргэжилтнүүд манай платформоор үйлчлүүлж байна. Эрүүл мэндийн салбарт бидний мэргэжлийн өндөр түвшний мэдлэг мэдээллийг тогтмол хүргэж, улам өргөжин тэлэх үйлсэд таны тусламж, хандив бидэнд хэрэгтэй байна.

Таны өгч буй хандив бидний цаашдын үйл ажиллагаанд үнэ цэнтэй ба ирээдүйнхээ төлөө хөрөнгө оруулж буй танд маш их баярлалаа !