Артерийн гипертензи нь нийт хүн амын дунд хамгийн түгээмэл тархсан бие даасан эмгэг бөгөөд бусад эрхтэн системийн өвчлөлийн болон зүрх судасны эмгэгүүдийн голлох эрсдэлт хүчин зүйлд тооцогдож байна. Таргалалт, , тамхидалт зэрэг бусад эрсдэлт хүчин зүйлүүд нь мөн зүрх судасны эмгэг, цус харвалт үүсэх эрсдлийг улам нэмэгдүүлдэг. Ихэвчлэн шинж тэмдэг бүдэг байдаг тул эрт илрүүлгийг зөв, хүртээмжтэй хийх нь оношилгоонд чухал ач холбогдолтой.

Хамгийн багадаа 3 удаагийн ирэлтийн үзлэгт СД<120 мм МУБ ба ДД <80 мм МУБ байхыг хэвийн даралт гэх ба үүнээс ихсэх буюу ≥ 130 ба диастолын даралт ≥ 80 болохыг Артерийн гипертензи гэж үзнэ. Эхний авах арга хэмжээ нь жингээ хасах, дасгал хөдөлгөөн хийх, архи, тамхинаас татгалзах зэргээр амьдралын хэв маягийг өөрчлөх явдал юм. Эмийн эмчилгээнд удирдамжийн дагуу эсвэл , Шээс хөөх эм, эмийн бүлгүүдээр эхэлнэ. Бүлгийг сонгохдоо тухайн өвчтөний хавсарсан эмгэгийг харгалзан үзэх шаардлагатай.

Гол хүндрэлүүдийн нэг нь гипертензийн криз буюу артерийн даралт СД>180, ДД>110 ммМУБ-аас дээш огцом өсөх хямрал юм. Энэ нь яаралтай тусламж шаарддаг нөхцөл байдал бөгөөд эмчлээгүй тохиолдолд ноцтой үр дагаварт хүргэж болно. Артерийн гипертензийн улмаас урт хугацаанд нүдэнд (ретинопати), зүрхэнд (кардиомиопати, титэм судасны эмгэг, миокардийн шигдээс), тархинд (тархинд цус харвалт) эсвэл бөөрөнд (цусны даралт ихсэх нефропати) зэргээр олон тооны бай эрхтнүүдэд гэмтэл үүсэх аюултай.

Артерийн гипертензи: Хамгийн багадаа 3 удаагийн ирэлтийн үзлэгт , нийт 4-6 удаагийн хэмжилтээр систолын даралт ≥ 130 ба диастолын даралт ≥ 80 байх.
- Анхдагч артерийн гипертензи: Артерийн даралт ихсэлтийн шалтгаан тодорхойгүй, олон эрхтнийг гэмтээж улмаар эмнэлзүйд төрөл бүрийн шинж тэмдэг илрэх хэлбэр.
- Хоёрдогч артерийн гипертензи: Бусад суурь өвчний үр дүнд үүсдэг буюу артерийн даралт ихсэлтийн шалтгаан нь тодорхой батлагдаж буй хэлбэр. Артерийн гипертензийн нийтлэг эрсдэлт хүчин зүйлүүд тохирохгүй жишээ нь, харьцангуй залуу насанд илрэх, даралт бууруулах эмчилгээнд үр дүнгүй байх эсвэл үед шөнийн цагаар буурахгүй байх ().
Хэвийн даралт: Хамгийн багадаа 3 удаагийн ирэлтийн үзлэгт , нийт 4-6 удаагийн хэмжилтээр СД<120 мм МУБ ба ДД <80 мм МУБ байх.

Чихрийн шижин нь инсулиний шүүрэл багасах болон инсулин дааврын үйлдэл алдагдсанаас цусны глюкозын хэмжээ ихэсдэг бодисын солилцооны эмгэг юм

Коротковын аргаар даралт хэмжихэд хамгийн эхний чимээ буюу зүрхийг агших үед артерийн судасны дотор хананд учруулах даралт.

Миллиметр мөнгөн усны багана

Коротковын аргаар даралт хэмжихэд хамгийн сүүлийн чимээ буюу зүрхийг амрах үед артерийн судасны дотор хананд учруулах даралт.

Миллиметр мөнгөн усны багана

Ангиотензин хувиргагч ферментийг саатуулагч – Angiotensin-converting enzyme inhibitor

Ангиотензиний рецептор хориглогч – Angiotensin receptor blocker

Кальцийн антагонист – Calcium antagonist

1 удаагийн ирэлтэнд 2-3 удаагийн хэмжилт хийх

Систолын Даралт: Коротковын аргаар даралт хэмжихэд хамгийн эхний чимээ буюу зүрхийг агших үед артерийн судасны дотор хананд учруулах даралт.

Миллиметр мөнгөн усны багана

Диастолын Даралт: Коротковын аргаар даралт хэмжихэд хамгийн сүүлийн чимээ буюу зүрхийг амрах үед артерийн судасны дотор хананд учруулах даралт.

Миллиметр мөнгөн усны багана

Өглөө, өдөр болон шөнийн артерийн даралтыг 24 цагаар хэмжиж гаргасан дундаж түвшин

Артерийн даралтыг 24 цагаар хэмжих үед шөнийн цагаар даралт буурахгүй байх

Эрүүл хүнд шөнө унтах үед физиологийн даралт бууралт болдог.

1 удаагийн ирэлтэнд 2-3 удаагийн хэмжилт хийх

Насанд хүрэгсдийн артерийн гипертензийн эмнэлзүйн заавар. ЭМЯ

Joint National Committee – Хамтарсан үндэсний хороо (АНУ)

International Society of Hypertension – Артерийн гипертензийн олон улсын нийгэмлэг

Систолын даралт – Systolic blood pressure