Умайн гадуурх жирэмслэлт (Ectopic pregnancy)

Өндгөвчнөөс эм бэлгийн эс гадагшилж умайн гуурс-т  эр бэлгийн эс-тэй  нийлж үр тогтох ба үр тогтсон эс ойролцоогоор 6 хоногийн дараа умай-д орж аль нэг хананд бэхлэгдэж жирэмслэлт  эхлэснээр ургийн хөгжил явагдах боломж бүрддэг. Умайн гадуурх жирэмслэлт (УГЖ) нь физиологийн бус байршилд үр тогтсон эс  бэхлэгдсэн жирэмслэлт юм. Умайн гадуурх жирэмслэлт нийт тохиолдлын 99%-д умайн гуурс-т үүсдэг ба үүний шалтгаан нь өгсөх хэлбэрийн бэлгийн замын халдвар , өмнө нь хийгдэж байсан мэс ажилбар болон бусад шалтгааны улмаас умайн гуурст наалдац үүсч нарийсаж бөглөрснөөр үр тогтсон эс цааш умай руу дамжиж чаддаггүйтэй холбоотой байдаг. Мөн түүнчлэн ховор тохиолдолд хэвлийн хөндий болон өндгөвчинд ч жирэмслэлт үүсэх нь бий.

Эмнэлзүйд сарын тэмдэг алдагдаж, хэвлийн доод хэсэгт буюу аль нэг талдаа өвдөлт үүсэх нь ажиглагддаг. Ийнхүү өвдөлт үүсэх нь умайн гуурсны хана тэлэгдэж цочирох эсхүл хэвлийн хөндийд цус алдсаны улмаас хэвлийн хөндийн хана цочирсонтой холбоотой байна . Иймд жирэмсэн байх боломжтой хүмүүст (ялангуяа жирэмсний идэвхтэй насныханд) хэвлийн өвдөлт байгаа тохиолдолд үргэлж УГЖ сэжиглэн жирэмсний тест хийж үзэх хэрэгтэй. Үүнээс гадна үтрээний сонографи шинжилгээ хамгийн чухал оношлогооны хэрэгсэл болдог.

Эмчилгээний хувьд эмийн (метотрексат) болон мэс заслын арга (ихэнх тохиолдолд) гэж хоёр арга байна. Үүсгэвэр жижиг (умайн гаднах жирэмсний үүсгэвэр 3.5 см бага) үед эмээр шимэгдүүлж болдог. Эмэнд үр дүнгүй тохиолдолд мэс заслын аргаар үүсгэврийг шувтарч эсвэл тайрч (аль болох умайн гуурсыг хадгалахыг хичээх) авна.

• Умайн гадуурх жирэмслэлт (УГЖ) нь физиологийн бус байршилд үр тогтсон өндгөн эс буюу цигот бэхлэгдсэн жирэмслэлт юм.

  • Ectopic (Грек: ektos – гадна; topos – байршил, Eng.: ectopic) – физиологийн бус байршилд тодорхойлогдох гэсэн утгатай.

  • Умайн гадуурх жирэмслэлтэд нь умайн хөндийгөөс гаднах бүх байршилд үүссэн жирэмслэлт багтана.