Гипергликеми (Hyperglycemia)
Гипергликеми нь цусны хэвийн дээд хязгаараас ихсэхийг хэлнэ. Өлөн үеийн венийн сийвэнгийн глюкоз 5.6 ммоль/л-ээс бага бол хэвийн, 5.6–6.9 ммоль/л бол урьдал чихрийн шижин, 7.0 ммоль/л буюу түүнээс их бол чихрийн шижингийн оношилгооны босгод хүрсэн гэж үзнэ. Хамгийн түгээмэл шалтгаан нь чихрийн шижин боловч цочмог хүнд өвчний үеийн стрессийн гипергликеми, глюкокортикоид зэрэг эм, дотоод шүүрлийн болон нойр булчирхайн эмгэгүүд мөн гипергликеми үүсгэнэ.
Дунд зэргийн гипергликеми ихэвчлэн зовиургүй бөгөөд шинжилгээгээр санамсаргүй илэрдэг. Глюкоз бөөрний босго буюу ойролцоогоор 10 ммоль/л-ээс давахад шээсээр глюкоз алдагдаж, ам цангах, ойр ойрхон шээх, бие сульдаж ядрах, хараа бүрэлзэх шинж илэрнэ. Гүн түргэн амьсгал, бөөлжих, хэвлийн өвдөлт, ухаан санааны өөрчлөлт нь чихрийн шижингийн кетоацидоз () эсвэл гиперосмоляр гипергликемийн хам шинж () үүссэнийг илтгэх аюултай шинж юм.
Эмчилгээний үндэс зарчим нь шалтгааныг тогтоож засах явдал юм: чихрийн шижинг батлан эмчлэх, өдөөгч эмийг эргэн үнэлэх, суурь өвчнийг эмчлэх. Эмнэлэгт хэвтсэн өвчтөнд глюкозыг ихэвчлэн 7.8–10 ммоль/л-д барьж, гипогликемиэс сэргийлэхийг тэргүүнд тавина. Аюултай шинж илэрсэн үед DKA/HHS-ийн зарчмаар яаралтай эмчилнэ.
Тодорхойлолт: Гипергликеми гэдэг нь венийн сийвэнгийн глюкоз хэвийн хязгаараас ихсэхийг хэлнэ. Өлөн үеийн (сүүлийн хоолноос хойш 8–12 цагийн дараах) хэвийн глюкоз 5.6 ммоль/л-ээс бага байна.
Үзүүлэлт (венийн сийвэн) | Хэвийн | Урьдал чихрийн шижин | Чихрийн шижин |
|---|---|---|---|
Өлөн үеийн глюкоз | <5.6 ммоль/л | 5.6–6.9 ммоль/л* | ≥7.0 ммоль/л |
<5.7% | 5.7–6.4% | ≥6.5% (≥48 ммоль/моль) | |
Тохиолдлын глюкоз (өдрийн аль ч үед) | — | — | ≥11.1 ммоль/л** |
Глюкозын ачаалалтай сорилын () 2 цагийн глюкоз | <7.8 ммоль/л | 7.8–11.0 ммоль/л*** | ≥11.1 ммоль/л |
* Тайлбар: 5.6–6.9 ммоль/л-ийг өлөн үеийн глюкозын өөрчлөлт (ӨҮГӨ) гэнэ. Гипергликемийн сонгодог шинж тэмдэгтэй хавсарсан үед оношилгооны ач холбогдолтой. 7.8–11.0 ммоль/л-ийг глюкозын тэсвэржилт алдагдал () гэж нэрлэнэ. Хөрвүүлэлт: ммоль/л × 18 = мг/дл.
- R73Цусны глюкозийн түвшин ихсэхElevated blood glucose level
- R73 — Цусны глюкозийн түвшин ихсэх
- R73.0 — Глюкозийн тэвчлийн сорилын хэвийн бус үзүүлэлт
- R73.9 — Гипергликеми, тодорхойгүй
- E10–E14 — Чихрийн шижин (онош батлагдсан үед хэв шинжээр нь кодлоно)
Шалтгаан
Эмгэг жам
Эмнэлзүй
Аюултай шинж ба яаралтай үнэлгээ
Оношилгоо
Өглөөний гипергликеми
Ялган оношилгоо
Эмчилгээний зарчим
Эмнэлэгт хэвтсэн үеийн гипергликеми
Хүндрэл
Тавилан
Эх сурвалж
Гишүүн болж бүх агуулгыг уншаарай.
Гишүүнчлэлийн эрхтэй бол нэвтэрч үзнэ үү.
Эм
Глюкоз (Glucose)
Цус орлуулах ба сэлбэх уусмал › Парентерал тэжээлийн уусмал
Чихрийн шижин - Диабет (Diabet mellitus)
Чихрийн шижин нь инсулиний шүүрэл багасах болон инсулин дааврын үйлдэл алдагдсанаас цусны глюкозын хэмжээ ихэсдэг бодисын солилцооны эмгэг юм.
Нойр булчирхай (Pancreas)
Нойр булчирхай (НБ) (Eng.: Рancreas, хуучин грек: pánkreas, πᾶν ("pán") - "бүгд", κρέας ("kréas") - "мах") нь уртаашаа хэвлийн дээд хэсэгт хөндлөн байрлалтай эрхтэн юм.
Бөөр (Ren, Nephros)
Бөөр нь хэвлийн гялтан хальсны арын зайд байрладаг шош хэлбэртэй, цуллаг хос эрхтэн юм. Нэг минутад биеэр эргэлдэх нийт цусны 20% буюу 1200 мл орчим цус бөөрөөр эргэлдэх ба энэ нь өөрийн жинтэй нь харьцуулбал хамгийн их цусан хангамжтай эрхтэн болдог.