Өвдөгний үеийг хүний биеийн хамгийн том, хамгийн нарийн бүтэцтэй үе хэмээн үздэг. Тийм ч учраас өвдөгний үенд тохиолдох эмгэгүүд олон янз байх ба эмчилгээ нь ярвигтай, ялангуяа гэмтлийн үед хийгдэх эмчилгээ нарийн төвөгтэй байдаг учир энэ бүлэгт клиникт шаардлагатай анатоми бүтцийг хүргэж байна.

Өвдөгний үе нь дунд чөмөг (femur) болон шаант яс (tibia)-ны хоорондох үе бөгөөд эргэдэг нугас маягийн үений хэлбэрт (Eng.: hinge-pivot joint) хамаарагдах тул хөдөлгөөний хоёр чөлөөт тэнхлэгтэй (DOF). Хөлний доод хэсгийн өөр нэг яс болох тахилзуур (fibula) нь өвдөгний үений бүтцэд оролцдоггүй, зөвхөн шаант ясны гадна талд амфиартроз маягаар холбогдсон байдаг.

Дээр дурьдсанчилан өвдөгний үенд оролцох хоёр яс нь дунд чөмөг болон шаант яс юм. Дунд чөмөг нь доод үзүүртээ өргөссөн бөгөөд урд талаас харахад дугуй, хажуу талаас харахад булцуулаг хэлбэртэй дотно болон гадна хоёр ёрвонтой (condylus medialis et lateralis) ба эдгээр нь зузаан үений мөгөөрсөөр бүрхэгдсэн байдаг. Урд талаас нь авч үзвэл эдгээр ёрвонгууд нь үений мөгөөрст хонхорхой бүхий гадаргуу— facies patellaris-тай байх бол хойд талаас болон доош харсан байдалд хоорондоо fossa intercondylaris хэмээх ёрвон хоорондын хонхороор тусгаарлагдана.

Хажуу талаас нь харахад эдгээр ёрвонгууд нь нэгэн төрлийн дугуй огтлолтой булцуу биш бөгөөд урагш хойшоо чиглэлд муруйлт нэмэгддэг тул арын хэсгийн муруйлтын радиус нь илүү бага байдаг. Шаант яс (tibia)-ны хувьд дээд үзүүр мөн адил хоёр ёрвон бүхий өргөссөн бүтэцтэй (condylus lateralis et condylus medialis) бөгөөд тэдгээрийн хооронд орших хавтгай шахуу үений гадаргуугийн завсар нь овгор хэлбэрийн өндөрлөгтэй (eminentia intercondylaris). Тус овгорын өмнөд болон хойд талд (area intercondylaris anterior et posterior) нь үений холбоосууд бэхлэгддэг. Шаант ясны урд талд барзгар өндөрлөг – шаантны бурзан (tuberositas tibiae) оршдог бөгөөд хүн өвдгөн дээрээ суух үед энэ хэсгээр тулж суудаг .

Дунд чөмөгний муруй ёрвонгуудын гадаргуу нь шаант ясын хавтгай маягийн ёрвонгуудын гадаргуунуудтай хоорондоо төгс таарч тохирдоггүй, өөрөөр хэлбэл хоёр ясны үений гадаргуунууд нь хоорондоо хослодоггүй/үл нийцэх үений гадаргуутай байдаг. Хэрэв нэмэлт бүтэцгүйгээр зөвхөн үений мөгөөрсөөр холбогдох бол үений хүрэлцэх гадаргуу хоёр жижиг талбайд л хязгаарлагдах ба энэ нь үений мөгөөрсөнд маш их ачаалал өгөхөд хүргэнэ.

Өвдөгний үенд зонхилон тохиолдох эмгэгүүд: өвдөгний үений артроз, үений тал саран жийрэг буюу менискний урагдал эсхүл өвдөгний чагтан холбооснууд болон хажуугийн холбооснуудын урагдал зэрэг нь элбэг тохиолдохоос гадна ревматологийн/аутоиммун өвчинд тус үе өртөх нь элбэг.

Зураг: Зонхилон тохиолдох менискийн урагдал/ханзрал  

Үений талаарх ерөнхий сэдвийг үе - цааш унших хэсгээс харна уу.