Ухаан балартах байдлууд
Саша Бүдханд

Саша Бүдханд

Сүүлийн шинэчлэл:
i

Ашиглах заавар:

  1. Үндсэн агуулгыг аль болох бүгдийг товч багтаахыг хичээсэн ба түлхүүр үгсээр бичсэн болно.
  2.    симбол дээр хулганаа аваачихад нэмэлт тайлбар харагдана.
  3.    симбол дээр хулганаа аваачихад тухайн эмийн нэмэлт мэдээллүүд харагдана.
  4. Доогуур зураастай эсвэл Bold-р бичсэн хэсэг дээр хулганаа аваачихад тухайн хэсгийн тодорхойлолт гарч ирэх ба цааш унших хэсгийн холбоос гарч ирнэ.

Ашиглах заавар:

  1. Үндсэн агуулгыг аль болох бүгдийг товч багтаахыг хичээсэн ба түлхүүр үгсээр бичсэн болно.
  2.    симбол дээр хулганаа аваачихад нэмэлт тайлбар харагдана.
  3.    симбол дээр хулганаа аваачихад тухайн эмийн нэмэлт мэдээллүүд харагдана.
  4. Доогуур зураастай эсвэл Bold-р бичсэн хэсэг дээр хулганаа аваачихад тухайн хэсгийн тодорхойлолт гарч ирэх ба цааш унших хэсгийн холбоос гарч ирнэ.

Ухаан балартах, цаашлаад ухаан алдах нь сэтгэцийн хурц, хүнд өөрчлөлт юм.

  • Хурц – Гэнэт хурцаар эхлэх ба үргэлжлэх хугацаа нь харьцангуй богино
  • Хүнд – Бие махбодь, мэдрэлийн тогтолцооны хүнд, хүндэрсэн, нэн яаралтай эрчимт болон сэхээн амьдруулах эмчилгээний тусламж шаардагдах эмгэгүүд ухаан балартах, ухаан алдах гэж нэрлэдэг сэтгэцийн өөрчлөлтөөр илэрдэг.

 

Ухаан балартах, алдах нь сэтгэцийн эмгэгийн бус харин бие махбодь, мэдрэлийн тогтолцооны өвчнүүдийн онцгойлон тэмдэглэхэд хүнд, хүндэрсэн үеийнх нь эмнэлзүйн түгээмэл хэлбэрийн илрэлийн нэг мөн. Үүсэх шалтгаан нь өвөрмөц бус, олон төрөл.

Ухаан балартахад хүргэдэг өвчнүүд бүлэг:

  • Хүнд хордлогууд
  • Бие махбодийн өвчнүүдийн төгсгөл байдлууд
  • Халдварт өвчнүүд
  • Мэдрэлийн тогтолцооны зарим өвчнүүд 
  • Ухаан нойрмоглож балартах
  • Ухаан дэмийрч балартах
  • Ухаан мэнэрч балартах
  • Ухаан зүүдчилж балартах
  • Ухаан бүрийтэж балартах

Ухаан балартах байдлуудын эмнэлзүй нь ерөнхий шинж тэмдгүүдээсээ гадна өвөрмөц нэмэгдэл шинжүүдээс бүрддэг

  • Гадаад орчны юмс үзэгдлийг тусгахгүй, эсвэл хагас хугас төдий таньж тусгадаг болох
  • Орон зай, цаг хугацаа орчны баримжаа, мэдрэмжээ алдах ба мөн хүн ялгаж танихгүй болох
  • Үг яриа нь хэдийгээр буруу бус боловч, агуулга нь үл ойлгогдох ганц нэг салангид үгнээс бүрдэх
  • Ухаан балартсан байдлаас гарсны дараа тухайн үед орчиндоо болж байсан үйл явдал, тэр байтугай өөрийн биедээ илэрч байсан зовиур шаналгаагаа санахгүй, санасан ч ганц нэгхэнийг бүүр түүрхэн санах

Эдгээр дөрвөн шинж хурцаар, нэгэн зэрэг илрэн, богино хугацаанд үргэлжлэн арилсан тохиолдолд ухаан балартал гэсэн оношийг тогтооно.

Аль нэг шинж нь зөвхөн дангаараа илрэх буюу шинж тэмдгүүд хэсэгчлэн илэрсэн тохиолдолд энэ оношийг тогтоохгүй.

Ухаан балартах байдлын оношийн хэмжүүрүүд 

Ухаан балартлын хэлбэрүүд Ухаан балартлын ерөнхий шинжүүдээс Ерөнхий шинжүүд
Илрэх Илрэхгүй
Ухаан нойрмоглож балартах Бүгд Сэтгэцийн бүх үйл ажиллагаа, үг яриа, хөдөлгөөн удаашрах
Ухаан дэмийрч балартах Бүгд Дүрсийн гажуу тусгал, дэлгэц дээрхи аймшгийн агуулгатай кино адил харааны хий үзэгдэл, сэтгэлийн хөдөлгөөний тогтвороо хэт алдах, хөдөлгөөний ихсэлт
Ухаан мэнэрч балартах Бүгд Холбоосгүй, үл ойлгогдох үгсийг шивнэн давтах, ор дэрний хэмжээнд зогсолтгүй хөдөлгөөнтэй байх
Ухаан зүүдчилж балартах Бүгд,зарим үед бүрэн бус хэсэгчилсэн байдлаар Орон зай, цаг хугацааны баримжаагүй болох, санах ой үгүй болох, үг яриа холбоос агуулга, бүрэн байдлаа алдах Зүүдлэх хэлбэрийн ихээхэн зөнт агуулгатай, тухайлбал харь гаригт очоод байгаа мэт харааны хий үзэгдэл бий болж, уг хий үзэгдлийнхээ үйл явдалдөөрөө оролцож байгаагаар өөрт нь дүрслэгдэнэ.
Ухаан бүрийтэж балартах Бүгд
  • Их биеийн булчин мөчийн хөдөлгөөн гадна талаасаа хэвийн мэт харагдах
  • Дүрсийн хурц дэмийрэл, хий үзэгдэл, түгшүүр хилэн хосолсон уур уцаар, ширүүн дошгиролд орох
  • Орчиндоо аюултай, санаа сэдэл чиглэсэн зорилгогүй үйлдэл хийх

Ухаан балартлын хэлбэрүүдийн оношийн учир холбогдол

Ухаан балартлын хэлбэрүүд Ямар өвчний үед илрэх вэ?
  • Ухаан нойрмоглож балартах
  • Ухаан дэмийрч балартах
  • Ухаан мэнэрч балартах
  • Ухаан зүүдчилж балартах
  • Ухаан бүрийтэж балартах
  • Бие махбодийн ба мэдрэлийн тогтолцооны өвчнүүд халдварт өвчин, хүнд хордлогууд
  • Шизофрени,
  • Эпилепси, тархины гэмтлүүдийн алсын үлдэц
  • Үе, тархины органик өөрчлөлт бүхий өвчнүүд

Шинжилгээ

  • Дараахи шинжилгээнээс эмнэлзүйн оношоо батлах, үгүйсгэх, ялгах оношид нэн түрүүнд зайлшгүй шаардахыг нь оновчтой сонгон яаралтай хийлгэнэ.
    • Цус, шээсний ерөнхий ба биохимийн
    • нян судлалын
    • хор судлалын
    • тархины цахилгаан бичлэгийн
    • зүрхний цахилгаан бичлэгийн
    • зарим төрлийн дүрс оношлогооны

Ялгах онош Анамнез Эмнэл зүй
 

Архины хүнд хордлого, шартах хам шинжийн хүнд хэлбэр

 

Их хэмжээний архи уусан 

  • Ухаан алдах
  • архи үнэртэх
  • нүүрцарайцайх, зэвхийрэх
  • халуун буурах
  • амьсгал өнгөц удаан, хэм алдагдалтай болох
  • судасны цохилт олширч хүчдэл дүүрэлт нь багасах
  • шөрмөсний рефлекс багасах
  • таталт уналт өгөх
  • цусан дах этилийн спиртийн концентраци 3-5 промильд хүрсэн байх
 

Тархины гэмтэл

 

Толгойн хэсгээрээ гэмтэл авсан

  • Ухаан алдах
  • толгойн гадна хэсгийн шарх, цус хуралт зэрэг өөрчлөлт нүдэнд харагдах
  • нүдний шил зүүх шинжилрэх
  • огиулах, бөөлжих
  • мэдрэлийн тогтолцооны голомтот өөрчлөлт илрэх
  • дүрс оношлогоонд гавлын яс гэмтсэн, цус хуралт үүссэн өөрчлөлтүүд илрэх
 

Хүчилтөрөгчийн дутагдал

 

Хүчилтөрөгчийн дутмагшлын эсвэл нүүрсхүчлийн хордлогын нөхцөлд өртсөн

  • Ухаан алдах
  • царай нүүр хөхрөх
  • амьсгал
    • амьсгаадах
    • хурдсах
    • удаашрах
    • өнгөц болох
    • тасалдах
    • хэм алдагдах
  • зүрх судас:
    • судасны цохилт цөөрөх
    • артерийн даралт буурах
  • мэдрэлийн тогтолцоо
    • рефлексүүд буурах
    • булчингийн чангарал буурах
 

Хүнд стресст өгөх хариу урвал

 

Хүнд стресст өртсөн

  • Ухаан нойрмоглон балартаж, орчны баримжаа алдах
  • хөдөлгөөн хэт ихсэх ба эсвэл бүрэн сааталд орж хөших
  • зүрхний цохилт хурдасч, хүчтэй болох
  • хөлрөх
  • чичирч салганах
  • амьсгал давхцах
  • булчин хөших, шөрмөс татах, булчингаар өвдөх

Эдгээр өөрчлөлт илэрснээсээ хойш, хэрэв стресс үүсгэсэн процесс зогссон бол 8 цагийн дараагаас, үргэлжилж байгаа бол 48 цагаас доош хугацааны дараагаас багасч эхэлнэ.

Өвчтөн, ар гэрийнхэнд өгөх мэдээлэл

  • Орчноо тусгахгүй, хүн танихгүй
  • орон зай цаг хугацааны баримжааллаа алдсан
  • үгийн дуудлага, агуулга нь ойлгогдохгүй
  • хөдөлгөөний ихсэлт эсвэл багасалт болсон
  • нойргүйдсэн

Энэ байдлууд гэнэт, цогц байдлаар илэрч байгаа нь хүнд өвчний шинж бөгөөд тавилан нь эргэлзээтэй.

Өвчтөн, ар гэрийнхэнд өгөх зөвлөгөө

  • Яаралтай тусламжийн цаашлаад эрчимт болон сэхээн амьдруулах эмчилгээг эмнэлэгт хэвтүүлэн хийлгэх шаардлагатай
  • Өвчтөн биеэ арчлах чадвараа алддаг учраас асрагч, сувилагч нараас гадна гэр бүлийн хамгийн ойр дотно хүмүүсийн оролцоо асаргаа сувилгаанд нэн чухал учир хэн нэгнээр өвчтөнг сахиулахыг зөвшөөрнө

Эмчилгээг эрчимт эмчилгээний горимоор

  • Ерөнхий 
  • Сэтгэцийн гэсэн 2 чиглэлээр хийнэ

Эрчимт эмчилгээний ерөнхий арга хэмжээ нь:

  1. Цусны эргэлтийн үйл ажиллагааг хэвийн байдалд оруулах
  2. Амьсгалын үйл ажиллагааг хэвийн байдалд оруулах
  3. Элэг, бөөрний үйл ажиллагааг хэвийн байдалд оруулах
  4. Хордлогоос гаргах
  5. Аминд аюултай шинж тэмдэг, хам шинжүүдийг арилгах 
  6. Хүчил шүлтийн тэнцвэрийг хэвийн байдалд оруулах
  7. Ус, электролитийн тэнцвэр, алдагдлыг хэвийн байдалд оруулах
  8. Гавлын дотоод даралт ихсэлт, тархины хавантлыг арилгах
  9. Тархины бодисын солилцоог хэвийн байдалд оруулах

Гэсэн үндсэн чиглэлүүдтэй байх бөгөөд өвчний үндсэн онош, эмнэлзүйн байдал, тухайн өвчтөний хувийн онцлогоос хамааран шаардлагатай чиглэлүүдийг нь сонгон “Эмнэлзүйн удирдамж, стандарт” номонд бичигдсэн
аргазүйн дагуу хийнэ

Сэтгэцийн эмчилгээнд өдрийн цагаар

  • Галоперидол өдөрт 0.5- 1.0 мг-аар 1-2 удаа уулгах, эсвэл 2-10 мг булчинд тарьж болно
  • Орой эсвэл шөнийн цагт аминазин 50-100 мг уулгах буюу булчинд тарих
  • Бензодиазепиныг бага тунгаар /2.0-5.0 мг/ уулгаж хэрэглэж болно.

Өвчтөнд хандах хандлагын удиртгал

  • Ухаан балартах байдалд орсон өвчтөнг стационарт эрчимт ба сэхээн амьдруулах, эсвэл тэдгээртэй дүйцэх тасаг, палатанд яаралтай журмаар хүлээн авч хэвтүүлнэ
  • Үндсэн өвчний оношийг яаралтай тогтоох үүднээс холбогдох эмч нарын зөвлөгөөнийг нэн даруй зохион байгуулах
  • Эмчилгээг яаралтай, эрчимтэй, эмгэг жамын дагуу иж бүрнээр хийнэ
  • Эхний ээлжинд бие махбодийн өөрчлөлтийн эсрэг эмчилгээ шаардагддаг, сэтгэцийн өөрчлөлт илүүтэй илэрч байна гэж үзээд сэтгэцийн эмнэлэгт хүргэх гэж цаг алдаж болохгүй, сэтгэцийн эмчилгээ хоцрохгүй
  • Онош тогтоогдоход хүнд байгаа нөхцөлд эмнэлгүүд бие бие рүүгээ илгээж, цаг алдсанаас хүндрэл гарч эмч хариуцлага хүлээдэг үзэгдэл байдгийг цаг ямагт анхаарах
  • Ухаан балартах байдал гэсэн онош тогтоогоод гэрээр ба амбулаториор эм бичиж өгөөд орхиж болохгүй, заавал стационарт хүргэх нь зүйтэй.
    • Стационарт хүргэх хүртлээ хүнд шинж тэмдгүүдийг, тухайлбал зүрх судасны үйл ажиллагааны хурц дутмагшил г.м. хөнгөрүүлэхэд чиглэсэн яаралтай тусламж үзүүлэх зүйтэй.

Харин эрүүл мэндийн тусламжийн анхан шатанд эрс эрчимтэй эмчилгээ хийсэн байх нь өвчний эмнэлзүйг бүдгэрүүлдэг сөрөг талтайг бас анхаарч байх

  • Зонхилон тохиолдох өвчин, эмгэгийн оношлогоо, эмчилгээний удирдамж
A1

Ойролцоо сэдвүүд:

Дуу авианы ба олон янзын хөдөлгөөн хосолсон тик - Туретт синдром (Tourette syndrome)
Donation1
Шинэ нийтлэл, контентын мэдээлэл тогтмол авахыг хүсвэл өөрийн мэдээллийг доор оруулаад илгээхийг дарна уу !

Хамтран ажиллах

Цааш унших

Энэхүү платформ нь энгийн иргэдэд зориулагдаагүй зөвхөн анагаах ухааны салбарын мэргэжилтнүүдэд зориулагдсан болно. Дур мэдэн өөрийгөө эмчлэхийг хориглоно !

Бид үнэ цэнтэй мэдээллийг та бүхэндээ үнэгүй хүргээд даруй 3 жилийн нүүрийг үзжээ. Энэхүү хугацаанд биднээс оюуны болон санхүүгийн зардал ихээр шаардагдаж байлаа.

Өдөрт дунджаар 400-500 орчим эмч, эрүүл мэндийг салбарын мэргэжилтнүүд манай платформоор үйлчлүүлж байна. Эрүүл мэндийн салбарт бидний мэргэжлийн өндөр түвшний мэдлэг мэдээллийг тогтмол хүргэж, улам өргөжин тэлэх үйлсэд таны тусламж, хандив бидэнд хэрэгтэй байна.

Таны өгч буй хандив бидний цаашдын үйл ажиллагаанд үнэ цэнтэй ба ирээдүйнхээ төлөө хөрөнгө оруулж буй танд маш их баярлалаа !