Кроны өвчин (Crohn's disease)
Кроны өвчин нь тодорхой бус шалтгаантай гэдэсний үрэвсэлт өвчин юм. Шархлаат колитоос ялгаатай нь Кроны өвчин нь бүдүүн гэдсээр хязгаарлагдахгүй бөгөөд хоол боловсруулах замын аль ч хэсэгт тохиолдож болдог. Кроны өвчний үед ихэвчлэн суулгах, биеийн жин буурах, хэвлийгээр өвдөх зэрэг шинж тэмдгүүд илэрдэг бөгөөд өвчний хүндийн зэргээс хамааран өөр өөр байж болно.
Нүд, үе мөч, арьсанд гэдэсний гаднах шинж тэмдгүүд илэрч болно. Оношилгоо нь голчлон дурангийн шинжилгээний шинжүүд болон багажийн щинжилгээнд илрэх гэдэсний үрэвслийн шинж тэмдгүүд дээр суурилдаг. Эмчилгээний менежмент нь өвчний намжилтыг өдөөж, намжмал байлгахад чиглэгддэг бөгөөд энэ нь өвчтөнд тохирсон байхаас гадна Кроны өвчний байршил, хүндийн зэргээс хамаарна.
Цочмог сэдрэлийг ихэвчлэн кортикостероидуудаар эмчилдэг боловч стероид бус дэглэмийг хэрэглэж болно. Өвчнийг намжмал байлгах эмчилгээ нь үрэвслийн үеүүдийн давтамж, үргэлжлэх хугацааг хязгаарлахад чиглэгддэг.
Хэдийгээр Кроны өвчинтэй өвчтөнүүдийн тал хувьд нь мэс засал хийх шаардлагатай байдаг ч мэс заслын аргаар тайрах нь төгс эмчилгээ болдоггүй. Кроны өвчний хүндрэлүүдэд гэдэсний шингээлтийн хямрал, төмөр, витамины дутагдал, нарийсал, гэдэсний түгжрэл, хэвлийн хөндийн буглаа, гэдэсний хорт хавдар үүсэх эрсдэл нэмэгдэх зэргүүд ордог.
- Тархалт: 500 хүн ам тутамд 1 тохиолдол
- Шинэ тохиолдол: Жилд 100,000 хүн амд ~6 тохиолдол
- Хүйс: ♂ = ♀
- Шинж тэмдэг эхлэх нас: 15-35 нас болон 55-70 нас байдаг
- Өндөр тархалттай хүн ам
- Хойд Европ гаралтай хүмүүс
- Ашкенази еврей гаралтай хүмүүс
Шалтгаан
Эмгэг жам
Эмнэлзүй
Ангилал
Оношилгоо
Ялган оношилгоо
Эмчилгээ
Цочмог үеийн менежментийн хяналтын хуудас
Урт хугацааны менежмент
Хүндрэл
Тусгай бүлгийн өвчтөнүүд
Тавилан
Түлхүүр ойлголтууд
Эх сурвалж
Гишүүн болж бүх агуулгыг уншаарай.
Хэсэг газрын үрэвслийн хариу урвал (Local inflammatory responses)
Үрэвсэл гэдэг нь эдийн гэмтэл үүсгэх чадвартай халдварт эмгэг төрүүлэгч, механик гэмтэл, химийн болон физикийн цочроогч хүчин зүйлүүдийн эсрэг цусны судасны оролцоотойгоор өрнөх дархлааны хамгаалах хариу урвал юм.
Хэвлийн цочмог өвдөлт (Acute abdomen)
Хэвлийн цочмог өвдөлт гэдэг нь хэдэн цагаас хэдэн өдөр хүртэл үргэлжлэх хэвлий орчмын хүчтэй өвдөлтийг хэлнэ. Хэвлийн өвдөлтийн суурь шалтгаан нь хэвлийн хөндий, цээж эсвэл эрхтэн тогтолцооны гаралтай байж болох ба зарим тохиолдолд яаралтай мэс заслын эмчилгээ хийх шаардлагатай болдог.
Үе (Joint, articulation)
Араг яс нь тулгуурын болон дотор эрхтнүүдийг хамгаалах үүргийнхээ нөлөөнд бие махбодид шаардлагатай тогтворт байдлыг хангадаг. Ингэхдээ зэргэлдээ ястайгаа харилцан хөдөлгөөнд оролцох ба яс хоорондын холбоосыг үе хэмээн нэрлэдэг. Товчоор араг ясны бүтцийн хоёр болон түүнээс дээш ясан эсхүл/болон мөгөөрсөн хэсгүүд холбогдох хөдөлгөөнт хэсгийг үе гэнэ.