Diseases of liver
Тодорхойлолт
Элэгний судасны эмгэг нь элэгний артери, үүдэн вен ба элэгний венийн гэмтэл, гажиг ба бөглөрлийн улмаас элэгний цусан урсгал алдагдсан байдал юм.
Vascular disorders of the liver are conditions where the hepatic blood flow is deranged due to damage, malformation and obstruction of hepatic artery, portal vein and hepatic vein.
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
Өөр хэсэгт ангилсан
Тодорхойлолт
Бадд-Киарын хамшинж (BCS) нь элэгний венүүд буюу доод хөндий венийн төгсгөлийн хэсгийг хамарсан элэгний венийн гадагшлах урсгал бөглөрч, элэгний цус дүүрэлт ба ишемийн үхжилд хүргэснээс үүсдэг. Хүндийн зэрэг нь бөглөрөл үүсэх хурд ба цар хүрээнээс хамаарна. Анхдагч BCS-ийн үед бөглөрөл ихэвчлэн тромбозоос үүдэлтэй байдаг бол хоёрдогч BCS нь хавдар судасны хөндийд ургаж орох буюу эзлэхүүн ихэсгэх гэмтэл венийг дарахаас үүсдэг. BCS-ийн гол илрэл нь дутуу хооллолт ба бөөрний дутагдалд хүргэх асцит, үүдэн венийн хипертензийн шалтгаант ходоод-гэдэснээс цус алдах, энцефалопати ба хүнд халдварт хүргэх элэгний дутагдал юм. Шинж тэмдэггүй хэлбэр мөн мэдээлэгдсэн.
Budd-Chiari syndrome (BCS) is caused by obstruction of hepatic venous outflow involving either the hepatic veins or the terminal segment of the inferior vena cava and leading to hepatic congestion and ischemic necrosis. Severity depends on the speed of onset and extent of the obstruction. Obstructions are generally caused by thrombosis in primary BCS, while secondary BCS results from tumour invasion into the lumen or compression of the vein by an expansive lesion. The principle manifestations of BCS are ascites leading to undernutrition and renal insufficiency, gastrointestinal haemorrhage due to portal hypertension, and hepatic insufficiency resulting in encephalopathy and severe infections. Asymptomatic forms have also been reported.
Дэлгэрэнгүй тодорхойлолт
Бадд-Киарын хамшинж (BCS) нь элэгний венүүд буюу доод хөндий венийн төгсгөлийн хэсгийг хамарсан элэгний венийн гадагшлах урсгал бөглөрөхөөс үүдэлтэй. Тархалт нь ихээхэн тодорхойгүй хэвээр байгаа боловч 1/50,000-аас 1/100,000-ын хооронд гэж тооцдог. Бөглөрөл нь элэгний цус дүүрэлт ба ишемийн үхжилд хүргэнэ. Хүндийн зэрэг нь бөглөрөл үүсэх хурд ба цар хүрээнээс хамаарна. Бөглөрөл ихэвчлэн тромбозоос үүдэлтэй байдаг (анхдагч BCS). Цаг хугацааны явцад тромб дахин зохион байгуулагдаж фиброз эд үүсгэх бөгөөд энэ нь тромбозын венийн байршмал нарийсал, эсвэл венийг фиброз утас болгон хувиргах тархмал битүүрэлд хүргэнэ. Байршмал нарийсал нь хальс төст бүтэц хэлбэрээр илэрч болно. Хоёрдогч BCS нь хавдар судасны хөндийд ургаж орох буюу эзлэхүүн ихэсгэх гэмтэл венийг дарахаас үүсдэг. BCS-ийн гол илрэл нь дутуу хооллолт ба бөөрний дутагдалд хүргэх асцит (ихэвчлэн их хэмжээний ба эмчилгээнд тэсвэртэй), үүдэн венийн хипертензийн шалтгаант ходоод-гэдэснээс цус алдах, энцефалопати ба хүнд халдварт хүргэх элэгний дутагдал юм. Гэсэн хэдий ч шинж тэмдэггүй хэлбэр мөн мэдээлэгдсэн. Анхдагч BCS нь венийн тромбозод өртөмтгий болгодог хүчин зүйлсийн хавсралттай холбоотой: чөмөгний эсийн төлжилт анхдагч хамшинж (тохиолдлын 50%-д илрэх бөгөөд өвчний „forme fruste“ буюу хэвшинжит бус хэлбэрээр илэрдэг боловч JAK2 генийн мутацийг илрүүлж тогтоодог), V хүчин зүйлийн Лейдений мутацийн тромбофили, C уургийн дутал, антифосфолипидийн хамшинж, Бехчетийн өвчин, шөнө шээс гэнэт хемоглобинтах (эдгээр нэр томьёог үзнэ үү), эстроген-прогестероны жирэмслэхээс хамгаалах уух бэлдмэл хэрэглэх ба үрэвсэлт колит. Оношийг ихэвчлэн элэгний венүүд ба доод хөндий венийг дүрслэх (Допплер хэт авиан шинжилгээ, томоденситометри ба MRI) инвазив бус аргаар тогтоож болох боловч хангалттай туршлагатай, энэ оношийг байж болзошгүйг мэддэг радиологич шаардлагатай. Элэгний венографи буюу каваграфи ба элэгний хатгалтын биопси ихэвчлэн шаардлагагүй. Өвчний байгалийн явц маш хүнд (эмчлэхгүй бол өвчтөний 10%-иас бага нь 3-аас дээш жил амьд үлддэг). Одоогоор оношийг хурдан тавьж, эмчилгээг шуурхай эхлүүлбэл 5 жилийн амьд үлдэлт 90% байна. Эмчилгээний аргад тромбозын эрсдэлийг ихэсгэдэг хүчин зүйлсийг засах, удаан хугацааны цус бүлэгнэлтийн эсрэг эмчилгээ, интервенцийн радиологиор бөглөрсөн венийг дахин сувагжуулах, TIPS (гүрээний венээр дамжих элгэн доторх үүдэн вен-их эргэлтийн шунт) ба бусад эмчилгээний арга үр дүнгүй бол элэг шилжүүлэн суулгах хамаарна. Урт хугацааны тавилан нь тромбозын хавсарсан эрсдэлт хүчин зүйлсээс хамаарна
Budd-Chiari syndrome (BCS) is caused by obstruction of hepatic venous outflow involving either the hepatic veins or the terminal segment of the inferior vena cava. Prevalence remains largely unknown but estimates range between 1/50,000 and 1/100,000. The obstruction leads to hepatic congestion and ischemic necrosis. Severity depends on the speed of onset and extent of the obstruction. Obstructions are generally caused by thrombosis (primary BCS). With time, thrombi reorganise to form a fibrous tissue that leads either to localised stenosis of the thrombotic vein or to diffuse obliteration resulting in its transformation into fibrous cords. Localised stenoses may present as the appearance of a membrane-like structure. Secondary BCS results from tumour invasion into the lumen or compression of the vein by an expansive lesion. The principle manifestations of BCS are ascites (which are often massive and intractable) leading to undernutrition and renal insufficiency, gastrointestinal haemorrhage due to portal hypertension, and hepatic insufficiency resulting in encephalopathy and severe infections. However, asymptomatic forms have also been reported. Primary BCS is associated with a combination of factors that lead to a susceptibility for venous thrombosis: primary myeloproliferative syndromes (present in 50% of cases and manifesting as a "forme fruste" or atypical forms of the disease, but identified through detection of a mutation in the JAK2 gene), Factor V Leiden thrombophilia, protein C deficiency, antiphospholipid syndrome, Behcet disease, paroxysmal nocturnal haemoglobinuria (see these terms), use of oestrogen-progesterone oral contraceptives and inflammatory colitis. Diagnosis can usually be established by non-invasive means through imaging of the hepatic veins and the inferior vena cava (Doppler ultrasound, tomodensitometry and MRI) but requires a radiologist with sufficient experience and with an awareness of the potential diagnosis. Hepatic venography or cavography, and liver puncture biopsy are not usually necessary. The natural course of the disease is very severe (less than 10% of patients survive for more than 3 years without treatment). At present, when the diagnosis is made quickly and treatment is initiated rapidly, the survival rate is 90% at 5 years. Treatment approaches include correction of the factors leading to an increased risk of thrombosis, long term anticoagulant therapy, recanalisation of the obstructed veins by interventional radiology, TIPS (transjugular intrahepatic portosystemic shunt) and liver transplantation in case failure of other treatment methods. The long term prognosis depends on the associated risk factors for thrombosis
ICD-10-тай харгалзах код