1D44 Рифт хөндийн чичрэг – ICD-11

Тодорхойлолт

Рифт хөндийн чичрэгийн вирүсийн халдвараас үүдэлтэй өвчин. Энэ өвчин ихэвчлэн шинж тэмдэггүй байна. Энэ өвчин нь мөн халууралт, элэгний хэвийн бус өөрчлөлт, сульдах, нуруу өвдөх буюу толгой эргэхээр илэрч болно. Халдвар нь халдвартай шумуул хазах замаар дамжина. Оношийг ихэвчлэн цусны дээжээс Рифт хөндийн чичрэгийн вирүсийн өвөрмөц IgM буюу IgG эсрэгбие илрүүлж баталгаажуулна.

A disease caused by an infection with Rift Valley fever virus. This disease is commonly asymptomatic. This disease may also present with fever, liver abnormalities, weakness, back pain, or dizziness. Transmission is through the bite of an infected mosquito. Confirmation is commonly by detection of Rift Valley fever virus specific IgM or IgG antibodies in a blood sample.

Дэлгэрэнгүй тодорхойлолт

Рифт хөндийн чичрэгийн вирүсийн (RVF) нууц үе (халдвар авснаас шинж тэмдэг илрэх хүртэлх хугацаа) 2-оос 6 хоног байна.

Хүний ихэнх халдвар шинж тэмдэггүй, эсвэл гэнэт эхэлдэг томуу төст халууралт, булчин ба үе өвдөх, толгой өвдөх бүхий халууралтын хамшинжээр илэрдэг хөнгөн хэлбэрийн өвчинд хүргэнэ. Зарим өвчтөнд хүзүү хөших, гэрэлд хэт мэдрэг болох, хоолонд дургүй болох ба бөөлжих шинж илэрнэ; эдгээр өвчтөнд өвчний эхэн үед мэнэн гэж андуурч болно.

RVF-ийн шинж тэмдэг ихэвчлэн 4-өөс 7 хоног үргэлжлэх бөгөөд үүний дараа эсрэгбие илэрснээр дархлааны хариу урвал илрүүлэх боломжтой болж, вирүс цуснаас алга болно.

Өвчтөний цөөн хувьд өвчний хамаагүй хүнд хэлбэр үүснэ. Энэ нь ихэвчлэн дараах гурван хамшинжийн нэг буюу хэд хэдээр илэрнэ:

Нүдний хэлбэр (өвчтөний 0.5-2%): өвчний хөнгөн хэлбэрийн шинж тэмдэг нь торлог бүрхэвчийн гэмтэлтэй хавсарна. Нүдний гэмтэл ихэвчлэн анхны шинж тэмдэг илэрснээс хойш 1-ээс 3 долоо хоногийн дараа илэрнэ. Өвчтөнүүд хараа бүдгэрэх буюу муудахыг мэдэгддэг. Өвчин 10-аас 12 долоо хоногийн дотор аяндаа намжиж болно. Гэвч гэмтэл шар толбонд үүссэн тохиолдолд өвчтөний 50% нь харааны байнгын алдагдалд орно.
Менингоэнцефалитын хэлбэр (өвчтөний 1%-иас бага): менингоэнцефалитын хэлбэр ихэвчлэн RVF-ийн анхны шинж тэмдэг илэрснээс хойш 1-ээс 4 долоо хоногийн дараа эхэлнэ. Эмнэлзүйн шинжид хүчтэй толгой өвдөх, ой санамж алдагдах, хий үзэгдэл, ухаан будилах, баримжаа алдагдах, толгой эргэх, таталт, летарги ба ком хамаарна. Мэдрэлийн хүндрэл хоёр ба түүнээс дээш сарын дараа илэрч болно. Эдгээр өвчтөнд нас баралт бага боловч хүнд байж болох мэдрэлийн үлдэц алдагдал түгээмэл.
Цусархаг чичрэгийн хэлбэр (өвчтөний 1%-иас бага): энэ хэлбэрийн шинж тэмдэг өвчин эхэлснээс хойш 2–4 хоногийн дараа илэрч, элэгний хүнд гэмтлийн шинжээр эхэлнэ. Улмаар цустай бөөлжих, өтгөнд цус гарах, цусархаг тууралт буюу экхимоз, хамар буюу буйлнаас цус гарах, биений юм их ирэх ба венийн хатгалт хийсэн хэсгээс цус гарах зэрэг цус алдалтын шинж илэрнэ. Эдгээр өвчтөнд өвчлөлийн нас баралт ойролцоогоор 50% буюу өндөр байна. Нас баралт ихэвчлэн шинж тэмдэг илэрснээс хойш 3-аас 6 хоногийн дараа тохиолдоно.

Рифт хөндийн чичрэг нь голчлон амьтныг өвчлүүлдэг боловч хүнд ч халдварлаж болох вирүст зооноз юм. Халдвар нь амьтан ба хүний аль алинд хүнд өвчин үүсгэж болно. Хүний ихэнх халдвар нь халдвартай амьтны цус буюу эрхтэнтэй шууд буюу шууд бусаар хавьтсанаас үүснэ. Вирүс нь мал нядлах буюу задлах үед амьтны эдтэй харьцах, мал төллөхөд туслах, мал эмнэлгийн ажилбар хийх, эсвэл сэг зэм буюу зулбадсыг устгах замаар хүнд дамжиж болно. Иймээс малчин, тариаланч, нядалгааны газрын ажилчид ба мал эмч зэрэг зарим мэргэжлийн бүлэг халдвар авах эрсдэл өндөр байна. Хүний халдвар мөн халдвартай шумуул, ихэвчлэн Aedes ба Culex төрлийн шумуул хазсанаас үүссэн тохиолдол бий.

Шинж тэмдэг нь RVF вирүсийн халдвараас үүдэлтэй болохыг дараах оношилгооны аргаар баталгаажуулна. Урвуу транскриптазын полимеразын гинжин урвал (RT-PCR) буюу IgG ба IgM эсрэгбиеийн фермент холбоот дархлаа шингээлтийн шинжилгээ (ELISA).

The incubation period (the interval from infection to onset of symptoms) for Rift Valley fever virus (RVF) varies from 2 to 6 days.

Most infections in human will lead to no symptoms or mild form of the disease characterized by a feverish syndrome with sudden onset of flu-like fever, muscle and joint pain and headache. Some patients develop neck stiffness, sensitivity to light, loss of appetite and vomiting; in these patients the disease, in its early stages, may be mistaken for meningitis.

The symptoms of RVF usually last from 4 to 7 days, after which time the immune response becomes detectable with the appearance of antibodies and the virus disappears from the blood.

A small percentage of patients develop a much more severe form of the disease. This usually appears as one or more of the three following syndromes:

Ocular (eye) form (0.5-2% of patients): symptoms associated with the mild form of the disease are accompanied by retinal lesions. The lesions in the eyes usually appear 1 to 3 weeks after the first symptoms. Patients report blurred or decreased vision. The disease may resolve itself within 10 to 12 weeks. However, when the lesions occur in the macula, 50% of patients will experience a permanent loss of vision.
Meningoencephalitis form (less than 1% of patients): The onset of the meningoencephalitis form usually occurs 1 to 4 weeks after the first symptoms of RVF appear. Clinical features include intense headache, loss of memory, hallucinations, confusion, disorientation, vertigo, convulsions, lethargy and coma. Neurological complications can appear two months or more later. While death rate in these patients is low, residual neurological deficit, which may be severe, is common.
Haemorrhagic fever form (less than 1% of patients): The symptoms of this form appear 2–4 days after the onset of illness, and begin with evidence of severe liver impairment. Subsequently signs of haemorrhage then appear such as vomiting blood, passing blood in the faeces, a purpuric rash or ecchymoses (, bleeding from the nose or gums, menorrhagia and bleeding from venepuncture sites. The case fatality ratio in these patients is high at approximately 50%. Death usually occurs 3 to 6 days after the onset of symptoms..

Rift Valley fever is a viral zoonosis that primarily affects animals but can also infect humans. Infection can cause severe disease in both animals and humans. Most human infections result from direct or indirect contact with the blood or organs of infected animals. The virus can be transmitted to humans through the handling of animal tissue during slaughtering or butchering, assisting with animal births, conducting veterinary procedures, or from the disposal of carcasses or fetuses. Certain occupational groups such as herders, farmers, slaughterhouse workers and veterinarians are therefore at higher risk of infection. Human infections have also resulted from the bites of infected mosquitoes, most commonly the Aedes and Culex mosquitoes.

ICD-10-тай харгалзах код

A92.4

1D45Элсний бүүрэгт чичрэг (Sandfly fever)

1D46Баруун Нилийн чичрэг (West Nile virus infection)

1D47Шар чичрэг (Yellow fever)

1D48Зика вирүст өвчин (Zika virus disease)

1D49Крым-Конгийн цусархаг чичрэг (Crimean-Congo haemorrhagic fever)

1D4AОмскийн цусархаг чичрэг (Omsk haemorrhagic fever)

1D4BКиясанурын ойн өвчин (Kyasanur Forest disease)

1D4CАлхурмагийн цусархаг чичрэг (Alkhurma haemorrhagic fever)

1D4DРосс голын өвчин (Ross River disease)

1D4EТромбоцитопенитэй хүнд чичрэгийн хамшинж (Severe fever with thrombocytopenia syndrome)

1D4YҮехөлтөнөөр дамжих бусад тодорхой вирүст чичрэг (Other specified arthropod-borne viral fevers)

1D4ZҮехөлтөнөөр дамжих вирүст чичрэг, вирүс нь тодорхойгүй (Arthropod-borne viral fever, virus unspecified)

Үехөлтөнөөр дамжих зарим вирүст чичрэг 1D40–1D4Z