Ачааллаж байна…
Cerebrovascular diseases
Энэ нь тархийг цусаар хангадаг цусны судасны өвчинтэй холбоотой тархины үйл ажиллагааны алдагдлын бүлэг юм. Үүнд „харвалт“ хамаарах бөгөөд түүнд дараах эмгэгүүд хамаарна: тархины цус харвалт; аалзан хальсан доорх цус харвалт; тархины ишемийн харвалт; ишемийн буюу цус алдалтын аль нь болохыг тодорхойлоогүй харвалт.
Дэлгэрэнгүй тодорхойлолт
Тархины шинж тэмдэггүй шигдээс нь тархины үйл ажиллагаа (танин мэдэхүй, алхаа, тэнцвэрийн үйл ажиллагаа) ба тавиланд чухал үр дагавартай болохыг харуулсан шинжлэх ухааны баттай нотолгоо бий. Тусгай эмчилгээний үр нөлөө хараахан нотлогдоогүй ч урьдчилан сэргийлэх зорилгоор эрсдэлт хүчин зүйлийг үнэлж, хянах нь зүйтэй. Тархины бичил цус харвалтыг саяхнаас хүлээн зөвшөөрөх болсон. Тэдгээрийн эмнэлзүйн ач холбогдол ба тавилангийн шинжлэх ухааны нотолгоо тархины шинж тэмдэггүй шигдээстэй харьцуулахад одоохондоо бага баримтжуулагдсан боловч мэдлэгийн өнөөгийн түвшин нь тэдгээрийг санамсаргүй илэрсэн шинж гэж үзэхийн оронд энэ бүлэгт оруулахыг зөвтгөнө гэж үзсэн. Тархины шинж тэмдэггүй шигдээсийн нэгэн адил ихэнх тохиолдолд эрсдэлт хүчин зүйлийг хянах нь эмнэлзүйн хувьд заалттай. ICD-10-аас хойш судасны өвчинтэй холбоотой цагаан бодисын өөрчлөлтийн талаар томоохон ахиц гарсан. Хэрэглэгддэг бусад нэр томьёо нь лейкоарайоз ба цагаан бодисын ишемийн өөрчлөлт юм. Цагаан бодисын өөрчлөлт байх нь тархины судасны өвчний тавиланд ач холбогдолтой бөгөөд танин мэдэхүйн алдагдал, тэнэгрэл, мөн алхааны өөрчлөлт, тэнцвэр ба шээх үйл ажиллагаа зэрэг голомтот бус мэдрэлийн шинж тэмдэгтэй нягт холбоотой болохыг нотолсон. Цагаан бодисын өөрчлөлт нь мөн CADASIL зэрэг тархины судасны зарим өвөрмөц өвчний шинж бөгөөд Фабригийн өвчний үед ч ажиглагддаг. Бусад ижил төстэй өвчний нэгэн адил судасны гаралтай гэж таамаглаж буй цагаан бодисын өөрчлөлт илэрвэл эрсдэлт хүчин зүйлийн оношилгооны шинжилгээ ба эрсдэлт хүчин зүйлийн хяналт заалттай байж болно. Тархины цочмог үйл ажиллагааны алдагдал үүсгэдэггүй, харин мэдрэлийн дүрс оношилгоогоор санамсаргүй оношлогддог өвчнүүдийг (ялангуяа тархины шинж тэмдэггүй шигдээс ба тархины шинж тэмдэггүй бичил/том цус харвалт) оруулснаар өвчнийг гутаан доромжлох эрсдэлийг нарийн авч үзсэн. Эдгээр онош нь урьдчилан сэргийлэх талаас эмнэлзүйн ач холбогдолтой бөгөөд энэ нь өвчтөнд ашигтай гэж үзсэн. Гэсэн хэдий ч эдгээр өвчин нь „харвалт“ биш гэдгийг тодорхойлолтод тодорхой заах ёстой.
There is substantial scientific support that silent cerebral infarcts carry important consequences on brain function (cognition, gait, balance function) and prognosis. Whereas effects of specific therapies have not been demonstrated yet, risk factor assessment and control should usually be applied for preventive purposes. Cerebral microbleeds have been recognized more recently. Whereas scientific evidence of their clinical implications and prognosis are as yet less well document than for silent cerebral infarcts, present state of knowledge was felt to warrant their inclusion in this block rather then regarding them as incidental findings. Like silent cerebral infarct, risk factor control would be clinically indicated in most instances Since ICD-10 major progress have been made in the field of white matter abnormalities associated with vascular disease. Other terms used are leucoaraiosis and ischemic white matter abnormalities. It has been demonstrated that presence of white matter abnormalities has prognostic implications in cerebrovascular disease and have strong links with cognitive impairment, dementia and non-focal neurological symptoms like gait abnormalities, balance and urinary function. White matter abnormalities are also a feature of some other specific cerebrovascular diseases like CADASIL and are also seen in Fabry disease. Like the other similar entities, presence of white matter abnormalities of presumed vascular origin risk factor diagnostic workup and risk factor control may be indicated. The risk of disease stigmatization by including diseases (in particular silent cerebral infarcts and silent cerebral microbleeds/macrobleeds) not causing acute brain dysfunction, but rather incidentally diagnosed by neuroimaging, has been carefully considered. It is felt that these diagnoses have clinical implications in terms of prevention, which would be of benefit for the patient. However, definitions should be explicit that these entities do not represent a “stroke”.
Хамаарахгүй (Exclusions)
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал