Эндокардит гэдэг нь зүрхний дотоод давхарга болох эндокард болон зүрхний хавхлага халдварт өртсөн эсвэл зүрхний хавхлага дээр фибрин, тромбоцит зэрэг хуримтлагдсаны улмаас үрэвсэх өвчин юм. Ихэвчлэн бактер, зарим тохиолдолд вирус, мөөгөнцөр зэргээр үүсгэгддэг бөгөөд Staphylococcus, Streptococcus, Enterococcus төрлийн бактериуд хамгийн нийтлэг үүсгэгчид бөгөөд үүнийг халдварт эндокардит (ХЭ) гэдэг.

Энэхүү өвчнийг зүрхний зүүн талын хавхлагын, баруун талын хавхлагын, хиймэл хавхлагатай болон гадны биеттэй холбоотой эндокардит гэх мэтээр ангилна. Халдварын бус эндокардит нь зүрхний хавхлаг дээр бактерийн бус фибрин, тромбоцит хуримтлагдан үүсдэг бөгөөд халдварт эндокардит үүсэх таатай нөхцөл үүсгэж болдог. Үүнийг мөн тромботик эндокардит гэж нэрлэх нь бий. Халдварын бус эндокардит нь ихэвчлэн механик гэмтэл, судасны өвчин, аутоиммун өвчнүүд зэргээс үүдэлтэй. Энэ нь эдгээр гэмтлүүдийн улмаас эндотель эсүүд гэмтэж, эсийн гаднах матриц задарч, бактерийн бус тромб үүсэхэд хүргэдэг. Тромбоцит, фибрин болон уургийн хуримтлал нь бактерийн үрэвсэл үүсэх нөхцөл болж, халдварт эндокардитын шалтгаан болдог. Халдварын бус эндокардитыг Либман-Сакс эндокардит эсвэл марганцын энгийн тромбын эндокардит гэх мэт тусгай төрлүүдээр нь ангилж үздэг бөгөөд энэ нь ялангуяа дархлааны системийн үйл ажиллагаа доголдсон хүмүүст илүү түгээмэл тохиолддог.

Шалтгаан ба механизм: Зүрхний хэвийн эндотель нь бактерийн халдвараас хамгаалагдсан байдаг ч эндотелийн механик гэмтэл, судасны өвчин, хиймэл хавхлагатай холбоотой эмгэгүүд нь бактерийн суурьших нөхцөлийг бүрдүүлдэг. Энэ үед эндотель дээр фибрин, тромбоцит хуримтлагдан бактерийн бус тромб үүсэж, бактер үүнийг ашиглан үрэвсэл үүсгэдэг.

Эмнэлзүй: Халдварт эндокардитын үед дараах эмнэлзүйн шинж тэмдгүүд илэрч болзошгүй. Үүнд: халуурах, зүрхэнд шинээр шуугиан үүсэх, үүсэл нь тодорхойгүй эмболи, арьсны тууралт, Ротын толбо, Ослерын зангилаа зэрэг багтана. Мөн сепсис, уушгины эмболи, түүнчлэн бөөр, дэлүү, тархи, нуруу зэрэг эрхтэнд үүсэл нь тодорхойгүй буглаа үүсэх эрсдэлтэй.

Оношилгоо: Оношилгооны эхний алхам бол зүрхний эхокардиографи бөгөөд Дюкийн шалгуураар оношийг баталгаажуулна. Цусны өсгөвөр нь оношилгоонд гол үүрэг гүйцэтгэдэг боловч антибиотик эмчилгээний дараа өсгөвөр сөрөг гарах тохиолдлууд бий.

Эмчилгээ ба хүндрэлүүд: Халдварт эндокардитын үед үүсгэгчид тохирсон антибиотик эмчилгээ хийнэ. Хүнд хэлбэрийн тохиолдолд зүрхний дутагдал болон эмболиос сэргийлэхийн тулд мэс засал хийх шаардлагатай. Халдварт эндокардитын хүндрэлд зүрхний дутагдал, бөөрний дутагдал, харвалт, үжлийн шок зэрэг багтдаг. Эдгэрэлтэнд нөлөөлөх хүчин зүйлс: Өндөр нас, хавсарсан зүрхний өвчин, хиймэл хавхлага, суурь өвчин, эмчилгээнд сайн дарагдахгүй байгаа халдвар зэрэг юм.