Ачааллаж байна…
Other bacterial diseases
Тодорхойлолт
Чийглэг халуун бүсийн хөдөө орон нутгийн хүүхдэд голчлон тохиолддог, Treponema pallidum subsp. pertenue бактериар үүсгэгдэх халдварт өвчин. Энэ нь арьс ба ясыг гэмтээдэг, арьс арьсаар хавьтах замаар тархдаг бөгөөд бэлгийн замаар дамждаггүй боловч ийлдэс судлалын шинжилгээгээр тэмбүүгээс ялгах боломжгүй.
An infectious disease caused by Treponema pallidum subsp. pertenue which mainly affects children in rural communities in the humid tropics. It affects the skin and bones, is spread by skin to skin contact, and is not sexually transmitted, but cannot be distinguished serologically from syphilis.
Дэлгэрэнгүй тодорхойлолт
Бөөрөлзгөнө тэмбүү нь трепонемээс үүдэлтэй, нутагшмал тэмбүү (бежель) ба пинтийг багтаасан, нутагшмал трепонематоз гэж нийтлэг нэрлэгддэг архаг бактерт халдварын бүлэгт хамаарна. Бөөрөлзгөнө тэмбүү нь эдгээр халдвараас хамгийн түгээмэл нь юм.
Энэ өвчин гол төлөв Африк, Ази, Латин Америк ба Номхон далайн бүс нутгийн дулаан, чийглэг, халуун орны ойт нутгийн ядуу иргэдийн дунд тохиолдоно.
Бөөрөлзгөнө тэмбүүг мөн фрамбези (герман буюу голланд хэлээр) ба пиан (франц хэлээр) гэж нэрлэдэг бөгөөд энэ нь арьс, яс ба мөгөөрсийг гэмтээнэ. Энэ нь T. pallidum subspecies pertenue бактериас үүдэлтэй. Энэ бактери нь өнгөний тэмбүү үүсгэдэг бактерийн бүлэгт хамаарна.
Бөөрөлзгөнө тэмбүү нь халдвартай хүний гэмтлээс гарах шингэнтэй бэлгийн бус шууд (хүнээс хүнд) хавьтах замаар дамжина. Гэмтлийн ихэнх нь мөчдөд үүснэ. Бөөрөлзгөнө тэмбүүгийн анхны гэмтэл бактериар дүүрэн байдаг. Энэ шингэнтэй хавьтах нь, ялангуяа хамт тоглож, бага зэргийн гэмтэл авдаг хүүхдийн дунд халдвар дамжихад хүргэнэ. Нууц үе нь 9–90 хоног (дунджаар 21 хоног) байна.
Өвчлөгсдийн ойролцоогоор 75% нь 15-аас доош насны хүүхэд байна (өвчлөлийн оргил нь 6–10 насны хүүхдэд тохиолдоно). Эрэгтэй, эмэгтэй ижил өвчилнө.
Хүн ам бөөгнөрөх ба нийгэм-эдийн засгийн тааруу нөхцөл нь бөөрөлзгөнө тэмбүү тархахад нөлөөлнө. Эмчлэхгүй бол халдвар нь архаг зэрэмдэглэл ба хөгжлийн бэрхшээлд хүргэж болно.
Yaws forms part of a group of chronic bacterial infections caused by treponemes which include endemic syphilis (bejel) and pinta and are commonly known as endemic treponematoses. Yaws is the most common of these infections.
The disease is found primarily in poor communities in warm, humid and tropical forest areas of Africa, Asia, Latin America and the Pacific.
Yaws is also known as framboesia (German or Dutch) and pian (French) and affects the skin, bone and cartilage. It is caused by T. pallidum subspecies pertenue. This organism belongs to the same group of bacteria that cause venereal syphilis.
Yaws is transmitted through direct (person-to-person) non-sexual contact with the fluid from the lesion of an infected person. Most lesions occur on the limbs. The initial lesion of yaws is teemed with the bacteria. Contact with this fluid, especially among children who play together and sustain minor injuries, leads to transmission of infection. The incubation period is 9–90 days (average 21 days).
About 75% of people affected are children under 15 years old (peak incidence occurs in children aged 6–10 years). Males and females are equally affected.
Overcrowding and poor socio-economic conditions facilitate the spread of the yaws. Without treatment, infection can lead to chronic disfigurement and disability.
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
Тодорхойлолт
Анхдагч бөөрөлзгөнө тэмбүү нь Treponema pallidum subsp. pertenue бактери арьсанд анх нэвтэрснээс үүсэх ба 2-12 долоо хоногийн дараа байршмал гүвдрүү (эхний, анхдагч буюу „эх“ бөөрөлзгөнө) хэлбэрээр илэрч, улмаар ихэвчлэн бөөрөлзгөнө жимстэй төстэй, өвдөлтгүй, шархалсан том зангилаа болон хувирна (иймээс „фрамбези“ гэж нэрлэдэг). Анхдагч гэмтэц нь ихэвчлэн хөл ба шагайд байрлах ба өгзөг, гар, сарвуу, нүүрэнд ч тохиолдож болно. Энэ нь ихэвчлэн 3–6 сарын дараа эдгэрдэг бөгөөд хоёрдогч үе шат эхлэх үед зөвхөн цөөн тохиолдолд (9-15%) үлдсэн байдаг.
Primary yaws results from primary inoculation of Treponema pallidum subsp. pertenue into the skin, manifesting 2-12 weeks later as a localised papule (initial, primary or ‘mother' yaw) before developing into a large non-tender ulcerating nodule, often resembling a raspberry (hence the name ‘framboesia’). The primary lesion is most commonly located on the legs and ankles may also be found on the buttocks, arms, hands, and face. It usually heals after 3–6 months and is still present at the onset of the secondary stage in only a minority (9-15%).
Дэлгэрэнгүй тодорхойлолт
Эхний буюу анхдагч гэмтэц („эх“ бөөрөлзгөнө) нь халдвар нэвтэрснээс хойш 2–12 долоо хоногийн дараа биеийн ил хэсэгт, халдвар нэвтэрсэн байршилд илэрнэ. Энэ нь ихэвчлэн байршмал гүвдрүү хэлбэрээр эхэлж, улмаар шархалдаг, 2–5 cm голчтой том зангилаа болон хувирч болно. Шархлаа нь ихэвчлэн өвдөлтгүй бөгөөд бөөрөлзгөнө жимс санагдуулам онцлог мөхлөгт гадаргуутай (иймээс „фрамбези“ гэж нэрлэдэг). Шархлаанаас ихэвчлэн шар өнгийн шүүрэл ялгарч, хатаад хатаас үүсгэж болно. Анхдагч гэмтэц нь ихэвчлэн хөл ба шагайд (тохиолдлын 65-аас 85%) байрлах боловч өгзөг, гар, сарвуу ба нүүрэнд байж болно. Энэ нь ихэвчлэн 3–6 сарын дараа эдгэрч, захаараа бараан өнгөтэй, цэгэн хонхорхойтой сорви болж намжих бөгөөд зөвхөн цөөн тооны өвчтөнд (9-15%) анхдагч гэмтэц хоёрдогч үе шат эхлэх үед үлдсэн байдаг.
The initial or primary lesion (‘mother yaw’) appears at the site of inoculation on an exposed part of the body 2–12 weeks after inoculation. It usually starts as a localized papule, which may develop into a large nodule 2–5 cm in diameter that ulcerates. Ulcers are usually non-tender and have a characteristic granular surface reminiscent of a raspberry (hence the name ‘framboesia’). Ulcers often exude a yellow discharge that may dry to form a crust. The primary lesion is most commonly found on the legs and ankles (65 to 85% of cases), but may be on the buttocks, arms, hands, and face. It usually heals after 3–6 months, regressing into a pitted scar with dark margins, and only in a small proportion of patients (9-15%) does the primary lesion persist at the onset of the secondary stage.
Хамаарна (Inclusions)
ICD-10-тай харгалзах код