Ачааллаж байна…
Schizophrenia or other primary psychotic disorders
Шизофрени буюу бусад анхдагч солиорох эмгэг нь байнгын дэмийрэл, байнгын хий үзэгдэл, эмх замбараагүй сэтгэхүй (ихэвчлэн эмх замбараагүй яриагаар илэрнэ), илт эмх замбараагүй зан төрх, идэвхгүй байх ба хянагдах мэдрэмж зэрэг эерэг шинж тэмдэг, сэтгэл хөдлөл мохох буюу сэтгэл хөдлөлгүй болох, хүсэл зориг алдагдах зэрэг сөрөг шинж тэмдэг, мөн сэтгэц хөдөлгөөний хямралаар илрэх, бодит байдлыг үнэлэх чадварын мэдэгдэхүйц алдагдал ба зан төрхийн өөрчлөлтөөр илэрдэг эмгэг юм. Шинж тэмдэг нь соёлын буюу дэд соёлын хүлээгдэх хэм хэмжээнээс хазайхуйц давтамж ба эрчимтэй илэрнэ. Эдгээр шинж тэмдэг нь сэтгэцийн ба зан төрхийн өөр эмгэгийн (жишээ нь, сэтгэл санааны эмгэг, дэмийрэл буюу бодис хэрэглэсний шалтгаант эмгэг) шинж байдлаар үүсдэггүй. Энэ бүлгийн ангиллыг соёлын хувьд хүлээн зөвшөөрөгдсөн санаа, итгэл үнэмшил буюу зан төрхийн илэрхийллийг ангилахад ашиглахгүй.
Өөр хэсэгт ангилсан
Тодорхойлолт
Эдгээр ангиллыг шизофрени буюу өөр анхдагч солиорох эмгэгийн оноштой хүний одоогийн эмнэлзүйн илрэлийг тодорхойлоход ашиглаж болох бөгөөд ийм оношгүй хүнд ашиглахгүй. Олон ангиллыг хэрэглэж болно. Сэтгэцийн, зан төрхийн буюу мэдрэлийн хөгжлийн эмгэгт ангилаагүй эрүүл мэндийн байдал буюу гэмтлийн шууд эмгэг физиологийн үр дагавар (жишээ нь, тархины хавдар буюу гавал тархины гэмтэл), эсвэл үгүйлэх хамшинжийн нөлөөг оролцуулан бодис буюу эмийн төв мэдрэлийн тогтолцоонд үзүүлэх шууд нөлөөнөөс үүдэлтэй шинж тэмдгийг тухайн төрлийн шинж тэмдгийн жишээ гэж үзэхгүй.
These categories may be used to characterize the current clinical presentation in individuals diagnosed with Schizophrenia or another primary psychotic disorder, and should not be used in individuals without such a diagnosis. Multiple categories may be applied. Symptoms attributable to the direct pathophysiological consequences of a health condition or injury not classified under Mental, behavioural or neurodevelopmental disorders (e.g., a brain tumour or traumatic brain injury), or to the direct effects of a substance or medication on the central nervous system, including withdrawal effects, should not be considered as examples of the respective types of symptoms.
Кодлох заавар (Coding note)
Эдгээр ангиллыг үндсэн кодлолд хэзээ ч ашиглахгүй. Эдгээр кодыг анхдагч солиорох эмгэгийн үед эдгээр шинж тэмдэг илэрч байгааг тодотгохыг хүссэн үед туслах буюу нэмэлт код болгон ашиглахад зориулсан болно.
These categories should never be used in primary coding. The codes are provided for use as supplementary or additional codes when it is desired to identify the presence of these symptoms in primary psychotic disorders.
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
Тодорхойлолт
Анхдагч солиорох эмгэгийн үеийн сэтгэл хөөрлийн шинж тэмдэг гэдэг нь сэтгэл санааны янз бүрийн төлөвийн хооронд хурдан шилжихийг (өөрөөр хэлбэл, сэтгэл санааны тогтворгүй байдал) оролцуулан сэтгэл санаа хөөрсөн, эйфорийн, цочромтгой буюу дэвэрсэн сэтгэл санааны төлөвийг хэлнэ. Мөн энэ нь зорилгод чиглэсэн идэвх нэмэгдэхтэй хавсарч болох, эрч хүч нэмэгдсэн гэсэн субъектив мэдрэмжийг хамаарна. Үнэлгээ хийхдээ сэтгэл хөөрөх буюу хөнгөн сэтгэл хөөрөх тохиолын сэтгэл санааны бус холбогдох шинж тэмдгийн (жишээ нь, нойрны хэрэгцээ багасах, анхаарал сарниамтгай байх) хүндийн зэргийг харгалзахгүй. Зорилгод чиглээгүй сэтгэц хөдөлгөөний идэвх нэмэгдэхийг энд биш, харин „анхдагч солиорох эмгэгийн үеийн сэтгэц хөдөлгөөний шинж тэмдэг“-ийн үнэлгээний нэг хэсэг болгон харгалзана. Энэ тодотгогчийг сэтгэл хөөрлийн шинж тэмдэг нь тусад нь оношлогдсон хоёр туйлт эмгэгийн оношийн шаардлагыг хангаж байгаа эсэхээс үл хамааран ашиглаж болно. Үнэлгээг сүүлийн долоо хоногийн сэтгэл хөөрлийн шинж тэмдгийн хүндийн зэрэгт үндэслэн хийнэ.
Manic mood symptoms in primary psychotic disorders refer to elevated, euphoric, irritable, or expansive mood states, including rapid changes among different mood states (i.e., mood lability). It also includes increased subjective experience of energy, which may be accompanied by increased goal-directed activity. The severity of associated non-mood symptoms of a Manic or Hypomanic Episode (e.g., decreased need for sleep, distractibility) should not be considered in making a rating. Increased non-goal-directed psychomotor activity should be considered as part of the rating of the 'psychomotor symptoms in primary psychotic disorders' rather than here. This descriptor may be used whether or not the manic symptoms meet the diagnostic requirements of a separately diagnosed bipolar disorder. The rating should be made based on the severity of manic mood symptoms during the past week.
Дэлгэрэнгүй тодорхойлолт
Сэтгэл хөөрлийн шинж тэмдэг нь эмнэлзүйн илрэлийн тод хэсэг болохыг заахын тулд энэ тодотгогчийг шизофрени ба бусад анхдагч солиорох эмгэгийн бүлгийн оноштой хамт ашиглаж болно. Энэ тодотгогч нь сэтгэл санаа хөөрсөн, эйфорийн, цочромтгой буюу дэвэрсэн сэтгэл санааны төлөв, түүний дотор сэтгэл санааны янз бүрийн төлөвийн хооронд хурдан шилжих (өөрөөр хэлбэл, сэтгэл санааны тогтворгүй байдал) нь эрч хүч нэмэгдэх буюу идэвх ихсэхтэй хавсарч, тухайн хүний ердийн сэтгэл санаа ба эрч хүч буюу идэвхийн түвшнээс мэдэгдэхүйц өөрчлөгдсөн байхыг хэлнэ. Энэ тодотгогчийг сэтгэл хөөрлийн шинж тэмдэг нь тусад нь оношлогдсон хоёр туйлт эмгэгийн оношийн шаардлагыг хангаж байгаа эсэхээс үл хамааран ашиглаж болно.
This descriptor may be used together with a diagnosis from the grouping of Schizophrenia and other primary psychotic disorders to indicate that manic symptoms are a prominent part of the clinical presentation. The descriptor refers to elevated, euphoric, irritable, or expansive mood states, including rapid changes among different mood states (i.e., mood lability) accompanied by increased energy or activity, when these represent a significant change from the individual’s typical mood and energy or activity level. This descriptor may be used whether or not the manic symptoms meet the diagnostic requirements of a separately diagnosed Bipolar disorder.
Кодлох заавар (Coding note)
Эдгээр ангиллыг үндсэн кодлолд хэзээ ч ашиглахгүй. Эдгээр кодыг анхдагч солиорох эмгэгийн үед эдгээр шинж тэмдэг илэрч байгааг тодотгохыг хүссэн үед туслах буюу нэмэлт код болгон ашиглахад зориулсан болно.
These categories should never be used in primary coding. The codes are provided for use as supplementary or additional codes when it is desired to identify the presence of these symptoms in primary psychotic disorders.
ICD-10-тай харгалзах код