Ачааллаж байна…
Pain
Тодорхойлолт
Өвдөлт нь бодит буюу болзошгүй эдийн гэмтэлтэй холбоотой, эсвэл түүнтэй холбоотой мэдрэмжтэй төстэй, таагүй сонорын ба сэтгэл хөдлөлийн мэдрэмж юм. Архаг өвдөлт нь 3 сараас удаан хугацаанд үргэлжлэх буюу дахин давтагдах өвдөлт юм. Архаг өвдөлт нь олон хүчин зүйлтэй: өвдөлтийн хамшинжид биологийн, сэтгэлзүйн ба нийгмийн хүчин зүйлс нөлөөлнө.
Pain is an unpleasant sensory and emotional experience associated with, or resembling that associated with, actual or potential tissue damage. Chronic pain is pain that persists or recurs for longer than 3 months. Chronic pain is multifactorial: biological, psychological and social factors contribute to the pain syndrome.
Дэлгэрэнгүй тодорхойлолт
Өвдөлт нь бодит буюу болзошгүй эдийн гэмтэлтэй холбоотой, эсвэл түүнтэй холбоотой мэдрэмжтэй төстэй, таагүй сонорын ба сэтгэл хөдлөлийн мэдрэмж юм. Өвдөлт нь ихэвчлэн эмгэг байдал буюу гэмтлийг сануулах шинж тэмдгийн үүрэг гүйцэтгэдэг. Ийм тохиолдолд үндсэн эмгэгийг эмчлэх нь нэн чухал бөгөөд өвдөлтийг арилгаж болно. Гэсэн хэдий ч өвдөлтийг анх үүсгэсэн эмгэгийг амжилттай эмчилсэн ч, эсвэл үндсэн эмгэгийг амжилттай эмчлэх боломжгүйгээс өвдөлт үргэлжилж болно.
Архаг өвдөлт нь 3 сараас удаан хугацаанд үргэлжлэх буюу дахин давтагдах өвдөлт юм. Ийм өвдөлт нь зарим өвчтөнд ихэвчлэн цорын ганц буюу давамгайлах эмнэлзүйн асуудал болдог. Иймээс энэ нь тусгай оношилгооны үнэлгээ, эмчилгээ ба нөхөн сэргээлт шаардаж болно. Архаг өвдөлт нь элбэг тохиолддог байдал бөгөөд дэлхий даяар хүмүүсийн ойролцоогоор 20%-д тохиолддог гэж тооцдог. Энэ нь олон хүчин зүйлтэй: өвдөлтийн хамшинжид биологийн, сэтгэлзүйн ба нийгмийн хүчин зүйлс нөлөөлнө.
Pain is an unpleasant sensory and emotional experience associated with, or resembling that associated with, actual or potential tissue damage. Often, pain serves as a symptom warning of a medical condition or injury. In these cases, treatment of the underlying medical condition is crucial and may resolve the pain. However, pain may persist despite successful management of the condition that initially caused it, or because the underlying medical condition cannot be treated successfully.
Chronic pain is pain that persists or recurs for longer than 3 months. Such pain often becomes the sole or predominant clinical problem in some patients. As such it may warrant specific diagnostic evaluation, therapy and rehabilitation. Chronic pain is a frequent condition, affecting an estimated 20% of people worldwide. It is multifactorial: biological, psychological and social factors contribute to the pain syndrome.
Хамаарахгүй (Exclusions)
Кодлох заавар (Coding note)
Өвдөлтийн байдал 3 сараас удаан хугацаанд үргэлжилж буюу дахин давтагдаж байвал энэ кодыг ашиглана.
This code should be used if a pain condition persists or recurs for longer than 3 months.
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
Тодорхойлолт
Невропатийн архаг өвдөлт нь соматосенсор мэдрэлийн тогтолцооны гэмтэл буюу өвчнөөс үүдэлтэй архаг өвдөлт юм. Өвдөлт аяндаа эхэлсэн буюу өдөөгдсөн байж болох бөгөөд өвдөлттэй өдөөлтөд үзүүлэх хариу урвал ихсэх (гипералгези) буюу ердийн үед өвдөлт үүсгэдэггүй өдөөлтөд өвдөлттэй хариу урвал үзүүлэх (аллодини) хэлбэрээр илэрнэ. Невропатийн архаг өвдөлтийн оношийг тавихад мэдрэлийн тогтолцооны гэмтэл буюу өвчний өгүүлэмж ба мэдрэлийн анатомийн хувьд үндэслэлтэй өвдөлтийн тархалт шаардлагатай. Соматосенсор мэдрэлийн тогтолцоо хамрагдсаныг илтгэх сөрөг (жишээ нь, мэдрэхүй буурах буюу алдагдах) ба эерэг сонорын шинж тэмдэг (жишээ нь, аллодини буюу гипералгези) нь өртсөн мэдрэлийн бүтцийн мэдрэлжүүлэлтийн хүрээтэй тохирч байх ёстой.
Chronic neuropathic pain is chronic pain caused by a lesion or disease of the somatosensory nervous system. The pain may be spontaneous or evoked, as an increased response to a painful stimulus (hyperalgesia) or a painful response to a normally nonpainful stimulus (allodynia). The diagnosis of chronic neuropathic pain requires a history of nervous system injury or disease and a neuroanatomically plausible distribution of the pain. Negative (for example, decreased or loss of sensation) and positive sensory symptoms or signs (for example, allodynia or hyperalgesia) indicating the involvement of the somatosensory nervous system must be compatible with the innervation territory of the affected nervous structure.
Дэлгэрэнгүй тодорхойлолт
Невропатийн архаг өвдөлт нь соматосенсор мэдрэлийн тогтолцооны гэмтэл буюу өвчнөөс үүдэлтэй архаг өвдөлт юм [1]. Соматосенсор мэдрэлийн тогтолцоо нь арьс, яс-булчингийн ба дотор эрхтэнийг оролцуулан биеийн талаарх мэдээллийг дамжуулдаг. Невропатийн өвдөлт үүсгэдэг гэмтэл буюу өвчин нь соматосенсор мэдрэлийн тогтолцооны захын буюу төвийн бүтцийг хамарч болно. ≥ 3 сар үргэлжлэх буюу дахих нь архаг өвдөлтийг тодорхойлно (6 Цаг хугацааны шинж чанарыг үзнэ үү). Өвдөлт аяндаа эхэлсэн (тасралтгүй буюу үечилсэн) буюу өдөөгдсөн байж болох бөгөөд өвдөлттэй өдөөлтөд үзүүлэх хариу урвал ихсэх (гипералгези) буюу ердийн үед өвдөлт үүсгэдэггүй өдөөлтөд өвдөлттэй хариу урвал үзүүлэх (аллодини) хэлбэрээр илэрнэ. Невропатийн өвдөлтийн оношийг тавихад мэдрэлийн тогтолцооны гэмтэл, жишээ нь, харвалт буюу мэдрэлийн гэмтэл, эсвэл өвчин, жишээ нь, чихрийн шижингийн невропатийн өгүүлэмж ба мэдрэлийн анатомийн хувьд үндэслэлтэй өвдөлтийн тархалт шаардлагатай [2]. Сөрөг (жишээ нь, мэдрэхүй буурах буюу алдагдах) ба эерэг сонорын шинж тэмдэг буюу шинж (жишээ нь, аллодини буюу гипералгези) нь өртсөн мэдрэлийн бүтцийн мэдрэлжүүлэлтийн хүрээтэй тохирч байх ёстой. Мэдрэлийн тогтолцоог хамарсан гэмтэл буюу өвчнийг, жишээ нь, дүрслэл оношлогооны арга, мэдрэл-физиологийн буюу лабораторийн шинжилгээгээр харуулах нь эргэлзээгүй невропатийн өвдөлтийн оношийг баталгаажуулна [2].
Невропатийн өвдөлт нь бие махбодын чадвар алдагдал, сэтгэл хөдлөлийн ба сэтгэц-нийгмийн дистрессийн гол эх үүсвэр [3] бөгөөд тодорхой эмийн бүрэлдэхүүн хэсэг бүхий олон талт эмчилгээ шаардана [4, 5].
Оношлогооны шалгуур:
Невропатийн архаг өвдөлтийг оношлохын тулд өвдөлт ≥ 3 сар үргэлжилсэн буюу дахисан байх ба доорх A ба D шалгуурыг наад зах нь хангасан байх ёстой. B ба C шалгуур нь оношийн баталгаат байдлын түвшинг нэмэгдүүлнэ.
A. Өвдөлт нь дараах хоёр шинжийн аль алинаар тодорхойлогдоно:
A.1 Холбогдох мэдрэлийн гэмтэл буюу өвчний өгүүлэмж
A.2 Өвдөлтийн тархалт мэдрэлийн анатомийн хувьд үндэслэлтэй
B. Өвдөлт нь мэдрэлийн анатомийн хувьд үндэслэлтэй ижил тархалт бүхий сонорын шинжтэй холбоотой
C. Өвдөлтийг тайлбарлах соматосенсор мэдрэлийн тогтолцооны гэмтэл буюу өвчнийг баталгаажуулсан оношлогооны шинжилгээ
D. Архаг өвдөлтийн өөр оношоор илүү сайн тайлбарлагдахгүй.
Тайлбар Өвдөлтийн тархалттай тохирох сөрөг буюу эерэг сонорын шинж нь захын соматосенсор мэдрэлийн тогтолцооны гэмтэл буюу өвчин байгааг илтгэхэд хангалттай байж болно. Эмнэлзүйн үзлэгийг лабораторийн шинжилгээ, жишээ нь, мэдрэхүйн тоон шинжилгээгээр нэмэлтээр хийж болно.
Соматосенсор тогтолцоонд нөлөөлж буй холбогдох гэмтэл буюу өвчнийг илрүүлэх шинжилгээнд жишээ нь, мэдрэл дарагдсаныг мэс заслын буюу цацраг судлалын аргаар баталгаажуулах, мэдрэлийн дамжуулалтын шинжилгээ, лазераар өдөөгдсөн потенциал, нүд ирмэх рефлекс, эсвэл мэдрэлийн ширхгийн төгсгөл цөөрсөнийг арьсны биопсиор баталгаажуулах хамаарч болно. Эдгээр шинжилгээний эерэг дүн нь өвдөлтийн эх үүсвэрийн талаар оношлогооны чухал сэжүүр өгч болно. Гэсэн хэдий ч шалтгаант холбоог тогтоохоос өмнө өвдөлтийн эмнэлзүйн ба оношлогооны бүх талыг авч үзэх шаардлагатай. Хэрэв эмнэлзүйн үзлэг буюу оношлогооны шинжилгээ хийгдсэн бөгөөд дүн нь сөрөг бол невропатийн өвдөлт байх магадлал бага (эсвэл харьцангуй бага). Архаг өвдөлтийн өөр оношийг ашиглах талаар авч үзнэ.
Chronic neuropathic pain is chronic pain caused by a lesion or disease of the somatosensory nervous system [1]. The somatosensory nervous system provides information about the body including skin, musculoskeletal and visceral organs. A lesion or disease causing neuropathic pain may involve peripheral or central structures of the somatosensory nervous system. Persistence or recurrence over ≥ 3 months defines chronic pain (see 6 Temporal Properties). The pain may be spontaneous (continuous or episodic) or evoked, as an increased response to a painful stimulus (hyperalgesia) or a painful response to a normally nonpainful stimulus (allodynia). The diagnosis of neuropathic pain requires a history of nervous system injury, for example, a stroke or nerve trauma, or disease, for example, diabetic neuropathy, and a neuroanatomically plausible distribution of the pain [2]. Negative (for example, decreased or loss of sensation) and positive sensory symptoms or signs (for example, allodynia or hyperalgesia) must be compatible with the innervation territory of the affected nervous structure. Demonstration of the lesion or disease involving the nervous system, for example, by imaging techniques neurophysiological or laboratory tests, confirms the diagnosis of definite neuropathic pain [2].
Neuropathic pain is a major source of physical impairment, emotional and psychosocial distress [3], and requires multimodal treatment with a specific pharmacological component [4, 5].
Diagnostic Criteria:
For the diagnosis of chronic neuropathic pain, pain must persist or recur for ≥ 3 months and fulfill at least criteria A and D below. Criteria B and C increase the level of diagnostic certainty.
A. The pain is characterized by both of the following:
A.1 History of relevant neurological lesion or disease
A.2 Pain distribution neuroanatomically plausible
B. Pain is associated with sensory signs in the same neuroanatomically plausible distribution
C. Diagnostic test confirming a lesion or disease of the somatosensory nervous system explaining the pain
D. Not better accounted for by another diagnosis of chronic pain.
Comments Negative or positive sensory signs consistent with the distribution of the pain may be sufficient to indicate the presence of a lesion or disease of the peripheral somatosensory nervous system. The clinical examination may be supplemented by laboratory tests, e.g., quantitative sensory testing.
Tests that reveal the relevant lesion or disease affecting the somatosensory system may, e.g., consist of surgical or radiological confirmation of nerve compression, nerve conduction study, laser-evoked potentials, blink reflex, or skin biopsy confirmation of reduced nerve fibre terminals. Positive findings in these investigations may provide important diagnostic hints at the source of pain. However, all clinical and diagnostic aspects of the pain need to be considered before assuming causality. If clinical examination or diagnostic testing are performed, and the results are negative, neuropathic pain is unlikely (or less likely). Consider using another chronic pain diagnosis.
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
Тодорхойлолт
Төвийн гаралтай невропатийн архаг өвдөлт нь соматосенсор төв мэдрэлийн тогтолцооны гэмтэл буюу өвчнөөс үүдэлтэй архаг өвдөлт юм. Өвдөлт аяндаа эхэлсэн буюу өдөөгдсөн байж болох бөгөөд өвдөлттэй өдөөлтөд үзүүлэх хариу урвал ихсэх (гипералгези) буюу ердийн үед өвдөлт үүсгэдэггүй өдөөлтөд өвдөлттэй хариу урвал үзүүлэх (аллодини) хэлбэрээр илэрнэ. Төвийн гаралтай невропатийн өвдөлтийн оношийг тавихад төв мэдрэлийн тогтолцооны гэмтэл буюу өвчний өгүүлэмж ба мэдрэлийн анатомийн хувьд үндэслэлтэй өвдөлтийн тархалт шаардлагатай. Соматосенсор төв мэдрэлийн тогтолцоо хамрагдсаныг илтгэх сөрөг (жишээ нь, мэдрэхүй буурах буюу алдагдах) ба эерэг сонорын шинж тэмдэг (жишээ нь, аллодини буюу гипералгези) нь өртсөн мэдрэлийн бүтцийн мэдрэлжүүлэлтийн хүрээтэй тохирч байх ёстой.
Chronic central neuropathic pain is chronic pain caused by a lesion or disease of the central somatosensory nervous system. The pain may be spontaneous or evoked, as an increased response to a painful stimulus (hyperalgesia) or a painful response to a normally nonpainful stimulus (allodynia). The diagnosis of central neuropathic pain requires a history of central nervous system injury or disease and a neuroanatomically plausible distribution of the pain. Negative (e.g., decreased or loss of sensation) and positive sensory symptoms or signs (e.g., allodynia or hyperalgesia) indicating the involvement of the central somatosensory nervous system must be compatible with the innervation territory of the affected nervous structure.
Дэлгэрэнгүй тодорхойлолт
Төвийн гаралтай невропатийн архаг өвдөлт нь соматосенсор төв мэдрэлийн тогтолцооны гэмтэл буюу өвчнөөс үүдэлтэй архаг өвдөлт юм [1]. Соматосенсор замууд нугасны нурууны талын эвэрээс их тархины бор гадар хүртэлх аль ч анатомийн түвшинд өртөж болно. Төвийн гаралтай невропатийн архаг өвдөлтийн түгээмэл шалтгаанд ишемийн буюу цусархаг харвалт, гэмтэл ба тархмал хатуурал орно [2-4]. Тархмал хатуурал болон түгмэл эмгэг өөрчлөлттэй түүнтэй төстэй өвчнүүд нугас ба тархины аль алинд нь соматосенсор замуудыг олон түвшинд хамарч болно. ≥ 3 сарын турш удаан үргэлжлэх буюу дахих нь архаг өвдөлтийг тодорхойлно (6 Цаг хугацааны шинжийг үзнэ үү). Өвдөлт аяндаа эхэлсэн буюу өдөөгдсөн байж болох бөгөөд өвдөлттэй өдөөлтөд үзүүлэх хариу урвал ихсэх (гипералгези) буюу ердийн үед өвдөлт үүсгэдэггүй өдөөлтөд өвдөлттэй хариу урвал үзүүлэх (аллодини) хэлбэрээр илэрнэ. Төвийн гаралтай невропатийн өвдөлтийн оношийг тавихад төв мэдрэлийн тогтолцооны гэмтэл буюу өвчний өгүүлэмж ба мэдрэлийн анатомийн хувьд үндэслэлтэй өвдөлтийн тархалт шаардлагатай [5]. Сөрөг (жишээ нь, мэдрэхүй буурах буюу алдагдах) ба эерэг сонорын шинж тэмдэг (жишээ нь, аллодини буюу гипералгези) нь төв мэдрэлийн тогтолцооны гэмтэл буюу өвчинтэй тохирч байх ёстой. Төв мэдрэлийн тогтолцоог хамарсан гэмтэл буюу өвчнийг жишээ нь дүрслэл оношлогооны аргаар тогтоох нь төвийн гаралтай невропатийн батлагдсан өвдөлтийн оношийг баталгаажуулна [5].
Нэмэлт мэдээллийг невропатийн архаг өвдөлтөөс үзнэ үү
Оношлогооны шалгуур:
Төвийн гаралтай невропатийн архаг өвдөлтийг оношлохын тулд өвдөлт ≥ 3 сарын турш үргэлжлэх буюу дахих бөгөөд доорх дор хаяж A ба D шалгуурыг хангасан байх ёстой. B ба C шалгуур нь оношийн баттай байдлын түвшинг нэмэгдүүлнэ.
A. Өвдөлт нь дараах хоёр шинжийн аль алинаар нь илэрнэ:
A.1 Соматосенсор төв тогтолцоог хамарсан холбогдох мэдрэлийн гэмтэл буюу өвчний өгүүлэмж
A.2 Өвдөлтийн тархалт мэдрэлийн анатомийн хувьд үндэслэлтэй
B. Өвдөлт нь мэдрэлийн анатомийн хувьд үндэслэлтэй ижил тархалттай сонорын шинжтэй хавсарна
C. Өвдөлтийг тайлбарлах соматосенсор төв мэдрэлийн тогтолцооны гэмтэл буюу өвчнийг баталгаажуулсан оношилгооны шинжилгээ
D. Архаг өвдөлтийн өөр оношоор илүү сайн тайлбарлагдахгүй.
Тайлбар
Өвдөлтийн тархалттай тохирох сөрөг буюу эерэг сонорын шинж нь соматосенсор захын мэдрэлийн тогтолцооны гэмтэл буюу өвчин байгааг илтгэхэд хангалттай байж болно. Эмнэлзүйн үзлэгийг лабораторийн шинжилгээгээр, жишээ нь мэдрэхүйн тоон шинжилгээгээр нөхөж болно.
Соматосенсор тогтолцоог хамарсан холбогдох гэмтэл буюу өвчнийг илрүүлэх шинжилгээнд жишээ нь мэдрэлийн дарагдлыг мэс заслын буюу радиологийн аргаар баталгаажуулах, мэдрэлийн дамжуулалтын шинжилгээ, лазераар өдөөгдсөн потенциал, нүд ирмэх рефлекс, эсвэл мэдрэлийн ширхгийн төгсгөл цөөрснийг арьсны биопсиор баталгаажуулах зэрэг орж болно. Эдгээр шинжилгээний эерэг үр дүн нь өвдөлтийн эх үүсвэрийн талаар оношилгооны чухал сэжүүр өгч болно. Гэсэн хэдий ч шалтгаант холбоог таамаглахаас өмнө өвдөлтийн эмнэлзүйн ба оношилгооны бүх талыг харгалзах шаардлагатай. Хэрэв эмнэлзүйн үзлэг буюу оношилгооны шинжилгээ хийгдэж, үр дүн нь сөрөг байвал невропатийн өвдөлт байх магадлал бага (эсвэл харьцангуй бага). Архаг өвдөлтийн өөр онош хэрэглэх талаар авч үзнэ үү.
Chronic central neuropathic pain is chronic pain caused by a lesion or disease of the central somatosensory nervous system [1]. Somatosensory pathways may be affected at any anatomical level from the dorsal horn of the spinal cord to the cerebral cortex. Common causes of chronic central neuropathic pain include ischemic or hemorrhagic stroke, trauma, and multiple sclerosis [2-4]. Multiple sclerosis and similar diseases with a disseminated pathology may involve somatosensory pathways at multiple levels in both spinal cord and brain. Persistence or recurrence over ≥ 3 months defines chronic pain (see 6 Temporal Properties). The pain may be spontaneous or evoked, as an increased response to a painful stimulus (hyperalgesia) or a painful response to a normally nonpainful stimulus (allodynia). The diagnosis of central neuropathic pain requires a history of central nervous system injury or disease and a neuroanatomically plausible distribution of the pain [5]. Negative (e.g., decreased or loss of sensation) and positive sensory symptoms or signs (e.g., allodynia or hyperalgesia) must be compatible with the central nervous system lesion or disease. Demonstration of the lesion or disease involving the central nervous system, e.g., by imaging techniques, confirms the diagnosis of definite central neuropathic pain [5].
For additional information see Chronic neuropathic pain
Diagnostic Criteria:
For the diagnosis of chronic central neuropathic pain, pain must persist or recur for ≥ 3 months and fulfill at least criteria A and D below. Criteria B and C increase the level of diagnostic certainty.
A. The pain is characterized by both of the following:
A.1 History of relevant neurological lesion or disease affecting the central somatosensory system
A.2 Pain distribution neuroanatomically plausible
B. Pain is associated with sensory signs in the same neuroanatomically plausible distribution
C. Diagnostic test confirming a lesion or disease of the central somatosensory nervous system explaining the pain
D. Not better accounted for by another diagnosis of chronic pain.
Comments
Negative or positive sensory signs consistent with the distribution of the pain may be sufficient to indicate the presence of a lesion or disease of the peripheral somatosensory nervous system. The clinical examination may be supplemented by laboratory tests, e.g., quantitative sensory testing.
Tests that reveal the relevant lesion or disease affecting the somatosensory system may, e.g., consist of surgical or radiological confirmation of nerve compression, nerve conduction study, laser-evoked potentials, blink reflex, or skin biopsy confirmation of reduced nerve fibre terminals. Positive findings in these investigations may provide important diagnostic hints at the source of pain. However, all clinical and diagnostic aspects of the pain need to be considered before assuming causality. If clinical examination or diagnostic testing are performed, and the results are negative, neuropathic pain is unlikely (or less likely). Consider using another chronic pain diagnosis.
Хамаарна (Inclusions)
ICD-10-тай харгалзах код