Ачааллаж байна…
Pain
Тодорхойлолт
Өвдөлт нь бодит буюу болзошгүй эдийн гэмтэлтэй холбоотой, эсвэл түүнтэй холбоотой мэдрэмжтэй төстэй, таагүй сонорын ба сэтгэл хөдлөлийн мэдрэмж юм. Архаг өвдөлт нь 3 сараас удаан хугацаанд үргэлжлэх буюу дахин давтагдах өвдөлт юм. Архаг өвдөлт нь олон хүчин зүйлтэй: өвдөлтийн хамшинжид биологийн, сэтгэлзүйн ба нийгмийн хүчин зүйлс нөлөөлнө.
Pain is an unpleasant sensory and emotional experience associated with, or resembling that associated with, actual or potential tissue damage. Chronic pain is pain that persists or recurs for longer than 3 months. Chronic pain is multifactorial: biological, psychological and social factors contribute to the pain syndrome.
Дэлгэрэнгүй тодорхойлолт
Өвдөлт нь бодит буюу болзошгүй эдийн гэмтэлтэй холбоотой, эсвэл түүнтэй холбоотой мэдрэмжтэй төстэй, таагүй сонорын ба сэтгэл хөдлөлийн мэдрэмж юм. Өвдөлт нь ихэвчлэн эмгэг байдал буюу гэмтлийг сануулах шинж тэмдгийн үүрэг гүйцэтгэдэг. Ийм тохиолдолд үндсэн эмгэгийг эмчлэх нь нэн чухал бөгөөд өвдөлтийг арилгаж болно. Гэсэн хэдий ч өвдөлтийг анх үүсгэсэн эмгэгийг амжилттай эмчилсэн ч, эсвэл үндсэн эмгэгийг амжилттай эмчлэх боломжгүйгээс өвдөлт үргэлжилж болно.
Архаг өвдөлт нь 3 сараас удаан хугацаанд үргэлжлэх буюу дахин давтагдах өвдөлт юм. Ийм өвдөлт нь зарим өвчтөнд ихэвчлэн цорын ганц буюу давамгайлах эмнэлзүйн асуудал болдог. Иймээс энэ нь тусгай оношилгооны үнэлгээ, эмчилгээ ба нөхөн сэргээлт шаардаж болно. Архаг өвдөлт нь элбэг тохиолддог байдал бөгөөд дэлхий даяар хүмүүсийн ойролцоогоор 20%-д тохиолддог гэж тооцдог. Энэ нь олон хүчин зүйлтэй: өвдөлтийн хамшинжид биологийн, сэтгэлзүйн ба нийгмийн хүчин зүйлс нөлөөлнө.
Pain is an unpleasant sensory and emotional experience associated with, or resembling that associated with, actual or potential tissue damage. Often, pain serves as a symptom warning of a medical condition or injury. In these cases, treatment of the underlying medical condition is crucial and may resolve the pain. However, pain may persist despite successful management of the condition that initially caused it, or because the underlying medical condition cannot be treated successfully.
Chronic pain is pain that persists or recurs for longer than 3 months. Such pain often becomes the sole or predominant clinical problem in some patients. As such it may warrant specific diagnostic evaluation, therapy and rehabilitation. Chronic pain is a frequent condition, affecting an estimated 20% of people worldwide. It is multifactorial: biological, psychological and social factors contribute to the pain syndrome.
Хамаарахгүй (Exclusions)
Кодлох заавар (Coding note)
Өвдөлтийн байдал 3 сараас удаан хугацаанд үргэлжилж буюу дахин давтагдаж байвал энэ кодыг ашиглана.
This code should be used if a pain condition persists or recurs for longer than 3 months.
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
Тодорхойлолт
Толгойн буюу нүүр-амны архаг хоёрдогч өвдөлт нь суурь шалтгаантай, дор хаяж гурван сарын хугацаанд өдрүүдийн дор хаяж 50%-д илэрдэг толгой өвдөх ба нүүр-амны өвдөлтийн бүх эмгэгийг хамарна. Өдөрт өвдөлт үргэлжлэх хугацаа дор хаяж 2 цаг байна.
Chronic secondary headache and orofacial pain comprises all headache and orofacial pain disorders that have underlying causes and occur on at least 50% of the days during at least three months. The duration of pain per day is at least 2 hours.
Дэлгэрэнгүй тодорхойлолт
Толгойн буюу нүүр-амны архаг хоёрдогч өвдөлт нь суурь шалтгаантай, дор хаяж гурван сарын хугацаанд өдрүүдийн дор хаяж 50%-д илэрдэг толгой өвдөх ба нүүр-амны өвдөлтийн бүх эмгэгийг хамарна. Өдөрт өвдөлт үргэлжлэх хугацаа дор хаяж 2 цаг байна. Хэрэв шалтгаан нь тодорхой бус бол архаг анхдагч өвдөлтийн хэсгийн кодыг ашиглах талаар авч үзнэ.
Ихэнх зорилгоор өвчтөнд суурь шалтгааных нь дагуу онош тавих бөгөөд зарим хоёрдогч толгой өвдөх ба нүүр-амны өвдөлтийн эмгэг нь толгой өвдөх ба нүүр-амны өвдөлтийн ердийн фенотипээр илэрнэ. Зарим тохиолдолд анхдагч ба хоёрдогч толгой өвдөлтийг ялгахад хэцүү байж болно (жишээ нь, эмийн хэт хэрэглээтэй архаг мигрень).
Өвчтөнд илэрсэн толгой өвдөх буюу нүүр-амны өвдөлтийн тодорхой хэвшинж, дэд хэвшинж буюу дэд хэлбэр бүрийг тусад нь оношилж, кодлох ёстой. Өвчтөнд нэгээс олон онош тавьсан тохиолдолд тэдгээрийг өвчтөнд үзүүлэх ач холбогдлын дарааллаар жагсаах ёстой.
Толгойн буюу нүүр-амны архаг хоёрдогч өвдөлтийн тодорхой онош тавихын тулд ихэнх тохиолдолд өвчтөнд тухайн толгой өвдөх буюу нүүр-амны өвдөлтийн хөдлөл (эсвэл өвдөлттэй өдөр) хамгийн цөөндөө тогтоосон тоогоор илэрсэн байх ёстой. Энэ тоог толгой өвдөлтийн хэвшинж буюу нүүр-амны өвдөлтийн хэвшинж тус бүрийн тодорхой оношлогооны шалгуурт заасан байдаг. Түүнчлэн толгой өвдөх буюу нүүр-амны өвдөлт нь тодорхой дэд хэвшинж бүрийн хувьд өөр хэд хэдэн шаардлагыг хангасан байх ёстой.
Нүүр-амны архаг хоёрдогч өвдөлтийн байдлын хувьд зарим эмгэгийг яс-булчингийн өвчин буюу хоол боловсруулах тогтолцооны өвчинд жагсааж болно.
Оношлогооны шалгуур:
A-аас D хүртэлх нөхцөл хангагдсан байна:
A. Толгойн буюу нүүр-амны өвдөлт 3 сараас удаан хугацаанд сард 15 ба түүнээс дээш өдөр >2 цаг үргэлжилнэ.
B. Толгойн буюу нүүр-амны өвдөлт үүсгэх чадвартай нь шинжлэх ухаанаар нотлогдсон өөр эмгэгийг оношилсон.
C. Шалтгаант холбоог дараахын дор хаяж хоёроор нотолсон:
C.1 Толгойн буюу нүүр-амны өвдөлт нь шалтгаан болсон гэж таамагласан эмгэг эхэлсэнтэй цаг хугацааны хувьд холбоотой үүссэн
C.2 Дараахын нэг буюу хоёулаа хангагдсан:
a) Толгойн буюу нүүр-амны өвдөлт нь шалтгаан болсон гэж таамагласан эмгэг хүндрэхтэй зэрэгцэн илэрхий хүндэрсэн
b) Толгойн буюу нүүр-амны өвдөлт нь шалтгаан болсон гэж таамагласан эмгэг сайжрахтай зэрэгцэн илэрхий сайжирсан
C.3 Толгойн буюу нүүр-амны өвдөлт нь шалтгаан болсон эмгэгт ердийн шинж чанартай
C.4 Шалтгаант холбооны бусад нотолгоо байгаа
D. Өвдөлтийг өөр оношоор илүү сайн тайлбарлах боломжгүй.
Chronic secondary headache and orofacial pain comprises all headache and orofacial pain disorders that have underlying causes and occur on at least 50% of the days during at least three months. The duration of pain per day is at least 2 hours. If the etiology is vague, consider using codes in the section of chronic primary pain.
For most purposes, patients receive a diagnosis according to the underlying causes, and some secondary headache and orofacial pain disorders present with typical headache and orofacial pain phenotypes. It can be difficult to separate between primary and secondary headache in some cases (e.g., chronic migraine with medication overuse).
Each distinct type, subtype, or subform of headache or orofacial pain that the patient has must be separately diagnosed and coded. When a patient receives more than one diagnosis, these should be listed in the order of importance to the patient.
To receive a particular chronic secondary headache or orofacial pain diagnosis the patient must, in many cases, experience a minimum number of attacks of (or days with) that headache or orofacial pain. This number is specified in the explicit diagnostic criteria for each headache type or type of orofacial pain. Further, the headache or orofacial pain must fulfill a number of further requirements for each specific subtype.
For chronic secondary orofacial pain conditions, some of the disorders may be listed under musculoskeletal diseases or diseases of the digestive system.
Diagnostic Criteria:
Conditions A to D are fulfilled:
A. Headache or orofacial pain for >2 hours on 15 days or more per month for longer than 3 months.
B. Another disorder scientifically documented to be able to cause headache or orofacial pain has been diagnosed.
C. Evidence of causation demonstrated by at least two of the following:
C.1 Headache or orofacial pain has developed in temporal relation to the onset of the presumed causative disorder
C.2 One or both of the following is fulfilled:
a) Headache or orofacial pain has significantly worsened in parallel with worsening of the presumed causative disorder
b) Headache or orofacial pain has significantly improved in parallel with improvement of the presumed causative disorder
C.3 Headache or orofacial pain has characteristics typical for the causative disorder
C.4 Other evidence exists of causation
D. The pain is not better accounted for by another diagnosis.
Хамаарахгүй (Exclusions)
Кодлох заавар (Coding note)
Хэрэв шалтгаан нь тодорхой бус бол архаг анхдагч өвдөлтийн хэсгийн кодыг ашиглах талаар авч үзнэ.
If the aetiology is vague, consider using codes in the section of chronic primary pain.
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
Тодорхойлолт
Чамархай-эрүүний үений архаг хоёрдогч эмгэгтэй холбоотой өвдөлт нь удаан үргэлжилсэн үрэвсэл (жишээ нь, халдвар, талст хуримтлал буюу аутоиммун эмгэгийн шалтгаант), бүтцийн өөрчлөлт (остеоартрит буюу спондилоз зэрэг), гэмтэл, эсвэл мэдрэлийн тогтолцооны өвчинтэй холбоотой чамархай-эрүүний үе, зажлуур булчин буюу чамархайн булчингийн архаг өвдөлт юм. Энэ нь дор хаяж гурван сарын хугацаанд өдрүүдийн дор хаяж 50%-д илэрнэ. Өдөрт өвдөлт үргэлжлэх хугацаа дор хаяж 2 цаг байна. Хэрэв шалтгаан нь тодорхой бус бол архаг анхдагч өвдөлтийн хэсгийн кодыг ашиглах талаар авч үзнэ.
Chronic secondary temporomandibular disorder pain is chronic pain in the temporomandibular joint(s) or masseter or temporalis muscle(s) associated with persistent inflammation (due to e.g. infection, crystal deposition or autoimmune disorders), structural changes (such as osteoarthritis or spondylosis), injury, or diseases of the nervous system. It occurs on at least 50% of the days during at least three months. The duration of pain per day is at least 2 hours. If the etiology is vague, consider using codes in the section of chronic primary pain.
Дэлгэрэнгүй тодорхойлолт
Чамархай-эрүүний үений архаг хоёрдогч эмгэгтэй холбоотой өвдөлт нь удаан үргэлжилсэн үрэвсэл (жишээ нь, халдвар, талст хуримтлал буюу аутоиммун эмгэгийн шалтгаант), бүтцийн өөрчлөлт (остеоартрит буюу спондилоз зэрэг), гэмтэл, эсвэл мэдрэлийн тогтолцооны өвчинтэй холбоотой чамархай-эрүүний үе, зажлуур булчин буюу чамархайн булчингийн архаг өвдөлт юм. Энэ нь дор хаяж гурван сарын хугацаанд өдрүүдийн дор хаяж 50%-д илэрнэ. Өдөрт өвдөлт үргэлжлэх хугацаа дор хаяж 2 цаг байна. Хэрэв шалтгаан нь тодорхой бус бол архаг анхдагч өвдөлтийн хэсгийн кодыг ашиглах талаар авч үзнэ. Чамархай-эрүүний үений архаг хоёрдогч эмгэгтэй холбоотой өвдөлтийг мөн чамархай-эрүүний үений эмгэгийн (TMD) миофасциаль өвдөлт буюу чамархай-эрүүний үений (TMJ) артралги гэж нэрлэнэ.
Зарим тохиолдолд анхдагч ба хоёрдогч нүүр-амны өвдөлтийг ялгахад хэцүү байж болно (жишээ нь, чамархай-эрүүний үений эмгэгийн архаг өвдөлт). Өвчтөнд илэрсэн толгой өвдөх буюу нүүр-амны өвдөлтийн тодорхой хэвшинж, дэд хэвшинж буюу дэд хэлбэр бүрийг тусад нь оношилж, кодлох ёстой. Өвчтөнд нэгээс олон онош тавьсан тохиолдолд тэдгээрийг өвчтөнд үзүүлэх ач холбогдлын дарааллаар жагсаах ёстой.
Шалгуур:
A-аас H хүртэлх нөхцөл хангагдсан байна:
A. >3 сарын турш (жилд >180 өдөр) сард дунджаар >15 өдөр, >2 цаг илэрдэг нүүр-амны архаг өвдөлт байна.
B. Өвдөлт хэдэн цагаас хэдэн өдөр үргэлжлэх буюу намдалгүй байна
C. Өвдөлт нь дараах хоёр шинжийн аль алинаар нь илэрнэ:
D. Дараах нөхцөл хангагдсан байна:
a. Гадна туйл буюу гадна туйлын орчим, эсвэл зажлуур булчин буюу чамархайн булчинг тэмтрэх
b. Амыг бие даан буюу туслалцаатайгаар хамгийн их хэмжээгээр ангайлгах, баруун буюу зүүн тийш хажуу, эсвэл урагш түрэх хөдөлгөөн
E. Нүүр-амны өвдөлт үүсгэх чадвартай нь шинжлэх ухаанаар нотлогдсон өөр эмгэгийг оношилсон.
G. Шалтгаант холбоог дараахын дор хаяж хоёроор нотолсон:
G.1 Чамархай-эрүүний үений эмгэгийн миофасциаль өвдөлт буюу чамархай-эрүүний үений артралги нь шалтгаан болсон эмгэг эхэлсэнтэй цаг хугацааны хувьд холбоотой үүссэн
G.2 Чамархай-эрүүний үений эмгэгийн миофасциаль өвдөлт буюу чамархай-эрүүний үений артралги нь шалтгаан болсон эмгэг даамжрахтай зэрэгцэн илэрхий хүндэрсэн
G.3 Чамархай-эрүүний үений эмгэгийн миофасциаль өвдөлт буюу чамархай-эрүүний үений артралги нь шалтгаан болсон эмгэг сайжрах буюу арилахтай зэрэгцэн илэрхий сайжирсан буюу арилсан
H. Өвдөлтийг архаг өвдөлтийн өөр байдлаар илүү сайн тайлбарлах боломжгүй.
Chronic secondary temporomandibular disorder pain is chronic pain in the temporomandibular joint(s) or masseter or temporalis muscle(s) associated with persistent inflammation (due to e.g. infection, crystal deposition or autoimmune disorders), structural changes (such as osteoarthritis or spondylosis), injury, or diseases of the nervous system. It occurs on at least 50% of the days during at least three months. The duration of pain per day is at least 2 hours. If the etiology is vague, consider using codes in the section of chronic primary pain. Chronic secondary temporomandibular disorder pain is also termed myofascial temporomandibular disorder (TMD) pain or temporomandibular joint (TMJ) arthralgia.
It can be difficult to separate between primary and secondary orofacial pain in some cases (e.g., Chronic temporomandibular disorder pains). Each distinct type, subtype, or subform of headache or orofacial pain that the patient has, must be separately diagnosed and coded. When a patient receives more than one diagnosis, these should be listed in the order of importance to the patient.
Criteria:
Conditions A to H are fulfilled:
A. Chronic orofacial pain occurring for >2 hours on >15 days per month on average for >3 months (>180 days per year), is present.
B. The pain lasts hours to days, or unremitting
C. The pain is characterized be both of the following:
D. The following conditions are fulfilled:
a. Palpation of the lateral pole or around the lateral pole or masseter or temporalis muscle (s)
b. Maximum unassisted or assisted opening, right or left lateral, or protrusive movement(s)
E. Another disorder scientifically documented to be able to cause orofacial pain has been diagnosed.
G. Evidence of causation demonstrated by at least two of the following:
G.1 Myofascial temporomandibular disorder pain or temporomandibular joint arthralgia have developed in temporal relation to the onset of the causative disorder
G.2 Myofascial temporomandibular disorder pain or temporomandibular joint arthralgia has significantly worsened in parallel with progression of the causative disorder
ICD-10-тай харгалзах код
G.3 Myofascial temporomandibular disorder pain or temporomandibular joint arthralgia has significantly improved or resolved in parallel with improvement in or resolution of the causative disorder
H. The pain is not better accounted for by another chronic pain condition.