Inborn errors of metabolism
Бодисын солилцооны төрөлх хямрал нь бодисын солилцооны эмгэгийг хамардаг генетикийн өвчний том ангиллыг бүрдүүлнэ. Ихэнх нь янз бүрийн бодисыг (субстрат) өөр бодис (бүтээгдэхүүн) болгон хувиргахыг хөнгөвчилдөг ферментийг кодлодог дан генийн согогоос үүдэлтэй.
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
Тодорхойлолт
Триметиламинури нь ялзарсан загасны үнэртэй төстэй биеийн эвгүй үнэрээр илэрдэг бодисын солилцооны эмгэг юм.
Trimethylaminuria is a metabolic disorder characterised by a body malodour similar to that of decaying fish.
Дэлгэрэнгүй тодорхойлолт
Триметиламинури нь ялзарсан загасны үнэртэй төстэй биеийн эвгүй үнэрээр илэрдэг бодисын солилцооны эмгэг юм. Тархалт нь тодорхойгүй. Энэ байдал төрсөн цагаас байдаг боловч хүүхдийг хөхнөөс гаргах үед ба/буюу триметиламины (TMA) өмнөх бодис (жишээлбэл холин, лецитин ба карнитин) агуулсан хоол хүнсийг хоолны дэглэмд нэмэх үед л илэрхий болж болно. Хөлс, шүлс, шээс, амьсгал ба үтрээний ялгадсаар их хэмжээний TMA ялгарсны улмаас өвчтөнөөс ялзарсан загасны үнэртэй төстэй биеийн үнэр гарна. Бие хүчний ачаалал, температур нэмэгдэх ба сэтгэл хөдлөлийн өөрчлөлтийн дараа үнэр нь хүчтэй болж, үе үе илэрч болно. Эмэгтэйчүүдэд сарын тэмдэг ирэхийн өмнөхөн ба сарын тэмдгийн үед эвгүй үнэр ихэсдэг нь мэдэгдэж байна. Өвчилсөн хүмүүст бие хүний хаалттай шинж, нийгмээс тусгаарлагдах, биеэ хэт шунан угаах, эмнэлзүйн сэтгэл гутрал, сургууль тасалдах, гэр бүлийн эв зохицол алдагдах ба амиа хорлох санаа зэрэг сэтгэц-нийгмийн янз бүрийн эмгэг илэрч болно. Триметиламинурийн зарим тохиолдол Прадер-Виллийн хамшинж (энэ нэр томьёог үзнэ үү), таталт ба зан төрхийн эмгэг зэрэг бусад эмнэлзүйн эмгэгтэй хавсарч тохиолдсон гэж бүртгэгдсэн. Триметиламинури нь эвгүй үнэртэй чөлөөт амин болох TMA биеийн ялгадсаар их хэмжээгээр ялгарснаас үүдэлтэй. Энэ нь аутосомын рецессив хэлбэрээр удамшдаг эмгэг буюу олдмол хэлбэрээр тохиолдож болно. Эхнийх нь флавин агуулсан монооксигеназа-3 (FMO3; 1q24.3) генийн гомозигот буюу нийлмэл хетерозигот мутациас үүдэлтэй бөгөөд энэ нь эвгүй үнэртэй TMA-г үнэргүй триметиламин N-исэл болгон хувиргадаг элэгний микросомын оксидазын тогтолцооны согогт хүргэнэ. FMO3-ийн олон мутаци тодорхойлогдсон бөгөөд Британийн нэгэн судалгаагаар тээгчийн давтамжийг ойролцоогоор 1% гэж үзсэн. Элэгний архаг өвчин мөн TMA-ийн солилцооны согогийн улмаас TMA их хэмжээгээр ялгарахад хүргэж болно. Триметиламинурийг шээсээр ялгарах чөлөөт TMA-г хэмжиж оношлоно. Оношийг баталгаажуулахын тулд молекул генетикийн судалгаа ба TMA-ийн өмнөх бодисоор ачаалал өгөх сорил хийж болно. Гэвч энэ байдлын талаар мэдлэг дутмаг байх, нарийн мэргэжлийн шинжилгээ шаардлагатай байх ба зарим хүн эвгүй үнэрийг ялгаж мэдрэх чадваргүй байх нь оношлохыг хойшлуулж болно. Ялган оношлогоонд үнэр мэдрэхүй өөрчлөгдөх хэсэг газрын шалтгаан, хувийн ариун цэвэр муу, эвгүй үнэрийн тогтолцоот шалтгаан (жишээлбэл элэг буюу бөөрний архаг өвчин) ба шээс бэлгийн замын халдвар зэрэг бусад байдал орно. Өвчний удамшлын хэлбэртэй өвчтөнд удамзүйн зөвлөгөө өгөх хэрэгтэй. Эдгээх эмчилгээ байхгүй. Эдгээр өвчтөнийг эмчлэн хянахад энэ байдлын мөн чанарыг тайлбарлах нь нэн чухал. TMA-ийн өмнөх бодисыг хязгаарласан хоолны дэглэм (өөрөөр хэлбэл далайн загас, вандуй, элэг ба өндөг хэрэглэхээс татгалзах буюу багасгах) ба антибиотик (метронидазол буюу неомицин) буюу лактулозаар богино хугацааны эмчилгээ хийх нь биеийн үнэрийг багасгахад тусалж болно. Хөлс хорьдог бэлдмэл, дезодорант, байнга усанд орох ба pH 5.5-6.5 утгатай саван хэрэглэх нь мөн тустай нэмэлт арга юм. Өвчтөнийг дэмжлэгийн бүлэгтэй танилцуулах нь мөн өвчтөний тусламж үйлчилгээний чухал хэсэг юм. Тавилан нь дагалдах сэтгэц-нийгмийн үзэгдэл буюу хавсарсан эмгэгээс хамаарна.
Trimethylaminuria is a metabolic disorder characterized by a body malodor similar to that of decaying fish. Prevalence is unknown. The condition is present from birth but may only become apparent when children are weaned and/or when food that contains trimethylamine (TMA)-precursors (such as choline, lecithin and carnitine) is introduced into their diet. Patients exhibit a body odor resembling that of decaying fish, as a result of excretion of excessive amounts of TMA in sweat, saliva, urine, breath, and vaginal secretions. The odor may be enhanced following exertion, temperature rises, and emotional changes, and may occur intermittently. The malodor is known to increase in women just prior to and during menstruation. Affected individuals may manifest a variety of psychosocial disorders such as a withdrawn personality, social isolation, obsessive personal cleansing, clinical depression, interrupted schooling, marital disharmony, and suicidal intent. Some cases of trimethylaminuria have been reported to occur in association with other clinical entities, such as the Prader-Willi syndrome (see this term), seizures, and behavioral disturbances. Trimethylaminuria is caused by excretion of excessive amounts of the malodorous free amine, TMA in body secretions. It may occur as an autosomal recessively inherited disorder or in an acquired form. The former is caused by homozygous or compound heterozygous mutations in the flavin-containing monooxygenase-3 (FMO3; 1q24.3) gene resulting in a defect in the hepatic microsomal oxidase system which metabolizes malodorous TMA into odorless trimethylamine N-oxide. Numerous FMO3 mutations have been described and a carrier frequency of approximately 1% has been proposed in a British study. Chronic liver disease may also lead to excretion of excessive amounts of TMA, as a result of defective TMA metabolism. Trimethylaminuria is diagnosed by measuring excretion of free urinary TMA. Molecular genetic studies and TMA-precursor loading tests may be performed to confirm the diagnosis. However, unawareness of the condition, the need for specialist investigations, and the inability of some individuals to identify the malodor can delay diagnosis. Differential diagnoses include local causes of altered olfactory perception, poor personal hygiene, systemic causes of malodor (such as chronic hepatic or renal disease) and other conditions such as genitourinary infections. Genetic counseling should be offered to patients with the inherited form of the disease. No curative treatment is available. An explanation of the nature of the condition is vital in the management of these patients. TMA-precursor controlled diets (i.e. avoidance or reduction of the consummation of marine fish, peas, liver and eggs) and short-course treatments with antibiotics (metronidazole or neomycin) or lactulose, may help to reduce body odor. Antiperspirants, deodorants, frequent bathing, and the use of soaps with a pH value of 5.5-6.5 are also helpful adjuncts. Introduction to support groups is also an important aspect of patient care. Prognosis depends on accompanying psychosocial phenomena or associated disorders.
Хамаарна (Inclusions)
ICD-10-тай харгалзах код