Дэд гарчиг
Mиокардит (Myocarditis)
Миокард (зүрхний булчин)-ийн үрэвсэлт эмгэгийг миокардит гэнэ. Голдуу залуу насанд тохиолддог ба залуучууд дунд тохиолддог гэнэтийн үхлийн шалтгааны ойролцоогоор 10% -ийг эзэлдэг. Миокардитыг шалтгаанаар нь халдварын шалтгаант болон халдварын бус шалтгаант гэж хоёр ангилдаг. Хамгийн түгээмэл шалтгаан нь вирусийн халдвар байх ба гол төлөв амьсгалын дээд замын халдвар авсантай цаг хугацааны хувьд тохирдог байна. Үүнээс гадна COVID-19-ын вакцинжуулалт, цочмог ревматик халууралт эсвэл аутоиммуны эмгэгүүд (Ж.нь: тогтолцооны улаан яршил, хам шинжүүд) -ийн үед мөн тохиолддог.
Эмнэл зүйн хувьд өвчтөнд зовуурь, шинж тэмдэг илрэхгүй буюу асимптоматик явцтай эсвэл цээжээр өвдөх (/зүрхний шигдээс төст эмнэл зүйн шинжүүд), хэм алдалтын шинжүүд болон зүрхний дутагдлын шинжүүд илэрдэг. Перимиокардитын үед зүрхний үнхэлцэг хальс үрэвссэнээр цээжээр хатгаж өвдөх нэмэлт шинж ажиглагддаг.
Оношилгоонд , үрэвслийн маркерүүд, болон зүрхний биомаркерууд, трансторацик эхокардиограф (ТТЕ) зэрэг зүрхний өвчний үеийн анхан шатны шинжилгээнүүдийг (First line tests) хийх шаардлагатай бөгөөд эндомиокардийн биопсийн шинжилгээгээр (/EMB) оношийг баталдаг. Харин ЭМБ хийх боломжгүй нөхцөлд альтернатив зүрхний шинжилгээг (Cardiovascular Magnetic Resonance (CMR) imaging) хийхийг санал болгодог.
Миокардит хэдэн долоо хоногийн дотор ямар нэг үлдэцгүй аяндаа эдгэх боломжтой учир миокардитад чиглэсэн өвөрмөц эмчилгээ дийлэнхдээ шаардлагагүй, харин өвчтөн чанд дэглэм сахих хэрэгтэй . Хэрвээ дээр дурдсан эмнэл зүйн шинжүүд, хүндрэл илэрч байгаа бол шинж тэмдгийн эсрэг эмчилгээг хийх ба шалтгаан тодорхой бол шалтгааныг зайлуулах (Ж.нь эмийн хэрэглээнээс үүдэлтэй миокардит, архи, хүнд металлын хордлогын шалтгаант миокардит), харин халдварын шалтгаант миокардит буюу халдвар байгаа нь нотлогдвол үүсгэгчийн эсрэг (антибиотик, антимикотик/мөөгөнцрийн эсрэг эм, виростатик/вирусын эсрэг эм) буюу дархлаа дарангуйлах эмчилгээг (immunosuppression) эрт эхэлж чадвал өвчтөний тавилан сайн байх болно . Вирусын гаралтай миокардитаар өвчилсөн насанд хүрэгчдийн ихэнх нь бүрэн эдгэрдэг боловч тэлэгдэлт кардиомиопати болж хүндрэх бага зэргийн эрсдэлтэй. Харин нялхаст тавилан муу байдаг.
Хүнд зэргийн миокардит нь зүрхний шок, гемодинамикт хүчтэй нөлөөтэй хэм алдалт болон олон эрхтний дутагдал, хамгийн хүнддээ зүрхний гэнэтийн үхэлд хүргэх аюултай.
Анагаах ухааны терминологид зүрхний давхаргуудын үрэвсэлт өвчнүүдийг тодорхой ялган салгаж тодорхойлсон байх боловч ном, сурах бичгүүдэд ижил, ойролцоо утгаар эсвэл хооронд нарийн салгаж бичээгүйгээс харгалзан бид олон улсын тодорхойлолтыг нэмж тусгахаар боллоо.
- Миокардит (Myocarditis): Зүрхний булчингийн хязгаарлагдсан үрэвсэл
- /ISFC: Гистологи, иммунологи, иммунгистохимийн шалгуураар зүрхний булчин/миокардийн үрэвсэлт өвчин оношлогдсоныг хурц миокардит гэнэ.
- WHO-Ангиллаар мөн миокардитыг халдварт кардиомиопати хэмээн тодорхойлсон ч байдаг.
- Перимиокардит (Perimyocarditis): Зүрхний булчин анхдагчаар үрэвсэн эргэн тойрныхоо перикардад халдварласан хэлбэр
- Перикардит (Pericarditis): Зүрхний үнхэлцэг хальс/перикардийн хязгаарлагдсан үрэвсэл
- Миоперикардит (Myopericarditis): Зүрхний перикард анхдагчаар үрэвсэн эргэн тойрныхоо миокардад халдварласан хэлбэр
- (Pancarditis): Зүрхний бүх давхаргыг хамарсан үрэвсэл (Эндокард, миокард, , перикард)
- I09.0Хэрлэгийн гаралтай миокардитRheumatic myocarditis
- I40.0Халдварт миокардитInfective myocarditis
- I40.1Тусгаарлагдмал миокардитIsolated myocarditis
- I40.8Цочмог миокардитийн бусад хэлбэрOther acute myocarditis
- I40.9Цочмог миокардит, тодорхойгүйAcute myocarditis, unspecified
- I41.0Өөр бүлэгт ангилсан бактерт өвчний үеийн миокардитMyocarditis in bacterial diseases classified elsewhere
- I41.1Өөр бүлэгт ангилсан вирүст өвчний үеийн миокардитMyocarditis in viral diseases classified elsewhere
- I41.2Өөр бүлэгт ангилсан бусад халдварт ба шимэгчит өвчний үеийн миокардитMyocarditis in other infectious and parasitic diseases classified elsewhere
- I41.8Өөр бүлэгт ангилсан бусад өвчний үеийн миокардитMyocarditis in other diseases classified elsewhere
- I51Зүрхний хүндрэл ба дутуу тодорхойлогдсон өвчнүүдComplications and ill-defined descriptions of heart disease
Тархвар зүй
Шалтгаан
Эмгэг жам
Эмнэлзүй
Явцын болон өвөрмөц хэлбэрүүд
Оношилгоо
→ Дүрс оношилгоо
→ Инвазив оношлогоо
→ Шалгуур
Эмгэг судлал
Ялган оношилгоо
Эмчилгээ
Хүндрэл
Хяналт
Тавилан
Урьдчилан сэргийлэлт
Эх сурвалж
Гишүүн болж бүх агуулгыг уншаарай.
Гишүүнчлэлийн эрхтэй бол нэвтэрч үзнэ үү.
Зүрх судасны эрхтэн тогтолцооны анатоми (Cardiovascularsystem)
Зүрх судасны эрхтэн тогтолцоо нь цусны судас болон түүнд агуулагдаж байдаг цус, агшилт болон сулралтынхаа тусламжтайгаар цусыг хураах болон түгээх үйлдэл хийдэг булчинлаг эрхтэн болох зүрх гэсэн 3 том эрхтнээс бүтдэг онцлогтой.
Хэсэг газрын үрэвслийн хариу урвал (Local inflammatory responses)
Үрэвсэл гэдэг нь эдийн гэмтэл үүсгэх чадвартай халдварт эмгэг төрүүлэгч, механик гэмтэл, химийн болон физикийн цочроогч хүчин зүйлүүдийн эсрэг цусны судасны оролцоотойгоор өрнөх дархлааны хамгаалах хариу урвал юм.
Үхэл (Death)
Үхэл бол амьдралын төгсгөл. Гэвч үхэлд хүргэсэн шалтгаан, үйл явц үргэлж тодорхой байдаггүй. Анагаах ухаанд тархины (багана тархи, тархины бусад хэсгийн бүтэц, үйл ажиллагаа эргэшгүйгээр зогсох), зүрх-уушгины (амьсгал, зүрх судасны үйл ажиллагаа эргэшгүйгээр бүрэн зогсох) үхлийг ялган оношлох шаардлага гардаг. Үхлийг зарлах нь хүний их эмчийн үүрэг байдаг тул эмч хүн эмнэлзүйн үхэл, биологийн үхлийн …
Вирусийн эсрэг эмүүд (Antiviral drugs)
Энэ бүлгийн эмүүдэд вирусийн халдварыг эмчлэх зорилгоор хэрэглэдэг эмүүд ордог. Ихэнх вирусийн халдвар харьцангуй эрүүл хүмүүст дархлааны хариу урвалын үр дүнд аяндаа эдгэрдэг. Вирусийн эсрэг эмүүдийн гол зорилго нь эмнэлзүйд илрэх шинж тэмдгийг багасгах, зовуурийг хөнгөвчлөх, халдварын үргэлжлэх хугацааг богиносгоход чиглэдэг.
Вакцин (Vaccine)
Халдварт өвчин үүсгэгч бичил биетний хоруу чанарыг сулруулах эсвэл уг бичил биетэнг үхүүлж дархлал тогтоох чадварыг нь хадгалан гаргаж авсан хими-биологийн идэвхит бэлдмэлийг хэлнэ.
Хэрэх өвчин (Rheumatic fever)
А бүлгийн β цус задлагч стрептококкоор үүсгэгдсэн Стрептококктонсилитис авснаас 2-3 долоо хоногийн дараа хүндрэл хэлбэрээр илрэх системийн үрэвсэлт өвчин.
Тогтолцооны улаан яршил (Systemic lupus erythematosus)
Дархлааны системийн архаг идэвхжлийн улмаас эсрэг бие болон бусад уургийн бүтээгдэхүүнүүд үүсэж, биед үрэвсэл явагдан эс, эд, эрхтний гэмтлийг үүсгэдэг аутоиммун өвчин юм.
Васкулит
Цусны судасны (артери, артериол, капилляр, венул, вен) хананы үрэвсэлт өвчнүүдийн ерөнхий нэршил; анхдагч ба хоёрдогч гэж ангилна.
Цээжний өвдөлт (Chest pain)
Цээжний хөндийд агуулагдах дотор эрхтнүүд, цээжний ханын бүтцэд гарсан эмгэг өөрчлөлт болон цээжний хөндийгөөр дамжих мэдрэл цочирох буюу цээжний хөндийгөөс гаднах эмгэг өөрчлөлтийн үед цээжинд үүсэх өвдөлтийг цээжний өвдөлт гэж үздэг. Иймд энэ нь маш олон төрлийн өвчний үед тохиолдох харьцангуй нийтлэг шинж тэмдэг юм.
Зүрхний шигдээс (Myocardial infarction)
Зүрхний булчингийн нэг хэсэгт цусан хангамж бүхэлдээ тасалдсан эсвэл буурсны улмаас миокардийн эд гэмтэж, некроз үүсэхийг "миокардийн инфаркт" буюу зүрхний шигдээс (ЗШ) хэмээн нэрлэдэг. Зүрхний титэм судасны өвчин нь зүрхний шигдээс үүсэх гол шалтгаан болдог.
ЭМБ
Эндомиокардын биопси – Endomyocardial biopsy
MRI
Magnetic resonance imaging – Соронзон резонанст томографи
Антибиотикууд (Antibiotics)
Антибиотикийг бактерийн болон зарим паразит халдварын эсрэг хэрэглэдэг эмийн бэлдмэл. Антибиотик нь бактерицид эсвэл бактериостатик нөлөө үзүүлдэг.
Мөөг судлал (General mycology)
Мөөг (Fungi) нь эукариот бүтэцтэй, гетеротроф амьдралтай, органик бодисыг гаднах ферментээр задалж шимэгдүүлдэг, хүрээлэн буй орчинд өргөн тархсан, ихэнх нь сапрофит амьдралтай амьд биетүүд юм.
Шок (Shock)
Шок нь амь насанд аюултай цусны эргэлтийн хүнд хэлбэрийн дутагдал бөгөөд эд, эсийн гипокси, микроциркуляцийн (хэсэг газрын бичил эргэлт) алдагдалд хүргэдэг.
WHO
World Health Organization - Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага.
Перикардит (Pericarditis)
Перикардит гэдэг нь үнхэлцэг хальсны үрэвсэл юм. Клиникт перикардитыг ихэвчлэн шалтгаан тодорхойгүй (идиопатик) гэж ангилдаг ч олон төрлийн шалтгаан байж болно. Үүнд, жишээлбэл, вирусийн халдвар болон зүрхний шигдээсийн дараах дархлааны хариу урвал зэрэг багтана. Хэрэв үрэвсэл нь зүрхний булчингийн ойролцоох давхаргад тархвал энэ нь миоперикардит гэж нэрлэнэ. Перикардитын хамгийн нийтлэг болоод онцлог шинж тэмдэг нь …
Pancarditis
Зүрхний бүх давхаргыг (эндокард, миокард, перикард) хамарсан үрэвсэл.
Эпикард
Зүрхний үнхэлцэг хальсны гялтангийн эрхтнээ хучсан хэсэг нь юм. Энэ нь тунгалаг цайвар өнгөтэй, ердийн серозон бүрхүүл юм.
Жишээ нь: парвовирус В19 (parvovirus B19), коксакивирус (coxsackievirus)
ЭКГ-д диффус маягаар ST өргөгдсөн байх зүрхний шигдээстэй андуурагдах аюултай учраас эхний ээлжид зүрхний шигдээсийг заавал ялган оношлох шаардлагатай
Халдварын шалтгаант хурц миокардитын үед дархлаа дарангуйлах эмчилгээг яаралтай хийснээр өвчтний амь насыг аврах боломжтой.
Ялангуяа хуучин сурах бичгүүд, судалгаанд