Undernutrition
Дутуу хооллолт нь шим тэжээлийг дутуу хэрэглэх буюу шим тэжээлийн шингээлт ба ашиглалт алдагдсаны улмаас биеийн хэрэгцээ хангагдахгүй байх байдал юм. Энэ нь хоол хүнсний хүртээмж байхгүйгээс, эсвэл өвчний үр дагавраар үүсч болно. Дутуу хооллолт гэдэг нь ихэвчлэн эрчим хүчний хэрэглээний дутагдлыг хэлэх боловч тодорхой шим тэжээлийн дутлыг ч хэлж болох бөгөөд цочмог буюу архаг байж болно.
Өөр хэсэгт ангилсан
Тодорхойлолт
В1 аминдэмийн дутал нь голчлон мэдрэлийн тогтолцоо (полиневрит ба захын мэдрэлийн саажил), зүрх судасны тогтолцоо (зүрхний дутмагшил ба тархмал хаван), мөн ходоод-гэдэсний замыг (өтгөн хатах, бөөлжих ба хэвлий өвдөх) хамарсан өөрчлөлтөөр илэрнэ.
Vitamin B1 deficiency manifests itself principally with changes involving the nervous system (polyneuritis and paralysis of the peripheral nerves), the cardiovascular system (cardiac insufficiency and generalised oedema), and also the gastrointestinal tract (constipation, vomiting, and abdominal pain).
Дэлгэрэнгүй тодорхойлолт
Тиамины (В1 аминдэм, анейрин) дутал нь берибери хэмээх өвчинд хүргэж болох бөгөөд үүнийг сонгодог байдлаар хуурай (саажилт) ба нойтон (хавант) хэлбэртэй гэж үздэг. Берибери нь хөхүүл эх нь дуталтай, хөхний сүүгээр хооллодог нялх хүүхдэд тохиолддог. Мөн нүүрс усыг их хэмжээгээр (голчлон цайруулсан цагаан будаагаар) хэрэглэдэг, зарим түүхий загасанд агуулагддаг бактерийн тиаминаз зэрэг тиамины эсрэг хүчин зүйл хэрэглэдэг насанд хүрэгчдэд тохиолддог. Берибери Азид эндемик хэвээр байна. Эрсдэлт хүчин зүйлд жирэмслэлт, архи хэрэглэх, халууралт, архаг хөгжлийн бэрхшээл, дасгал хөдөлгөөн, чихрийн шижин ба цусан суулга хамаарна. Тиамины дутлын зарим тохиолдол бодисын солилцоо хэт ихэссэн, парентерал тэжээл хэрэглэж буй, архаг бөөрний диализ эмчилгээ хийлгэж буй, эсвэл ходоод тайрах мэс засал хийлгэсэн өвчтөнд ажиглагдсан. Тиамины дутал мөн архаг архидалттай хүмүүст ажиглагдсан. Илэрхий тиамины дутал өнөө үед ховор боловч дэлхийн хүн амын нэлээд хэсэг тиаминыг хэрэгцээний доод хязгаарт буюу түүнээс доогуур хэмжээгээр хэрэглэсээр байна. Тиамины хөнгөн дутал нь нүүрс ус их, тиамин бага хэрэглэдэг хүмүүст, жишээ нь, гол хүнс нь цайруулсан цагаан будаа байдаг хүмүүст, ялангуяа хоол хүнс нь тиамины эсрэг хүчин зүйл (цай, кофе, бетелийн самар, исгэсэн түүхий загас) агуулдаг бол, мөн чихэрлэг хийжүүлсэн ундаа ба чихэр хэлбэрээр цэвэршүүлсэн нүүрс усыг их хэмжээгээр хэрэглэдэг хүн амын бүлэгт ажиглагдаж болно. Архи их хэмжээгээр хэрэглэх ба өндөр илчлэгтэй тэжээлийг судсаар тасралтгүй өгөх нь илрэхүйц тиамины дутал үүсгэж болно. Мөн физиологийн буюу бодисын солилцооны хэрэгцээ ихэссэнээс (жирэмслэлт ба хөхүүл үе, хүнд бие махбодын ачаалал, дагалдах өвчин, мэс засал) тиамины хамгийн бага хэрэгцээ мэдэгдэхүйц ихэссэн бүлэг, мөн шингээлт буурсан (цусан дахь спиртийн түвшин тогтмол өндөр байх, ходоод-гэдэсний өвчин, цусан суулга, суулга, бөөлжис цутгах/бөөлжих) бүх тохиолдолд эрсдэлтэй. Аж үйлдвэржсэн орнуудад тиамины хүнд дутал нь хоол хүнсийг хязгаарлагдмал хэрэглэхтэй хавсарсан архины хэт хэрэглээтэй холбоотой байх магадлалтай.
Thiamine (vitamin B1, aneurin) deficiency can result in the disease called beriberi, which has been classically considered to exist in dry (paralytic) and wet (oedematous) forms. Beriberi occurs in human-milk-fed infants whose nursing mothers are deficient. It also occurs in adults with high carbohydrate intakes (mainly from milled rice) and with intakes of anti-thiamine factors, such as the bacterial thiaminases that are in certain ingested raw fish. Beriberi is still endemic in Asia. Risk factors include pregnancy, alcohol consumption, fevers, chronic disability, exercise, diabetes and dysentery. Some cases of thiamine deficiency have been observed with patients who are hypermetabolic, are on parenteral nutrition, are undergoing chronic renal dialysis, or have undergone a gastrectomy. Thiamine deficiency has also been observed in people with chronic alcoholism. Although frank thiamine deficiency is rare today, large segments of the world’s population continue to subsist on marginal or sub-marginal intakes of thiamine. Mild thiamine deficiency can be seen in people who have high carbohydrate intakes and low thiamine intakes, e.g. people whose staple food is polished rice, especially if their diet contains anti-thiamine factors (tea, coffee, betel nuts, raw fermented fish) and in population groups who consume large quantities of refined carbohydrates in the form of sweetened carbonated drinks and candies. High alcohol intakes and continuous high-calorie intravenous feeding can lead to detectable thiamine deficiency. At risk are also groups whose minimum thiamine needs are markedly increased because of raised physiological or metabolic demand (pregnancy and lactation, heavy physical exertion, intercurrent illness, surgery) and wherever absorption is reduced (by regular high blood alcohol levels, gastrointestinal disease, dysentery, diarrhoea, nausea/vomiting). Severe thiamine deficiency in industrialized countries is likely to be related to heavy alcohol consumption with limited food consumption.
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
Тодорхойлолт
Бериберийн эмнэлзүйн зургийг ихэвчлэн хуурай (невритийн) хэвшинж ба нойтон (зүрхний) хэвшинж гэж хуваадаг. Зүрхний үйл ажиллагаа, бөөрний гэмтэл болон бусад хүчин зүйлээс шалтгаалан биед хуримтлагдах шингэний хэмжээнээс хамааран өвчин нойтон эсвэл хуурай хэлбэртэй байна; гэвч энэ хавангийн яг шалтгааныг өнөөг хүртэл бүрэн тайлбарлаж чадаагүй. Тиамины дутлын олон тохиолдолд хоёр гол шинж хавсарч илэрдэг бөгөөд тэдгээрийг кардиопати ба захын невропатитай тиамины дутал гэж нэрлэх нь илүү зөв. Нярайд хөхрөлтийн шинж илэрч, улмаар зүрхний цочмог дайралт үүсч, нярай ихэвчлэн 2-оос 4 цагийн дотор нас бардаг. Дутлын өвчний энэ хэлбэр ихэвчлэн нэг сартайгаас гурван сартай хүртэлх насанд тохиолддог. Дутлын энэ хэлбэр тиаминд маш эрс сайн хариу үзүүлнэ.
The clinical picture of Beriberi is usually divided into a dry (neuritic) type and a wet (cardiac) type. The disease is wet or dry depending on the amount of fluid which accumulates in the body due to factors like cardiac function, kidney lesions and others; even though the exact cause for this oedema has never been successfully explained. Many cases of thiamine deficiency show a mixture of the two main features and are more properly termed thiamine deficiency with cardiopathy and peripheral neuropathy. The infant shows signs of cyanosis and an acute cardiac attack can follow with the infant usually dying within 2 to 4 hours. The common age for this form of the deficiency disease is one month up through the third month. This type of deficiency responds very dramatically to thiamine.
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
Холбоотой контент
Тодорхойлолт
Бериберийн невритийн хэлбэр.
Neuritic form of beriberi.
ICD-10-тай харгалзах код