Inborn errors of metabolism
Бодисын солилцооны төрөлх хямрал нь бодисын солилцооны эмгэгийг хамардаг генетикийн өвчний том ангиллыг бүрдүүлнэ. Ихэнх нь янз бүрийн бодисыг (субстрат) өөр бодис (бүтээгдэхүүн) болгон хувиргахыг хөнгөвчилдөг ферментийг кодлодог дан генийн согогоос үүдэлтэй.
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
Өөр хэсэгт ангилсан
Өөр хэсэгт ангилсан
Тодорхойлолт
Дубин-Жонсоны хамшинж (DJS) нь эмнэлзүйн хувьд голчлон холбогдсон архаг хипербилирубинемиэр, хистопатологийн хувьд элэгний паренхимийн эсүүдэд хар хүрэн пигмент хуримтлагдах шинжээр илэрдэг, хоргүй, элэгний удамшлын эмгэг юм.
Dubin-Johnson syndrome (DJS) is a benign, inherited liver disorder characterised clinically by chronic, predominantly conjugated, hyperbilirubinemia and histopathologically by black-brown pigment deposition in parenchymal liver cells.
Дэлгэрэнгүй тодорхойлолт
Дубин-Жонсоны хамшинж (DJS) нь эмнэлзүйн хувьд голчлон холбогдсон архаг хипербилирубинемиэр, хистопатологийн хувьд элэгний паренхимийн эсүүдэд хар хүрэн пигмент хуримтлагдах шинжээр илэрдэг, хоргүй, элэгний удамшлын эмгэг юм. Нийт хүн ам дахь тархалт тодорхойгүй. DJS бүх угсаатны хүмүүст тохиолддог боловч Иран буюу Мароккогийн еврейчүүдэд хамгийн элбэг бөгөөд тэдэнд үүсгэгч мутацийн улмаас 1/1,300 хүн хүртэлх давтамжтай тохиолддог гэж мэдээлэгдсэн. Өвчтөнд ихэвчлэн өсвөр нас буюу залуу насанд хүрэгчийн үед загатнаагүй, хөнгөнөөс дунд зэргийн, дахилтат шарлалт илэрдэг бөгөөд энэ нь ихэвчлэн хавсарсан өвчин, жирэмслэлт, жирэмслэхээс хамгаалах уух бэлдмэл буюу эмээр өдөөгдөнө. Сэдрэлийн үед заримдаа хэвлийн өвдөлт ба ядрах шинж ажиглагдах ба ховор тохиолдолд элэг дэлүү томорч болно. Ийлдэс дэх нийт билирубин (голчлон холбогдсон хэлбэрээр: ийлдэс дэх нийт билирубинд холбогдсон билирубины эзлэх хувь 50-80%) ихэвчлэн 2-5 mg/dl хооронд (маш ховор 20 mg/dl хүртэл) ихэснэ. Элэгний ферментийн идэвх (өөрөөр хэлбэл аминотрансфераз, шүлтлэг фосфатаз, гамма-глутамилтранспептидаз), цөсний хүчлийн нийт агууламж, альбумины түвшин ба протромбины хугацаа хэвийн байна. Ялангуяа Иран ба Мароккогийн еврейчүүдэд цус бүлэгнэлтийн VII хүчин зүйлийн дуталтай (энэ нэр томьёог үзнэ үү) хавсрах нь ажиглагдаж болно. Хистологийн шинжилгээгээр гепатоцитын цитозолд, голчлон дэлбэнцрийн төв хэсэгт, бусад хистологийн өөрчлөлтгүйгээр хар хүрэн, мөхлөгт пигментийн хэвшмэл хуримтлал илэрнэ. DJS аутосомын рецессив хэлбэрээр удамших бөгөөд ABCC2 генийн гомозигот мутациас үүдэлтэй. ABCC2 нь билирубин-глюкуронид ба бусад холбогдсон органик анионыг гепатоцитоос цөс рүү гадагшлуулах үйлийг зуучилдаг, ATP-ээс хамааралт оройн мембраны зөөвөрлөгчийг кодлодог. Үжлийн байдал, элэгний хэт авиан шинжилгээний гажиг буюу нөлөөлж болзошгүй эм байхгүй үед дангаар холбогдсон хипербилирубинеми (өөрөөр хэлбэл элэгний ферментийн идэвхийн өөрчлөлтгүй) илэрсэн өвчтөнд оношийг сэжиглэх хэрэгтэй. Энэ нөхцөлд шээсээр копропорфирин ялгарах өвөрмөц хэв маяг (өөрөөр хэлбэл нийт копропорфирины түвшин хэвийн байхад копропорфирин I-ийн эзлэх хувь (80%-иас дээш) ихэссэн байх) нь ихэвчлэн DJS-ийн оношийг тогтооно. Цөсний хүүдий ба цөсний сувгууд хожимдож харагдах буюу огт харагдахгүй, элэг удаан харагдахыг илрүүлдэг 99mTc-HIDA холесцинтиграфи мөн тустай байж болно. Эцсийн оношийг ABCC2 генийн молекулын шинжилгээгээр тогтоож болно. Хистологийн шинжилгээгээр мөн эцсийн оношийг тогтоох боломжтой боловч ажилбар инвазив шинжтэй, өвчний тавилан хоргүй байдгийг харгалзан элэгний биопсийг тогтмол хийдэггүй. Ялган оношлогооны гол эмгэг нь голчлон холбогдсон хипербилирубинемийн өөр нэг хэлбэр болох Роторын хамшинж (RT; энэ нэр томьёог үзнэ үү) юм. Зарим тохиолдолд фенобарбиталыг богино хугацаанд хэрэглэхэд ийлдэс дэх билирубины түвшин буурсан гэж мэдээлэгдсэн ч DJS-ийг эдгээх эмчилгээ байхгүй. DJS нь хоргүй эмгэг бөгөөд өвчтөний тавилан сайн тул шаардлагагүй оношилгооны ажилбар, эмчилгээ ба хяналтаас зайлсхийхийн тулд зөв оношлох шаардлагатай. Элэгний дутмагшил, цирроз буюу элэгний фиброз руу даамжрах нь ажиглагддаггүй.
Dubin-Johnson syndrome (DJS) is a benign, inherited liver disorder characterized clinically by chronic, predominantly conjugated, hyperbilirubinemia and histopathologically by black-brown pigment deposition in parenchymal liver cells. Prevalence in the general population is unknown. DJS affects individuals of all ethnic origins but is most common among Iranian or Moroccan Jews, in which, due to founder mutations, it has been reported to occur in up to 1/1,300 individuals. Patients usually present during adolescence or young adulthood with mild to moderate, recurrent jaundice without pruritus, often triggered by intercurrent illness, pregnancy, oral contraceptives or drugs. Abdominal pain and fatigue are sometimes observed during outbreaks and hepatosplenomegaly may be present in rare cases. Total serum bilirubin (mainly in the conjugated form: the proportion of conjugated to total serum bilirubin is 50-80%) is elevated, usually between 2 and 5 mg/dl (very rarely up to 20 mg/dl). Liver enzyme activities (i.e. aminotransferases, alkaline phosphatase, gamma-glutamyl transpeptidase), total bile acid concentration, albumin level and prothrombin time are normal. An association with clotting factor VII deficiency (see this term) can be observed, especially in Iranian and Moroccan Jews. Histological studies reveal a typical black-brown granular pigment deposition in the cytosol of hepatocytes, mostly in the centrilobular area, without other histological abnormalities. DJS is inherited in an autosomal recessive manner and is caused by homozygous mutations in the ABCC2 gene. ABCC2 encodes an ATP-dependent apical membrane transporter that mediates the efflux of bilirubin-glucuronides and other conjugated organic anions from the hepatocyte into bile. Diagnosis should be suspected in patients exhibiting isolated conjugated hyperbilirubinemia (i.e. without changes in liver enzyme activities) in the absence of any septic condition, ultrasound anomaly of the liver or potentially interfering drug. In this context, the characteristic urinary coproporphyrin excretion pattern (i.e. an elevated proportion of coproporphyrin I (over 80%) with a normal total coproporphyrin level) is usually diagnostic for DJS. 99mTc-HIDA cholescintigraphy, showing delayed or non-visualization of the gallbladder and bile ducts and prolonged visualization of the liver may also be useful. Definitive diagnosis can be obtained through molecular analysis of the ABCC2 gene. Although histological studies also allow a definitive diagnosis, liver biopsy is not systematically performed considering the invasive nature of the procedure together with the benign prognosis of the disease. The main differential diagnosis is another form of mainly conjugated hyperbilirubinemia, Rotor syndrome (RT; see this term). There is no curative treatment for DJS, even though short-term administration of phenobarbital has been reported to reduce serum bilirubin level in some cases. DJS is a benign disorder and the prognosis for patients is good, highlighting the need for correct diagnosis to avoid unnecessary diagnostic procedures, treatment and follow-up. Progression to liver failure, cirrhosis or hepatic fibrosis is not observed.
ICD-10-тай харгалзах код