Ачааллаж байна…
Neurodevelopmental disorders
Мэдрэлийн хөгжлийн эмгэг нь хөгжлийн үед үүсдэг, оюуны, хөдөлгөөний, хэлний буюу нийгмийн тодорхой үйл ажиллагааг эзэмших ба гүйцэтгэхэд ихээхэн бэрхшээлтэй байх зан төрхийн ба танин мэдэхүйн эмгэгүүд юм. Хөгжлийн үед үүсч болох сэтгэцийн ба зан төрхийн олон эмгэгт (жишээ нь, шизофрени, хоёр туйлт эмгэг) зан төрхийн ба танин мэдэхүйн дутагдал байдаг ч энэ бүлэгт зөвхөн гол шинж нь мэдрэлийн хөгжлийн шинжтэй эмгэгүүдийг хамааруулна. Мэдрэлийн хөгжлийн эмгэгийн таамаглаж буй шалтгаан нь нарийн төвөгтэй бөгөөд олон тохиолдолд тодорхойгүй байдаг.
Тодорхойлолт
Аутизмын хүрээнийн эмгэг нь харилцан нийгмийн үйлчлэл ба нийгмийн харилцаа холбоог эхлүүлэх, хадгалах чадварын байнгын дутагдал, мөн тухайн хүний нас ба нийгэм-соёлын нөхцөлд илт хэвшмэл бус буюу хэтэрхий байдаг, хязгаарлагдмал, давтагдмал, уян хатан бус зан төрх, сонирхол буюу үйл ажиллагааны олон хэв маягаар илэрнэ. Эмгэг хөгжлийн үед, ихэвчлэн бага насанд эхэлдэг боловч нийгмийн шаардлага хязгаарлагдмал чадвараас давах хүртэл шинж тэмдэг бүрэн илрэхгүй байж болно. Дутагдал нь хувь хүний, гэр бүлийн, нийгмийн, боловсролын, ажил мэргэжлийн буюу үйл ажиллагааны бусад чухал хүрээний алдагдал үүсгэх хэмжээний хүнд бөгөөд ихэвчлэн бүх орчинд ажиглагддаг, хувь хүний үйл ажиллагааны тархмал онцлог байдаг ч нийгмийн, боловсролын буюу бусад нөхцөлөөс хамааран өөр өөр байж болно. Хүрээний дагуух хүмүүс оюуны үйл ажиллагаа ба хэлний чадварын бүх түвшинг харуулдаг.
Autism spectrum disorder is characterised by persistent deficits in the ability to initiate and to sustain reciprocal social interaction and social communication, and by a range of restricted, repetitive, and inflexible patterns of behaviour, interests or activities that are clearly atypical or excessive for the individual’s age and sociocultural context. The onset of the disorder occurs during the developmental period, typically in early childhood, but symptoms may not become fully manifest until later, when social demands exceed limited capacities. Deficits are sufficiently severe to cause impairment in personal, family, social, educational, occupational or other important areas of functioning and are usually a pervasive feature of the individual’s functioning observable in all settings, although they may vary according to social, educational, or other context. Individuals along the spectrum exhibit a full range of intellectual functioning and language abilities.
Хамаарна (Inclusions)
Хамаарахгүй (Exclusions)
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
Тодорхойлолт
Аутизмын хүрээнийн эмгэг ба оюуны хөгжлийн эмгэгийн аль алиных нь тодорхойлолтын бүх шаардлага хангагдсан бөгөөд хувь хүний хувийн хэрэгцээ, хүслээ илэрхийлэх зэрэг хэрэгцээт зорилгоор үйлийн хэлийг (ярианы буюу дохионы) хэрэглэх чадвар нь зөвхөн бага зэрэг алдагдсан буюу алдагдаагүй байна.
All definitional requirements for both autism spectrum disorder and disorder of intellectual development are met and there is only mild or no impairment in the individual's capacity to use functional language (spoken or signed) for instrumental purposes, such as to express personal needs and desires.
Дэлгэрэнгүй тодорхойлолт
Аутизмын хүрээнийн эмгэг ба оюуны хөгжлийн эмгэгийн аль алиных нь тодорхойлолтын бүх шаардлага хангагдсан боловч хувь хүний хэрэгцээт зорилгоор (жишээ нь, хувийн хэрэгцээ, хүслээ илэрхийлэх) үйлийн хэлийг хэрэглэх чадвар нь зөвхөн бага зэрэг алдагдсан буюу алдагдаагүй байна. Хавсарч буй оюуны хөгжлийн эмгэгийг хүндийн зэргийг тэмдэглэх зохих ангиллыг (өөрөөр хэлбэл, хөнгөн, хүндэвтэр, хүнд, маш гүнзгий, урьдчилсан) ашиглан тусад нь ангилна. Аутизмын хүрээнийн эмгэг нь угаасаа нийгмийн харилцааны дутагдлыг агуулдаг тул хавсарч буй оюуны хөгжлийн эмгэгийг үнэлэхдээ нийгэмд дасан зохицохоос илүүтэй оюуны, ойлголтын ба практик хүрээнд анхаарна.
All definitional requirements for both autism spectrum disorder and disorder of intellectual development are met but there is only mild or no impairment in the individual's capacity to use functional language for instrumental purposes (e.g., to express personal needs and desires). The co-occurring Disorder of intellectual development should be classified separately, using the appropriate category to designate severity (i.e., mild, moderate, severe, profound, provisional). Because autism spectrum disorder inherently involves social deficits, assessment of a co-occurring Disorder of intellectual development should place greater emphasis on intellectual, conceptual, and practical domains than on social adaptation.
ICD-10-тай харгалзах код