Neurodevelopmental disorders
Мэдрэлийн хөгжлийн эмгэг нь хөгжлийн үед үүсдэг, оюуны, хөдөлгөөний, хэлний буюу нийгмийн тодорхой үйл ажиллагааг эзэмших ба гүйцэтгэхэд ихээхэн бэрхшээлтэй байх зан төрхийн ба танин мэдэхүйн эмгэгүүд юм. Хөгжлийн үед үүсч болох сэтгэцийн ба зан төрхийн олон эмгэгт (жишээ нь, шизофрени, хоёр туйлт эмгэг) зан төрхийн ба танин мэдэхүйн дутагдал байдаг ч энэ бүлэгт зөвхөн гол шинж нь мэдрэлийн хөгжлийн шинжтэй эмгэгүүдийг хамааруулна. Мэдрэлийн хөгжлийн эмгэгийн таамаглаж буй шалтгаан нь нарийн төвөгтэй бөгөөд олон тохиолдолд тодорхойгүй байдаг.
Тодорхойлолт
Аутизмын хүрээнийн эмгэг нь харилцан нийгмийн үйлчлэл ба нийгмийн харилцаа холбоог эхлүүлэх, хадгалах чадварын байнгын дутагдал, мөн тухайн хүний нас ба нийгэм-соёлын нөхцөлд илт хэвшмэл бус буюу хэтэрхий байдаг, хязгаарлагдмал, давтагдмал, уян хатан бус зан төрх, сонирхол буюу үйл ажиллагааны олон хэв маягаар илэрнэ. Эмгэг хөгжлийн үед, ихэвчлэн бага насанд эхэлдэг боловч нийгмийн шаардлага хязгаарлагдмал чадвараас давах хүртэл шинж тэмдэг бүрэн илрэхгүй байж болно. Дутагдал нь хувь хүний, гэр бүлийн, нийгмийн, боловсролын, ажил мэргэжлийн буюу үйл ажиллагааны бусад чухал хүрээний алдагдал үүсгэх хэмжээний хүнд бөгөөд ихэвчлэн бүх орчинд ажиглагддаг, хувь хүний үйл ажиллагааны тархмал онцлог байдаг ч нийгмийн, боловсролын буюу бусад нөхцөлөөс хамааран өөр өөр байж болно. Хүрээний дагуух хүмүүс оюуны үйл ажиллагаа ба хэлний чадварын бүх түвшинг харуулдаг.
Autism spectrum disorder is characterised by persistent deficits in the ability to initiate and to sustain reciprocal social interaction and social communication, and by a range of restricted, repetitive, and inflexible patterns of behaviour, interests or activities that are clearly atypical or excessive for the individual’s age and sociocultural context. The onset of the disorder occurs during the developmental period, typically in early childhood, but symptoms may not become fully manifest until later, when social demands exceed limited capacities. Deficits are sufficiently severe to cause impairment in personal, family, social, educational, occupational or other important areas of functioning and are usually a pervasive feature of the individual’s functioning observable in all settings, although they may vary according to social, educational, or other context. Individuals along the spectrum exhibit a full range of intellectual functioning and language abilities.
Хамаарна (Inclusions)
Хамаарахгүй (Exclusions)
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
Тодорхойлолт
Аутизмын хүрээнийн эмгэгийн тодорхойлолтын бүх шаардлага хангагдсан, оюуны үйл ажиллагаа ба дасан зохицох зан төрх наад зах нь дундаж хүрээнд (ойролцоогоор 2.3-р перцентилээс дээш) байх бөгөөд хувь хүний насанд харьцуулахад үйлийн хэл (ярианы буюу дохионы) илт алдагдсан, хувийн хэрэгцээ, хүслээ илэрхийлэх зэрэг хэрэгцээт зорилгоор дан үг буюу энгийн хэллэгээс илүүг хэрэглэж чадахгүй байна.
All definitional requirements for autism spectrum disorder are met, intellectual functioning and adaptive behaviour are found to be at least within the average range (approximately greater than the 2.3rd percentile), and there is marked impairment in functional language (spoken or signed) relative to the individual’s age, with the individual not able to use more than single words or simple phrases for instrumental purposes, such as to express personal needs and desires.
ICD-10-тай харгалзах код