Ачааллаж байна…
Disorders due to substance use
Бодис хэрэглэсний шалтгаант эмгэгт зарим эм зэрэг сэтгэц нөлөөт шинж чанартай бодисыг нэг удаа буюу давтан хэрэглэсний үр дүнд үүсдэг эмгэг хамаарна. Сэтгэц нөлөөт бодисын арван дөрвөн анги буюу бүлэгтэй холбоотой эмгэг үүнд хамаарна. Ихэвчлэн эдгээр бодисыг анх хэрэглэхэд таатай буюу сэтгэл татам сэтгэц нөлөөт үйлдэл үзүүлэх бөгөөд давтан хэрэглэхэд энэ нь таашаал өгч, бэхжинэ. Үргэлжлүүлэн хэрэглэхэд эдгээр бодисын олонх нь донтолт үүсгэх чадвартай. Тэдгээр нь мөн сэтгэцийн ба бие махбодийн эрүүл мэндэд олон хэлбэрийн хор хөнөөл учруулах чадвартай. Сэтгэц нөлөөт бус бодисыг эмнэлгийн бус зорилгоор хор хөнөөлтэйгээр хэрэглэсний шалтгаант эмгэг мөн энэ бүлэгт хамаарна.
Тодорхойлолт
Галлюциноген хэрэглэсний шалтгаант эмгэг нь галлюциногены хэрэглээний хэв маяг ба үр дагавраар илэрдэг. Хэдэн мянган нэгдэл хий үзэгдэл үүсгэх шинж чанартай бөгөөд тэдгээрийн олонх нь ургамалд (жишээ нь, мескалин) ба мөөгөнцөрт (жишээ нь, псилоцибин) агуулагддаг, эсвэл химийн аргаар нийлэгждэг (жишээ нь, лизергины хүчлийн диэтиламид [LSD]). Эдгээр нэгдэл нь голчлон хий үзэгдэл үүсгэх шинж чанартай боловч зарим нь мөн сэдээгч бодис байж болно. Эдгээр нэгдэлтэй холбоотой өвчлөлийн ихэнх нь галлюциногены хордлоготой холбоотой цочмог нөлөөнөөс үүсдэг. Галлюциногены донтолт ховор бөгөөд галлюциногены үгүйлэх хамшинж тодорхойлогдоогүй. Галлюциноген хэрэглэхтэй холбоотой сэтгэцийн эмгэгүүдээс галлюциногены шалтгаант солиорох эмгэг хамгийн их тохиолддог боловч дэлхий даяар харьцангуй ховор хэвээр байна.
Disorders due to use of hallucinogens are characterised by the pattern and consequences of hallucinogen use. Several thousand compounds have hallucinogenic properties, many of which are found in plants (e.g., mescaline) and fungi (e.g., psilocybin) or are chemically synthesized (e.g., lysergic acid diethylamide [LSD]). These compounds have primarily hallucinogenic properties, but some may also be stimulants. Much of the morbidity associated with these compounds arises from the acute effects related to Hallucinogen Intoxication. Hallucinogen Dependence is rare and Hallucinogen Withdrawal is not described. Among the mental disorders related to hallucinogen use, Hallucinogen-Induced Psychotic Disorder is the most frequently seen, although worldwide it is still fairly uncommon.
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
Тодорхойлолт
Галлюциногены шалтгаант сэтгэл санааны эмгэг нь галлюциногены хордлогын үед буюу удалгүй үүсдэг сэтгэл санааны шинж тэмдгээр (жишээ нь, сэтгэл санаа гутрах буюу сэтгэл санаа хөөрөх, таашаал өгөх үйл ажиллагаанд оролцох нь буурах, эрч хүч нэмэгдэх буюу буурах) илэрдэг. Шинж тэмдгийн хүндийн зэрэг буюу үргэлжлэх хугацаа нь галлюциногены хордлогод онцлог сэтгэл санааны хямралаас илт давж гарна. Галлюциногены хэрэглээний хэмжээ ба үргэлжлэх хугацаа нь сэтгэл санааны шинж тэмдэг үүсгэх чадвартай байх ёстой. Шинж тэмдгүүд нь анхдагч сэтгэцийн эмгэгээр (жишээ нь, сэтгэл гутрах эмгэг, хоёр туйлт эмгэг, шизоаффектив эмгэг) илүү сайн тайлбарлагдахгүй бөгөөд ийм тайлбар нь сэтгэл санааны шинж тэмдэг галлюциноген хэрэглэж эхлэхээс өмнө илэрсэн, галлюциногены хэрэглээ зогссоны дараа шинж тэмдэг нэлээд удаан хугацаагаар үргэлжилсэн, эсвэл сэтгэл санааны шинж тэмдэгтэй анхдагч сэтгэцийн эмгэг урьд нь байсныг харуулах бусад нотолгоо (жишээ нь, галлюциногены хэрэглээтэй холбоогүй өмнөх тохиолын өгүүлэмж) байгаа үед тохирч болно.
Hallucinogen-induced mood disorder is characterised by mood symptoms (e.g., depressed or elevated mood, decreased engagement in pleasurable activities, increased or decreased energy levels) that develop during or soon after intoxication with hallucinogens. The intensity or duration of the symptoms is substantially in excess of mood disturbances that are characteristic of hallucinogen intoxication. The amount and duration of hallucinogen use must be capable of producing mood symptoms. The symptoms are not better explained by a primary mental disorder (e.g., a Depressive disorder, a Bipolar disorder, Schizoaffective disorder), as might be the case if the mood symptoms preceded the onset of the hallucinogen use, if the symptoms persist for a substantial period of time after cessation of the hallucinogen use, or if there is other evidence of a pre-existing primary mental disorder with mood symptoms (e.g., a history of prior episodes not associated with hallucinogen use).
ICD-10-тай харгалзах код