Ачааллаж байна…
Undernutrition
Дутуу хооллолт нь шим тэжээлийг дутуу хэрэглэх буюу шим тэжээлийн шингээлт ба ашиглалт алдагдсаны улмаас биеийн хэрэгцээ хангагдахгүй байх байдал юм. Энэ нь хоол хүнсний хүртээмж байхгүйгээс, эсвэл өвчний үр дагавраар үүсч болно. Дутуу хооллолт гэдэг нь ихэвчлэн эрчим хүчний хэрэглээний дутагдлыг хэлэх боловч тодорхой шим тэжээлийн дутлыг ч хэлж болох бөгөөд цочмог буюу архаг байж болно.
Өөр хэсэгт ангилсан
Тодорхойлолт
D аминдэм нь маш цөөн хүнсний бүтээгдэхүүнд байгалиасаа агуулагддаг, сүүнд нэмдэг, нэмэлт бэлдмэл хэлбэрээр байдаг ба нарны гэрлийн нөлөөгөөр биед үүсдэг өөхөнд уусдаг аминдэм юм. D аминдэмийн дутал нь хоолны хүчин зүйлээс (жишээ нь, тусгай хоолны дэглэм (веган), лактозын үл тэвчил буюу харшил) шалтгаалсан хангалтгүй хэрэглээ ба/буюу газарзүйн байршил, нарнаас зайлсхийх буюу ээлжийн ажлын улмаас нарны гэрлийн нөлөө хязгаарлагдсанаас үүдэж болно. Хүнд дутал нь бага насанд сульдаа (өсөлтийн хавтан нээлттэй), насанд хүрэгчдэд яс зөөлрөх (өсөлтийн хавтан нийлсэн) гэж нэрлэгддэг ясны хэлбэржилтийн хямралд хүргэнэ.
Vitamin D is a fat-soluble vitamin contained naturally in very few foods, added to milk, available as a supplement, and produced endogenously with exposure to sunlight. Vitamin D deficiency can be caused by inadequate intake due to dietary factors (e.g., special diets (veganism), lactose intolerance or allergies) and/or limited exposure to sunlight due to geographic location, sun avoidance, or shiftwork. Severe deficiency results in disordered bone modelling called rickets in childhood (open growth plates), and osteomalacia in adults (fused growth plates).
Дэлгэрэнгүй тодорхойлолт
Нялх хүүхэд араг ясны өсөлт хурдан байдгаас D аминдэмийн хэрэгцээ харьцангуй их тул D аминдэмийн дутлын эрсдэлтэй бүлэг болдог. Хүний сүүнд D аминдэмийн агууламж бага тул хөхөөр хооллодог нялх хүүхэд онцгой эрсдэлтэй. Хөхний сүүгээр хооллодог зарим нялх хүүхдэд улирал, өргөрөг, соёлын буюу нийгмийн шалтгаанаар хэт ягаан (UV) туяанд өртөх нь хязгаарлагдсанаар энэ асуудал улам хүндэрнэ. Насанд хүрэгчдэд соёлын шалтгаанаар өмсдөг зарим хувцас нарны гэрэлд өртөхийг ихээхэн бууруулж, D аминдэмийг бага хэрэглэхийн нөлөөг улам хүндрүүлж болно. Арьсны пигментжилт (арьсны хучуур давхарга дахь меланинаас үүдэлтэй) мөн хүний биед нийлэгжих D аминдэмийн хэмжээг бууруулж болно. Одоогийн нотолгооноос үзэхэд D аминдэмийн нэмэлт бэлдмэл нь сульдаанаас сэргийлэхэд, ялангуяа наранд өртөх нь хязгаарлагдмал тул эрсдэл өндөртэй байж болох нялх ба бага насны хүүхэд, эсвэл арьсны пигментжилт ихтэй хүүхдэд үр дүнтэй байж болно.
Хүүхдийн D аминдэмийн дутал нь мөн хэд хэдэн нөхцөлд амьсгалын доод замын цочмог халдварын эрсдэлтэй хүчтэй холбоотой болох нь тогтоогдсон. D аминдэмийн нэмэлт нь эдгээр байдлын өвчлөл ба сөрөг үр дагаврыг бууруулахаас гадна бүх шалтгаант нас баралтыг бууруулдаг бололтой.
Өөхжилт хэт их байх буюу таргалалт нь мөн ийлдсэн дэх 25OH-D аминдэмийн агууламж бага байхтай (мөн паратироид дааврын түвшин өндөр байхтай) холбоотой.
Infants constitute a population at risk for vitamin D deficiency because of relatively large vitamin D needs given their high rate of skeletal growth. Breast-fed infants are particularly at risk because of the low concentrations of vitamin D in human milk. This problem is further compounded in some infants fed human milk by a restriction in exposure to ultraviolet (UV) light for seasonal, latitudinal, cultural, or social reasons. In adults, for cultural reasons, some clothing can greatly reduce exposure to sun light and exacerbate the effects of low intake of vitamin D. Skin pigmentation (due to melanin in the epidermal layer) can also reduce the amount of vitamin D synthesized by the human body. Existing evidence suggests that vitamin D supplements may be effective in preventing rickets, particularly for infants and children who may be at higher risk due to limited sun exposure or those with darker skin pigmentation.
Vitamin D deficiency in children has also been strongly associated with risk of acute lower respiratory infections in a number of settings. Vitamin D supplementation appears to reduce the incidence of and adverse outcomes from these conditions, as well as reducing all-cause mortality.
Excess adiposity or obesity has also been associated with lower serum 25OH-vitamin D concentrations (and higher parathyroid hormone levels).
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
Холбоотой контент
Тодорхойлолт
Ясны зөөлрөл нь ясны шинэчлэгдэл явагддаг хэсэгт шинээр үүссэн остеоидын эрдэсжилт алдагдах эмгэг юм. Хэд хэдэн өөр эмгэг хипокальцеми, хипофосфатеми үүсгэх, эсвэл эрдэсжилтийн үйл явцыг шууд саатуулах механизмаар ясны зөөлрөл үүсгэнэ. Хоол хүнсээр хангалтгүй авах, наранд хангалттай гарахгүй байх, ходоод тойруулах мэс засал буюу шингээлтийн хямралын (целиаки) улмаас үүссэн D аминдэмийн хүнд дутал нь насанд хүрэгчдэд ясны зөөлрөл үүсэх хамгийн түгээмэл шалтгаан юм.
Osteomalacia is a disorder of defective mineralization of newly formed osteoid at sites of bone turnover. Several different disorders cause osteomalacia via mechanisms that result in hypocalcaemia, hypophosphatemia, or direct inhibition of the mineralization process. Severe vitamin D deficiency, secondary to inadequate dietary intake, lack of sun exposure, gastric bypass or malabsorption (celiac disease), is the most common cause of osteomalacia in adults.
Дэлгэрэнгүй тодорхойлолт
Ясны зөөлрөл нь мөн удамшлын хипофосфатемит сульдаагийн хамшинжийн аль нэгээс (жишээ нь, X хромосомтой холбоотой хипофосфатемит сульдаа, аутосом доминант хипофосфатемит сульдаа) үүдэлтэй анхдагч хипофосфатеми, эсвэл бөөрөөр фосфат алдагдах олдмол паранеоплазийн хамшинж болох хавдраас үүдэлтэй ясны зөөлрөлтэй өвчтөнд тохиолдож болно.
Osteomalacia can also occur in patients with primary hypophosphatemia due to one of the hereditary hypophosphatemic rickets syndromes (eg, X-linked hypophosphatemic rickets, autosomal dominant hypophosphatemic rickets) or with tumor induced osteomalacia, an acquired paraneoplastic syndrome of renal phosphate wasting.
ICD-10-тай харгалзах код