Ачааллаж байна…
Disorders due to substance use
Бодис хэрэглэсний шалтгаант эмгэгт зарим эм зэрэг сэтгэц нөлөөт шинж чанартай бодисыг нэг удаа буюу давтан хэрэглэсний үр дүнд үүсдэг эмгэг хамаарна. Сэтгэц нөлөөт бодисын арван дөрвөн анги буюу бүлэгтэй холбоотой эмгэг үүнд хамаарна. Ихэвчлэн эдгээр бодисыг анх хэрэглэхэд таатай буюу сэтгэл татам сэтгэц нөлөөт үйлдэл үзүүлэх бөгөөд давтан хэрэглэхэд энэ нь таашаал өгч, бэхжинэ. Үргэлжлүүлэн хэрэглэхэд эдгээр бодисын олонх нь донтолт үүсгэх чадвартай. Тэдгээр нь мөн сэтгэцийн ба бие махбодийн эрүүл мэндэд олон хэлбэрийн хор хөнөөл учруулах чадвартай. Сэтгэц нөлөөт бус бодисыг эмнэлгийн бус зорилгоор хор хөнөөлтэйгээр хэрэглэсний шалтгаант эмгэг мөн энэ бүлэгт хамаарна.
Тодорхойлолт
Тайвшруулах, нойрсуулах буюу сэтгэл түгшилт намдаах эм хэрэглэсний шалтгаант эмгэг нь эдгээр бодисын хэрэглээний хэв маяг ба үр дагавраар тодорхойлогдоно. Тайвшруулах, нойрсуулах ба сэтгэл түгшилт намдаах эмийг ихэвчлэн сэтгэл түгшилт буюу нойргүйдлийг богино хугацаанд эмчлэх зорилгоор бичиж өгдөг бөгөөд эмнэлгийн ажилбарын үед тайвшруулалт хийхэд мөн хэрэглэдэг. Эдгээрт бензодиазепин ба GABA рецепторын бензодиазепин бус эерэг аллостерик зохицуулагч (өөрөөр хэлбэл „Z бүлгийн эм“), мөн бусад олон нэгдэл орно. Тайвшруулах, нойрсуулах ба сэтгэл түгшилт намдаах эмд барбитурат орох бөгөөд эдгээр нь өмнөх хэдэн арван жилийнхээс одоо хамаагүй ховор олддог болсон. Тайвшруулах, нойрсуулах ба сэтгэл түгшилт намдаах эм нь хэрэглэсэн тун ба хугацаатай холбоотой донтолт үүсгэх шинж чанартай. Эдгээр нь хордлого, донтолт ба үгүйлэх хамшинж үүсгэж болно. Тайвшруулах, нойрсуулах буюу сэтгэл түгшилт намдаах эмийн шалтгаант бусад хэд хэдэн сэтгэцийн эмгэгийг тодорхойлсон байдаг.
Disorders due to use of sedatives, hypnotics or anxiolytics are characterised by the pattern and consequences of use of these substances. Sedatives, hypnotics, and anxiolytics are typically prescribed for the short-term treatment of anxiety or insomnia and are also employed to provide sedation for medical procedures. They include the benzodiazepines and the non-benzodiazepine positive allosteric modulators of GABA receptors (i.e., ‘Z-drugs’) as well as many other compounds. Sedatives, hypnotics, and anxiolytics include barbiturates, which are available much less commonly now than in previous decades. Sedatives, hypnotics, and anxiolytics have dependence-inducing properties that are related to the dose and duration of their use. They may cause intoxication, dependence and withdrawal. Several other mental disorders induced by sedatives, hypnotics, or anxiolytics are recognized.
Хамаарахгүй (Exclusions)
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
Тодорхойлолт
Тайвшруулах, нойрсуулах буюу сэтгэл түгшилт намдаах эмийн шалтгаант дэмийрэл нь бодисын хордлого буюу үгүйлэх хамшинжийн үед буюу удалгүй, эсвэл тайвшруулах, нойрсуулах буюу сэтгэл түгшилт намдаах эм хэрэглэх явцад үүсдэг, дэмийрлийн өвөрмөц шинж бүхий, анхаарал ба ухамсар хямарсан цочмог байдлаар илэрдэг. Тайвшруулах, нойрсуулах буюу сэтгэл түгшилт намдаах эмийн шалтгаант дэмийрлийн өвөрмөц шинжид ухаан самуурах ба баримжаа алдагдах, параноид дэмийрэх шинж, мөн дахин давтагдах харааны, хүрэлцэхүйн хий үзэгдэл буюу хий юм сонсдох шинж орж болно. Тайвшруулах, нойрсуулах буюу сэтгэл түгшилт намдаах эмийн хэрэглээний хэмжээ ба үргэлжлэх хугацаа нь дэмийрэл үүсгэх чадвартай байх ёстой. Шинж тэмдэг нь анхдагч сэтгэцийн эмгэг, өөр бодисын хэрэглээ буюу үгүйлэх хамшинж, эсвэл сэтгэцийн, зан төрхийн буюу мэдрэлийн хөгжлийн эмгэгийн бүлэгт ангилаагүй эрүүл мэндийн өөр байдлаар илүү сайн тайлбарлагдахгүй.
Sedative, hypnotic or anxiolytic-induced delirium is characterised by an acute state of disturbed attention and awareness with specific features of delirium that develops during or soon after substance intoxication or withdrawal or during the use of sedatives, hypnotics, or anxiolytics. Specific features of Sedative, hypnotic or anxiolytic-induced delirium may include confusion and disorientation, paranoid delusions, and recurrent visual, tactile or auditory hallucinations. The amount and duration of sedative, hypnotic, or anxiolytic use must be capable of producing delirium. The symptoms are not better explained by a primary mental disorder, by use of or withdrawal from a different substance, or by another health condition that is not classified under Mental, behavioural and neurodevelopmental disorders.
Хамаарна (Inclusions)
ICD-10-тай харгалзах код