Disorders due to substance use
Бодис хэрэглэсний шалтгаант эмгэгт зарим эм зэрэг сэтгэц нөлөөт шинж чанартай бодисыг нэг удаа буюу давтан хэрэглэсний үр дүнд үүсдэг эмгэг хамаарна. Сэтгэц нөлөөт бодисын арван дөрвөн анги буюу бүлэгтэй холбоотой эмгэг үүнд хамаарна. Ихэвчлэн эдгээр бодисыг анх хэрэглэхэд таатай буюу сэтгэл татам сэтгэц нөлөөт үйлдэл үзүүлэх бөгөөд давтан хэрэглэхэд энэ нь таашаал өгч, бэхжинэ. Үргэлжлүүлэн хэрэглэхэд эдгээр бодисын олонх нь донтолт үүсгэх чадвартай. Тэдгээр нь мөн сэтгэцийн ба бие махбодийн эрүүл мэндэд олон хэлбэрийн хор хөнөөл учруулах чадвартай. Сэтгэц нөлөөт бус бодисыг эмнэлгийн бус зорилгоор хор хөнөөлтэйгээр хэрэглэсний шалтгаант эмгэг мөн энэ бүлэгт хамаарна.
Тодорхойлолт
Үл мэдэгдэх буюу тодорхойгүй сэтгэц нөлөөт бодис хэрэглэсний шалтгаант эмгэг нь тухайн тодорхой бодис нь үл мэдэгдэх буюу тодорхойгүй үед сэтгэц нөлөөт бодисын хэрэглээний хэв маяг ба үр дагавраар илэрнэ. Эдгээр ангиллыг хямрал нь бодис хэрэглэсний шалтгаантай нь тодорхой боловч бодисын тодорхой анги нь үл мэдэгдэх эмнэлзүйн нөхцөлд ашиглаж болно. Холбогдох бодис тогтоогдсоны дараа хямралыг тохирох бодисын ангид дахин кодлоно.
Disorders due to use of unknown or unspecified psychoactive substances are characterised by the pattern and consequences of psychoactive substance use when the specific substance is unknown or unspecified. These categories may be used in clinical situations in which it is clear that the disturbance is due to substance use but the specific class of substance is unknown. Once the relevant substance is identified, the disturbance should be recoded under the appropriate substance class.
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
Тодорхойлолт
Үл мэдэгдэх буюу тодорхойгүй сэтгэц нөлөөт бодисын шалтгаант импульсээ хянах чадварын эмгэг нь үл мэдэгдэх буюу тодорхойгүй сэтгэц нөлөөт бодисын хордлого буюу үгүйлэх хамшинжийн үед буюу удалгүй үүсдэг, тухайн хүнд ядаж богино хугацаанд таашаал өгдөг үйлдлийг хийх импульс, түлхэц буюу хүслийг өөрт нь буюу бусдад урт хугацаанд хор хөнөөл учруулахыг үл харгалзан дахин дахин дарж чадахгүй байх, тогтвортой давтагддаг зан үйлээр (жишээ нь илт сэдэлгүйгээр түймэр тавих буюу хулгай хийх, давтагдах бэлгийн зан үйл, түрэмгий дэгдэлт) илэрдэг. Шинж тэмдгүүд нь анхдагч сэтгэцийн эмгэгээр (жишээ нь импульсээ хянах чадварын эмгэг, донтох зан үйлийн шалтгаант эмгэг) илүү сайн тайлбарлагдахгүй бөгөөд ийм тайлбар нь импульсээ хянах чадварын хямрал үл мэдэгдэх буюу тодорхойгүй сэтгэц нөлөөт бодис хэрэглэж эхлэхээс өмнө илэрсэн, үл мэдэгдэх буюу тодорхойгүй сэтгэц нөлөөт бодисын хэрэглээ буюу үгүйлэх хамшинж зогссоны дараа шинж тэмдэг нэлээд удаан хугацаагаар үргэлжилсэн, эсвэл импульсээ хянах чадварын шинж тэмдэгтэй анхдагч сэтгэцийн эмгэг урьд нь байсныг харуулах бусад нотолгоо (жишээ нь үл мэдэгдэх буюу тодорхойгүй сэтгэц нөлөөт бодисын хэрэглээтэй холбоогүй өмнөх тохиолын өгүүлэмж) байгаа үед тохирч болно.
Impulse control disorder induced by unknown or unspecified psychoactive substance is characterised by persistently repeated behaviours in which there is recurrent failure to resist an impulse, drive, or urge to perform an act that is rewarding to the person, at least in the short-term, despite longer-term harm either to the individual or to others (e.g., fire setting or stealing without apparent motive, repetitive sexual behaviour, aggressive outbursts) that develop during or soon after intoxication with or withdrawal from an unknown or unspecified psychoactive substance. The symptoms are not better explained by a primary mental disorder (e.g., an Impulse control disorder, a Disorder due to addictive behaviours), as might be the case if the impulse control disturbances preceded the onset of the unknown or unspecified psychoactive substance use, if the symptoms persist for a substantial period of time after cessation of use or withdrawal of the unknown or unspecified psychoactive substance, or if there is other evidence of a pre-existing primary mental disorder with impulse control symptoms (e.g., a history of prior episodes not associated with the unknown or unspecified psychoactive substance use).
ICD-10-тай харгалзах код