Inborn errors of metabolism
Бодисын солилцооны төрөлх хямрал нь бодисын солилцооны эмгэгийг хамардаг генетикийн өвчний том ангиллыг бүрдүүлнэ. Ихэнх нь янз бүрийн бодисыг (субстрат) өөр бодис (бүтээгдэхүүн) болгон хувиргахыг хөнгөвчилдөг ферментийг кодлодог дан генийн согогоос үүдэлтэй.
Хамаарахгүй (Exclusions)
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
Тодорхойлолт
Мукополисахаридоз, хэвшинж 2 (MPS 2) нь мукополисахаридозын бүлэгт хамаарах лизосомын хуримтлалын өвчин юм. Эмнэлзүйн зураглал нь эрт үеийн сэтгэц-хөдөлгөөний ухралт, нүүрний хэв гажилт (том хэл, ам байнга ангайсан, бүдүүлэг төрх), элэг дэлүү томрох, үений хөдөлгөөн хязгаарлагдах, сарвууны сувгийн хамшинж, олон ясны дизостоз, намхан бие, зан төрхийн эмгэг ба оюуны хомсдолд хүргэдэг сэтгэц-хөдөлгөөний ухралт, дүлийрэл, зүрхний ба амьсгалын эмгэг, арьсны шинж бүхий хүнд хэлбэрээс (хамгийн элбэг хэлбэр) хөнгөн хэлбэр (оюун ухаан хэвийн, нүүрний хэв гажилт ба дизостоз хөнгөн) хүртэл янз бүр байна.
Mucopolysaccharidosis type 2 (MPS 2) is a lysosomal storage disease belonging to the group of mucopolysaccharidoses. The clinical picture ranges from severe (the most frequent form) with early psychomotor regression, facial dysmorphism (macroglossia, constantly opened mouth, coarse features), hepatosplenomegaly, limited joint motion, carpal tunnel syndrome, dysostosis multiplex, small size, behavioural disorders and psychomotor regression leading to intellectual deficit, deafness, cardiac and respiratory disorders, and cutaneous signs, to mild (normal intelligence, milder dysmorphism and dysostoses).
Дэлгэрэнгүй тодорхойлолт
Мукополисахаридоз, хэвшинж 2 (MPS 2) нь мукополисахаридозын бүлэгт хамаарах лизосомын хуримтлалын өвчин юм. Энэ нь 1/72 000-аас 1/132 000 эрэгтэйд төрөхөөс эхлэн байдаг. Эмнэлзүйн зураглал нь эрт үеийн сэтгэц-хөдөлгөөний ухралт бүхий хүнд хэлбэрээс (хамгийн элбэг хэлбэр) хөнгөн хэлбэр хүртэл янз бүр байна. Нярай төрөхдөө хэвийн байх бөгөөд шинж тэмдэг аажмаар илэрнэ. Хүнд хэлбэрийн эмнэлзүйн шинжид ивэрхий, нүүрний хэв гажилт (том хэл, ам байнга ангайсан, бүдүүлэг төрх), элэг дэлүү томрох, үений хөдөлгөөн хязгаарлагдах, сарвууны сувгийн хамшинж, олон ясны дизостоз, намхан бие, зан төрхийн эмгэг ба оюуны хомсдолд хүргэдэг сэтгэц-хөдөлгөөний ухралт, дүлийрэл, зүрхний ба амьсгалын эмгэг, арьсны шинж (дал ба гуяны арьс жүржийн хальс мэт харагдах) хамаарна. Эвэрлэг бүрхүүл ихэвчлэн тунгалаг байна. Дунд зэргийн хэлбэр нь оюун ухаан хэвийн, хэв гажилт ба дизостоз хөнгөн, амьдрах хугацаа уртаар илэрнэ. MPS II нь идуронат-2-сульфатазын (IDS) дутлаас үүдэлтэй бөгөөд энэ дутал нь дерматан сульфат (DS) ба гепаран сульфат (HS) гэсэн хоёр өвөрмөц мукополисахаридыг лизосомд хуримтлуулна. Шалтгаан болох ген Xq28-д байрладаг бөгөөд 320 орчим мутаци мэдээлэгдсэн. MPS II нь X хромосомтой холбоотой рецессив шинжээр дамждаг цорын ганц MPS юм. Онолын хувьд зөвхөн хөвгүүд өвчилдөг боловч охид өвчилсөн 12 орчим тохиолдол тодорхойлогдсон: ихэнх тохиолдолд X хромосомын жигд бус идэвхгүйжилт нь мутацитай X хромосом давамгай илрэхэд хүргэсэн байна. Оношийг шээсэнд DS ба HS-ийн түвшин ихэссэнийг илрүүлэхэд үндэслэн тавьж, ийлдэс, цагаан эс буюу фибробластад ферментийн дутлыг тогтоож баталгаажуулна. Олон сульфатазын дутлыг (Остины өвчин, энэ нэр томьёог үзнэ үү) үгүйсгэхийн тулд өөр нэг сульфатазын ферментийн идэвхийг мөн үнэлэх шаардлагатай. Хөвгүүдэд MPS I нь ялган оношлогооны нөгөө эмгэг болно. Тээгч байж болзошгүй эмэгтэйчүүдэд X хромосомын санамсаргүй бус идэвхгүйжилт тохиолдож болох тул ферментийн идэвхийн шинжилгээ тэдний байдлыг эцэслэн үнэлж чадахгүй. Пробандад мутаци тогтоогдсон бол тэдэнд генетикийн шинжилгээ хийх шаардлагатай. Төрөхийн өмнөх оношилгоог (трофобласт буюу амниоцитод IDS-ийн идэвхийг хэмжих эсвэл мутацийн шинжилгээ хийх замаар) зөвхөн ураг эрэгтэй үед хийнэ. Олон мэргэжлийн хамтын хандлага шаарддаг шинж тэмдгийн эмчилгээнээс гадна аллоген ясны чөмөг шилжүүлэн суулгах нь оюуны доройтлоос сэргийлдэггүй тул үүнийг зөвлөдөггүй. 2007 онд рекомбинант фермент идурсульфазыг судсаар дусаах ферментийг орлуулах эмчилгээ өвчтөнийг урт хугацаанд эмчлэх ховор өвчний эмийн хувиар Европын Холбооны зах зээлд нийлүүлэх зөвшөөрөл авсан. Эмнэлзүйн туршилтаар алхах чадвар ба амьсгалын тогтолцооны хамрагдал сайжирч, элэг буюу дэлүүний хэмжээ ба зүрхний хамрагдалд мэдэгдэхүйц үр дүн гарсныг харуулсан. Гэвч мэдрэлийн шинж сайжирсан тухай мэдээлэгдээгүй. Хамгийн хүнд хэлбэртэй өвчтөнд дундаж наслалт эрс богиносох бөгөөд зүрх-амьсгалын хүндрэлийн улмаас ихэвчлэн 20 нас хүрэхээс өмнө нас бардаг. Дунд зэргийн хэлбэрийн үед өвчтөнүүд насанд хүрэгчийн нас хүртэл сайн амьдрах бөгөөд өвчин нь хөнгөн явцтай хүмүүс заримдаа 60-аас дээш насалдаг.
Mucopolysaccharidosis type 2 (MPS 2) is a lysosomal storage disease belonging to the group of mucopolysaccharidoses. It is present at birth in between 1/72 000 and 1/132 000 males. The clinical picture ranges from severe (the most frequent form) with early psychomotor regression, to mild. Infants are normal at birth, and symptoms appear progressively. Clinical signs of the severe forms include hernias, facial dysmorphism (macroglossia, constantly opened mouth, coarse features), hepatosplenomegaly, limited joint motion, carpal tunnel syndrome, dysostosis multiplex, small size, behavioural disorders and psychomotor regression leading to intellectual deficit, deafness, cardiac and respiratory disorders, and cutaneous signs (skin with an orange peel appearance on the scapula and thighs). The corneas are usually clear. Moderate forms are characterised by normal intelligence, milder dysmorphism and dysostoses, and prolonged survival. MPS II results from iduronate-2-sulfatase (IDS) deficiency, which leads lysosomal accumulation of two specific mucopolysaccharides, dermatan sulfate (DS) and heparan sulfate (HS). The causative gene has been located on Xq28 and approximately 320 mutations have been reported. MPS II is the only MPS transmitted as an X-linked recessive trait. Although only boys are theoretically affected, approximately 12 cases of affected girls have been described: in most cases, skewed X inactivation led to the preferential expression of the mutated X chromosome. Diagnosis is based on detection of increased levels of DS and HS in the urine and confirmed by the demonstration of the enzyme deficiency in the serum, leukocytes or fibroblasts. To exclude multiple sulfatase deficiency (Austin disease, see this term), the enzymatic activity of another sulfatase should also be assessed. MPS I in boys constitutes the other differential diagnosis. In women at risk of being a carrier, analysis of enzyme activity can not provide a conclusive evaluation of their status, as a non-random X inactivation could occur. They should undergo genetic testing when the mutation has been identified in the propositus. Prenatal diagnosis (by measuring IDS activity or by mutation analysis in trophoblasts or amniocytes) is only performed when the foetus is male. In addition to symptomatic treatment, which requires a multidisciplinary approach, allogenic bone marrow grafting is not recommended as it does not prevent intellectual degradation. In 2007, enzyme replacement therapy with infusion of the recombinant enzyme idursulfase obtained EU marketing authorisation as an Orphan drug for long-term treatment of patients. Clinical trials have shown an improvement in walking abilities and in respiratory involvement and significant results on the size of the liver or the spleen and the cardiac involvement. However, improvement of neurological signs has not been reported. For patients with the most severe form, life expectancy is markedly reduced, death generally occurring before the age of 20, as a result of cardio-respiratory complications. In the moderate forms, patients survive well into adulthood, sometimes even after the age of 60 for those less severely affected.
Хамаарна (Inclusions)
ICD-10-тай харгалзах код