Inborn errors of metabolism
Бодисын солилцооны төрөлх хямрал нь бодисын солилцооны эмгэгийг хамардаг генетикийн өвчний том ангиллыг бүрдүүлнэ. Ихэнх нь янз бүрийн бодисыг (субстрат) өөр бодис (бүтээгдэхүүн) болгон хувиргахыг хөнгөвчилдөг ферментийг кодлодог дан генийн согогоос үүдэлтэй.
Хамаарахгүй (Exclusions)
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
Тодорхойлолт
Мукополисахаридоз, хэвшинж 6 (MPS VI) нь арилсульфатаз B-ийн (ASB) дутлын улмаас дерматан сульфат хуримтлагдаж, олон тогтолцоог даамжран хамардаг лизосомын хуримтлалын өвчин юм. Энэ эмгэг удаан даамжрахаас хурдан даамжрах хэлбэр хүртэл өргөн хүрээний шинж тэмдэгтэй.
Mucopolysaccharidosis type 6 (MPS VI) is a lysosomal storage disease with progressive multisystem involvement, associated with a deficiency of arylsulfatase B (ASB) leading to the accumulation of dermatan sulfate. The disorder shows a wide spectrum of symptoms from slowly to rapidly progressing forms.
Дэлгэрэнгүй тодорхойлолт
Мукополисахаридоз, хэвшинж 6 (MPS 6) нь мукополисахаридозын бүлэгт хамаарах, биеийн эрхтэн тогтолцоог хүнд хамрах боловч сэтгэц-оюуны доройтолгүй байх шинжээр илэрдэг лизосомын хуримтлалын өвчин юм. MPS-ийн энэ ховор хэвшинжийн тархалт 1/250 000-аас 1/600 000 төрөлтийн хооронд хэлбэлзэнэ. Хүнд хэлбэрийн үед эмнэлзүйн анхны илрэл 6-24 сартайд гарч, аажмаар тодорно: нүүрний хэв гажилт (том хэл, ам байнга ангайсан, бүдүүлэг төрх), үений хөдөлгөөн хязгаарлагдах, маш хүнд олон ясны дизостоз (платиспондилоз, кифоз, сколиоз, төвгөр цээж, өвдөгний дотогш майжиг, урт ясны хэв гажилт), одой өсөлт (1.10m-ээс намхан), элэг томрох, зүрхний хавхлагын эмгэг, кардиомиопати, дүлийрэл ба эвэрлэгийн бүдэгшил. Оюуны хөгжил ихэвчлэн хэвийн буюу бараг хэвийн байдаг боловч сонсгол ба харааны эмгэг нь суралцахад бэрхшээл үүсгэж болно. Өвчний шинж тэмдэг ба хүндрэлийн зэрэг өвчтөн бүрт ихээхэн ялгаатай бөгөөд зүрх-амьсгалын тогтолцооны хамрагдалтай хавсарсан нугалам-эпифиз-метафизийн дисплази бүхий завсрын хэлбэрээс маш хөнгөн хэлбэр хүртэлх тохиолдлууд мэдээлэгдсэн. Энэ өвчин нь N-ацетилгалактозамин-4-сульфатазын (мөн арилсульфатаз B гэж нэрлэдэг) дутлаас үүдэлтэй бөгөөд энэ дутал нь лизосомд дерматан сульфат (DS) хуримтлагдахад хүргэнэ. Ген нь 5q-д байрладаг бөгөөд 54-өөс дээш өөр өөр мутаци илрүүлсэн. Аутосомын рецессив хэлбэрээр удамшина. Шээсээр DS-ийн ялгаралт ихэссэнийг илрүүлсний дараа оношийг сэжиглэж, өсгөвөрлөсөн цагаан эс ба фибробластад арилсульфатаз B-ийн дутал байгааг тогтоож баталгаажуулна. Ялган оношлогоонд MPS 6-д ажиглагддагтай төстэй биеийн эрхтэн тогтолцооны хамрагдалтай MPS I (энэ нэр томьёог үзнэ үү) орно. Пробандад хоёр мутаци тогтоогдсон бол гэр бүлийн гишүүдээс хетерозигот хүмүүсийг илрүүлэх шинжилгээ хийж болно. Төрөхийн өмнөх оношилгоо (трофобласт буюу амниоцитод молекулын шинжилгээ эсвэл ферментийн идэвхийн хэмжилт хийх замаар) мөн хийх боломжтой. Олон мэргэжлийн хамтын эмчилгээ нь тохирсон шинж тэмдгийн эмчилгээ хийх боломж олгоно. Аллоген ясны чөмөг шилжүүлэн суулгах нь зүрхний хамрагдал, хэв гажилт ба элэг томролтод үр дүнтэй боловч яс ба үений илрэлд бага нөлөө үзүүлсэн. Одоогоор рекомбинант фермент галсульфазыг долоо хоног бүр судсаар дусаах ферментийг орлуулах эмчилгээ нь ясны илрэлд үзүүлэх нөлөө нь хязгаарлагдмал хэвээр байгаа ч илүүд үзэх эмчилгээний сонголт юм. Галсульфаз 2006 онд ховор өвчний эмийн хувиар Европын Холбооны зах зээлд нийлүүлэх зөвшөөрөл авсан. Энэ шинэ эмчилгээг нэвтрүүлэхээс өмнө хамгийн хүнд хэлбэрийн үед нас баралт (зүрх-амьсгалын хүндрэлийн улмаас) ихэвчлэн өсвөр насанд тохиолддог байв. Хөнгөн хэлбэрийн үед дундаж наслалт харьцангуй бага богиносно.
Mucopolysaccharidosis type 6 (MPS 6) is a lysosomal storage disease belonging to the group of mucopolysaccharidoses, characterised by severe somatic involvement and absence of psycho-intellectual deterioration. The prevalence of this rare type of MPS varies between 1/250 000 and 1/600 000 births. In severe forms, the first clinical manifestations appear between the age of 6 and 24 months and gradually become more pronounced: facial dysmorphism (macroglossia, constantly opened mouth, coarse features), limited joint motion, very severe dysostosis multiplex (platyspondyly, kyphosis, scoliosis, pectus carinatum, genu valgum, long bone deformities), short stature (below 1.10m), hepatomegaly, a valvular heart disorder, cardiomyopathy, deafness, and corneal clouding. Intellectual development is usually normal or nearly normal, but hearing and visual disorders can lead to learning difficulties. The symptoms and severity of the disease vary widely between patients and intermediate to very mild cases have been reported, with spondylo-epiphyso-metaphyseal dysplasia associated with cardio-respiratory involvement. The disease is due to a deficiency in N-acetylgalactosamine-4-sulfatase (also called arylsulfatase B), which leads to lysosomal accumulation of dermatan sulfate (DS). The gene has been located on 5q and more than 54 different mutations have been identified. Transmission is autosomal recessive. The diagnosis is suspected after detection of increased urinary DS excretion and confirmed by the presence of arylulfatase B deficiency in cultured leucocytes and fibroblasts. The differential diagnosis is MPS I (see this term), which shows similar somatic involvement to that seen in MPS 6. Screening for heterozygous family members can be performed when the two mutations have been identified in the index patient. Prenatal diagnosis (by molecular analysis or measurement of enzyme activity in trophoblasts or amniocytes) is also feasible. Multidisciplinary management allows adapted symptomatic treatment. Allogenic bone marrow grafts are efficient against cardiac involvement, dysmorphism and hepatomegaly, but had little effect on the bone and joint manifestations. At present, enzyme replacement therapy with weekly infusions of the recombinant enzyme galsulfase is the preferred therapeutic option, even if its effects on the bone manifestations remain limited. Galsulfase obtained orphan drug EU marketing authorisation in 2006. Before this new treatment was made available, death (as a result of cardio-respiratory complications) generally occurred during adolescence in the most severe forms. In the milder forms, life expectancy less reduced.
ICD-10-тай харгалзах код