Ачааллаж байна…
Disorders due to substance use
Бодис хэрэглэсний шалтгаант эмгэгт зарим эм зэрэг сэтгэц нөлөөт шинж чанартай бодисыг нэг удаа буюу давтан хэрэглэсний үр дүнд үүсдэг эмгэг хамаарна. Сэтгэц нөлөөт бодисын арван дөрвөн анги буюу бүлэгтэй холбоотой эмгэг үүнд хамаарна. Ихэвчлэн эдгээр бодисыг анх хэрэглэхэд таатай буюу сэтгэл татам сэтгэц нөлөөт үйлдэл үзүүлэх бөгөөд давтан хэрэглэхэд энэ нь таашаал өгч, бэхжинэ. Үргэлжлүүлэн хэрэглэхэд эдгээр бодисын олонх нь донтолт үүсгэх чадвартай. Тэдгээр нь мөн сэтгэцийн ба бие махбодийн эрүүл мэндэд олон хэлбэрийн хор хөнөөл учруулах чадвартай. Сэтгэц нөлөөт бус бодисыг эмнэлгийн бус зорилгоор хор хөнөөлтэйгээр хэрэглэсний шалтгаант эмгэг мөн энэ бүлэгт хамаарна.
Тодорхойлолт
Эм зэрэг бусад тодорхой сэтгэц нөлөөт бодис хэрэглэсний шалтгаант эмгэг нь тусгайлан тодорхойлсон бодисын үндсэн ангиудад хамаарахгүй сэтгэц нөлөөт бодисын хэрэглээний хэв маяг ба үр дагавраар тодорхойлогдоно. Жишээнд кат ургамал, антидепрессантууд, антихолинергик шинж чанартай эм (жишээ нь бензтропин) ба зарим хистамины эсрэг эм хамаарна.
Disorders due to use of other specified psychoactive substances, including medications are characterised by the pattern and consequences of psychoactive substances that are not included among the major substance classes specifically identified. Examples include khat, antidepressants, medications with anticholinergic properties (e.g., benztropine), and some antihistamines.
Хамаарахгүй (Exclusions)
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
ICD-10-тай харгалзах код
Дэд ангилал
Тодорхойлолт
Бусад тодорхой сэтгэц нөлөөт бодисын шалтгаант үл ялих зовлонт үзэгдлийн буюу түүнтэй холбоотой эмгэг нь тодорхой сэтгэц нөлөөт бодисын хордлого буюу үгүйлэх хамшинжийн үед буюу удалгүй үүсдэг, нэг бол ихэвчлэн сэтгэл түгшилттэй холбоотой, түүний хариуд хийгдэх давтагдах зан үйл дагалддаг, давтан орж ирэх хүсээгүй бодол буюу сэтгэл эзэмдэх бодлоор, эсвэл гадна бүрхүүлд чиглэсэн дахилтат, зуршлын шинжтэй үйлдлээр (жишээ нь үсээ зулгаах, арьсаа ухаж шалбалах) илэрдэг. Шинж тэмдгийн хүндийн зэрэг буюу үргэлжлэх хугацаа нь тухайн тодорхой сэтгэц нөлөөт бодисын хордлого буюу үгүйлэх хамшинжид онцлог ижил төстэй хямралаас илт давж гарна. Тухайн тодорхой сэтгэц нөлөөт бодисын хэрэглээний хэмжээ ба үргэлжлэх хугацаа нь үл ялих зовлонт үзэгдлийн буюу түүнтэй холбоотой шинж тэмдэг үүсгэх чадвартай байх ёстой. Шинж тэмдгүүд нь анхдагч сэтгэцийн эмгэгээр (ялангуяа үл ялих зовлонт үзэгдлийн буюу түүнтэй холбоотой эмгэг) илүү сайн тайлбарлагдахгүй бөгөөд ийм тайлбар нь шинж тэмдэг тухайн тодорхой сэтгэц нөлөөт бодисыг хэрэглэж эхлэхээс өмнө илэрсэн, тухайн тодорхой сэтгэц нөлөөт бодисын хэрэглээ буюу үгүйлэх хамшинж зогссоны дараа шинж тэмдэг нэлээд удаан хугацаагаар үргэлжилсэн, эсвэл үл ялих зовлонт үзэгдлийн буюу түүнтэй холбоотой шинж тэмдэгтэй анхдагч сэтгэцийн эмгэг урьд нь байсныг харуулах бусад нотолгоо (жишээ нь тухайн тодорхой сэтгэц нөлөөт бодисын хэрэглээтэй холбоогүй өмнөх тохиолын өгүүлэмж) байгаа үед тохирч болно.
Obsessive-compulsive or related disorder induced by other specified psychoactive substance is characterised by either repetitive intrusive thoughts or preoccupations, normally associated with anxiety and typically accompanied by repetitive behaviours performed in response, or by recurrent and habitual actions directed at the integument (e.g., hair pulling, skin picking) that develop during or soon after intoxication with or withdrawal from a specified psychoactive substance. The intensity or duration of the symptoms is substantially in excess of analogous disturbances that are characteristic of intoxication with or withdrawal from the specified psychoactive substance. The amount and duration of the specified psychoactive substance use must be capable of producing obsessive-compulsive or related symptoms. The symptoms are not better explained by a primary mental disorder (in particular an Obsessive-compulsive or related disorder), as might be the case if the symptoms preceded the onset of the specified psychoactive substance use, if the symptoms persist for a substantial period of time after cessation of use or withdrawal of the specified psychoactive substance, or if there is other evidence of a pre-existing primary mental disorder with obsessive-compulsive or related symptoms (e.g., a history of prior episodes not associated with specified psychoactive substance use).
ICD-10-тай харгалзах код